Nhiều doanh nghiệp châu Âu đã đến tìm hiểu thị trường Việt Nam nhưng lại quyết định chuyển hướng đầu tư sang thị trường khác

Ngày 1/12/2011, Phòng Thương mại Châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) chính thức công bố Sách trắng lần thứ tư về “Các vấn đề thương mại/đầu tư và kiến nghị”. So với các năm trước, Sách trắng 2012 đưa ra các kiến nghị mạnh mẽ hơn về thị trường điện và cải cách hệ thống ngân hàng.

Theo đánh giá của TS.Matthias Duhn, Giám đốc điều hành Eurocham, những kiến nghị của cộng đồng này được nêu trong Sách trắng năm 2011 có ít cải thiện, một phần do tiến trình bầu cử dài, sự bất ổn kinh tế vĩ mô và một phần do các gánh nặng pháp lý mới và những hạn chế về thương mại.

Tỷ lệ lạm phát cao kèm theo sự khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng, thiếu đồng bộ trong cơ sở hạ tầng và các gánh nặng về thủ tục hành chính vẫn tiếp diễn. “Đây cũng là một trong các rào cản khiến nhiều doanh nghiệp châu Âu đã đến tìm hiểu thị trường Việt Nam nhưng lại quyết định chuyển hướng đầu tư sang thị trường khác”, ông Alain Cany, Chủ tịch Eurocham cho biết.

Chỉ trợ cấp giá điện cho người nghèo

Với mức 1.000 Kwh/người, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tỷ lệ tiêu thụ điện thấp nhất châu Á. Tuy nhiên, với mức tăng trưởng GDP khoảng 6-7%/năm, lượng điện tiêu thụ sẽ nhanh chóng tăng từ 12-15%/năm. Trong khi đó, tính về phía cung cấp điện, nguồn cung lại đang phát triển chậm lại và đang xuất hiện các rủi ro về sự thiếu hụt nguồn cung điện trong tương lại, đặc biệt là khi nhu cầu đạt đỉnh điểm.

Tình trạng này càng trầm trọng hơn trong mùa khô, do các nhà máy thủy điện chỉ hoạt động 40% công suất thiết kế. Tuy nhiên, trong năm 2011, với lượng mưa trung bình cao hơn và việc sớm đưa vào hoạt động một số các nhà máy thủy điện đã giúp cho các nhà máy thủy điện có khả năng cung cấp một lượng điện lớn. Kết quả là, đã có một sự cải thiện tạm thời về tình hình cung/cầu. “Nhưng điều này không thể coi là có thể xảy ra trong năm 2012”, Sách trắng nhấn mạnh.

Do đó, Eurocham kiến nghị Chính phủ Việt Nam chấp thuận các tiến trình phát triển dự án hiệu quả và năng suất nhằm tạo thuận lợi cho việc thực hiện nhanh chóng các dự án trong Quy hoạch tổng thể lần thứ 7 và chỉ chọn các nhà đầu tư, các nhà thầu, các nhà sản xuất trang thiết bị có năng lực và đáng tin cậy trên thị trường điện. Về giá điện, Eurocham kiến nghị giá điện nên tăng đến mức bền vững. Việc trợ cấp giá chỉ nên dành cho người nghèo và những người thuộc các chính sách đặc biệt của Chính phủ.

Tăng tổng mức sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài

Trong lĩnh vực ngân hàng, theo quy định hiện nay, tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài trong các ngân hàng thương mại Việt Nam vẫn chỉ giới hạn ở 30% vốn điều lệ của ngân hàng thương mại Việt Nam.

Nếu nhà đầu tư nước ngoài không phải là ngân hàng thì tổng mức sở hữu cổ phần này được giới hạn chỉ còn 5% và nếu là ngân hàng thì còn 10%. Tuy nhiên, đối với nhà đầu tư chiến lược, tổng mức sở hữu cổ phần này tối đa là 15% và có thể lên đến 20% nhưng phải có phê chuẩn đặc biệt của Thủ tướng.

Tại Sách trắng năm nay, Eurocham tiếp tục theo đuổi kiến nghị về việc tăng thêm tổng mức sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài trong ngân hàng thương mại Việt Nam. Đồng thời, Eurocham đánh giá cao dự thảo Nghị định 69 quy định về tỷ lệ sở hữu của ngân hàng nước ngoài tại ngân hàng thương mại Việt Nam.

Tuy nhiên, để tạo điều kiện tốt hơn cho việc củng cố hệ thống ngân hàng, cần có sự minh bạch về phạm vi và thời gian tăng số lượng cổ phần vì điều này cho phép đối tác chiến lược và ngân hàng trong nước lập ra các phương án cuối cùng. “Sự minh bạch này là cần thiết nhằm đem lại phương pháp tiếp cận mang tính xây dựng và có kế hoạch hơn cho ngành ngân hàng Việt Nam”, ông Alain Cany nhấn mạnh.

Đánh giá về thực trạng các ngân hàng thương mại tại Việt Nam hiện nay, ông nêu quan điểm hiện có những ngân hàng rất tốt nhưng cũng có những ngân hàng yếu nên không cần chú trọng quá nhiều đến phát triển số lượng, thay vào đó, chất lượng hoạt động của các ngân hàng cần được ưu tiên hơn.

Đồng thời, Chủ tịch Eurocham cũng khuyến nghị Ngân hàng Nhà nước lưu tâm đến việc ban hành các thông tư liên quan đến hoạt động ngân hàng. Cụ thể, việc quy định tỷ lệ tăng trưởng tín dụng 20% cần được áp dụng linh hoạt. Bởi lẽ, cách thức cào bằng cho mọi ngân hàng đang làm lợi cho ngân hàng lớn và hại cho ngân hàng nhỏ.