Những yêu cầu về phát thải carbon, quản lý hóa chất và phát triển bền vững đang từng bước thay đổi cách doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu trước đây năng lực cạnh tranh chủ yếu được quyết định bởi chất lượng sản phẩm và giá thành, thì nay khả năng minh bạch dữ liệu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cũng trở thành một tiêu chí quan trọng trong hoạt động xuất khẩu.

Từ ngày 1/1/2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) bước vào giai đoạn triển khai chính thức đối với một số nhóm hàng có cường độ phát thải cao như sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro. Theo quy định, nhà nhập khẩu tại EU có trách nhiệm khai báo lượng phát thải gắn với hàng hóa (embedded emissions) và thực hiện nghĩa vụ tài chính tương ứng. Để đáp ứng yêu cầu này, doanh nghiệp sản xuất ngoài EU cần cung cấp dữ liệu phát thải minh bạch, có khả năng truy xuất và được xác minh theo phương pháp do EU quy định.

Bên cạnh CBAM, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cũng phải đáp ứng các yêu cầu từ Quy định REACH về đăng ký, đánh giá và quản lý hóa chất, các tiêu chuẩn của chương trình Zero Discharge of Hazardous Chemicals (ZDHC), cũng như những tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) ngày càng được nhiều tập đoàn quốc tế đưa vào hệ thống đánh giá nhà cung cấp.

Điểm đáng chú ý là các yêu cầu này không còn giới hạn trong phạm vi nhà máy sản xuất mà đang mở rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng, bao gồm cả hoạt động logistics.

KHI LOGISTICS TRỞ THÀNH MỘT PHẦN CỦA CHUỖI DỮ LIỆU

Những thay đổi trên là nội dung được nhiều chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi tại tọa đàm "Ứng phó CBAM và tiêu chuẩn REACH – ZDHC: Thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp" diễn ra tại Hải Phòng cuối tháng 5/2026.

Là một trong những trung tâm công nghiệp và logistics lớn của miền Bắc, Hải Phòng tập trung nhiều doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu sang thị trường châu Âu. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp tại địa phương cũng chịu áp lực ngày càng lớn trong việc đáp ứng những yêu cầu mới về phát triển bền vững và minh bạch dữ liệu.

Theo các chuyên gia tại tọa đàm, khi doanh nghiệp xuất khẩu phải cung cấp nhiều hơn các thông tin về phát thải và chuỗi cung ứng, vai trò của doanh nghiệp logistics cũng thay đổi. Bên cạnh việc bảo đảm tiến độ giao nhận, doanh nghiệp logistics cần nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, tối ưu vận hành và tăng khả năng truy xuất thông tin để đáp ứng yêu cầu từ khách hàng.

Các dữ liệu về tuyến vận chuyển, phương tiện sử dụng, mức tiêu hao nhiên liệu hay quy trình vận hành ngày càng được quan tâm trong quá trình doanh nghiệp xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ các yêu cầu từ đối tác quốc tế và nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

CHỦ ĐỘNG CHUẨN BỊ TRƯỚC NHỮNG YÊU CẦU MỚI

Tham gia tọa đàm với vai trò đơn vị đồng hành, 247Express - doanh nghiệp cung cấp dịch vụ chuyển phát uy tín cho doanh nghiệp tại Việt Nam cho biết doanh nghiệp xem đây là cơ hội để cập nhật các quy định mới cũng như hiểu rõ hơn những thay đổi trong nhu cầu của khách hàng xuất khẩu.

Theo đại diện doanh nghiệp, khi các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng mở rộng phạm vi đánh giá sang toàn bộ chuỗi cung ứng, doanh nghiệp logistics không thể chỉ thực hiện vai trò vận chuyển hàng hóa mà cần chuẩn bị năng lực vận hành, dữ liệu và quản trị để có thể đồng hành cùng khách hàng trong quá trình thích ứng với những yêu cầu mới.

Để chuẩn bị cho xu hướng này, 247Express đang tập trung tối ưu hoạt động vận hành thông qua việc nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện, tối ưu tuyến giao nhận nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu, đồng thời nghiên cứu khả năng ứng dụng phương tiện điện trên các tuyến vận chuyển nội đô phù hợp.

Song song với đó, doanh nghiệp từng bước chuẩn hóa dữ liệu vận hành. Theo doanh nghiệp, việc đầu tư vào năng lực vận hành và quản trị không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo điều kiện để đồng hành cùng khách hàng trong quá trình đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường.

Bên cạnh việc chuẩn bị năng lực vận hành để đáp ứng các yêu cầu mới của chuỗi cung ứng, 247Express cũng duy trì các hoạt động trách nhiệm xã hội thông qua chương trình "Giao nắng chuyển yêu thương". Theo doanh nghiệp, phát triển bền vững không chỉ được nhìn từ khía cạnh môi trường hay hiệu quả kinh doanh mà còn gắn với trách nhiệm đối với cộng đồng và những địa phương nơi doanh nghiệp hoạt động. Đây cũng là một phần trong quá trình thương hiệu chuẩn bị để thích ứng với xu hướng quản trị hiện đại, khi các đối tác quốc tế ngày càng quan tâm không chỉ đến năng lực vận hành mà còn đến những giá trị doanh nghiệp tạo ra cho cộng đồng và chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành điều kiện tiếp cận thị trường, năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu không còn được quyết định bởi riêng doanh nghiệp sản xuất mà là kết quả của cả chuỗi cung ứng. Khi mỗi mắt xích đều chủ động chuẩn bị cho những yêu cầu mới, logistics không chỉ hoàn thành vai trò vận chuyển mà còn góp phần giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao khả năng hội nhập và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.