Các cảnh báo về huyết áp, lượng calo tiêu hao hay những phân tích chi tiết các giai đoạn giấc ngủ của đồng hồ thông minh hiện chưa được giới y khoa đánh giá đủ tin cậy...

Đồng hồ thông minh hiện nay không chỉ có chức năng đếm bước chân hay theo dõi nhịp tim, mà còn được các nhà sản xuất liên tục quảng bá những tính năng theo dõi sức khỏe mới như ghi nhận chất lượng giấc ngủ, nhịp thở, nồng độ oxy trong máu (SpO2), biến thiên nhịp tim (HRV), thậm chí phát hiện nguy cơ ngưng thở khi ngủ,... 

Điều này khiến không ít người sẽ tin rằng các thiết bị đeo thông minh sẽ sớm trở thành "bác sĩ đeo tay", có khả năng phát hiện bệnh từ giai đoạn rất sớm. Thế nhưng, dù có khả năng theo dõi các chỉ số sinh lý để phát hiện bất thường của cơ thể, các kết quả đánh giá sức khỏe mà đồng hồ thông minh cung cấp, theo các chuyên gia, chỉ mang tính tham khảo tương đối.

Engadget chỉ ra một trong số ít tính năng trên đồng hồ thông minh được nhiều bác sĩ đánh giá có giá trị lâm sàng, là phát hiện Rung nhĩ (AFib) - một loại tình trạng rối loạn nhịp tim làm gia tăng nguy cơ đột quỵ. Nguyên nhân là rung nhĩ tạo ra dấu hiệu sinh lý đặc trưng, đủ rõ ràng để các cảm biến trên thiết bị đeo có thể phát hiện với độ chính xác tương đối cao.

Trong một nghiên cứu về Apple Watch, khoảng 84% các cảnh báo về nhịp tim bất thường của thiết bị sau đó được xác nhận là rung nhĩ. Tuy nhiên, ngoài phát hiện rung nhĩ, danh sách các bệnh lý mà đồng hồ thông minh có thể cảnh báo, để được giới chuyên môn đánh giá có độ tin cậy cao, hiện vẫn khá hạn chế.

Theo các bác sĩ trao đổi với The New York Times, những dữ liệu đo được từ đồng hồ thông minh như tổng thời lượng giấc ngủ (thay vì phân tích chi tiết từng giai đoạn ngủ) và số bước chân hằng ngày là những chỉ số đáng tin cậy dưới góc độ đánh giá y khoa. 

Tuy nhiên, nhiều chỉ số vẫn chưa đạt độ chính xác cần thiết để làm cơ sở cho các quyết định điều trị. Chẳng hạn, các cảnh báo về huyết áp, lượng calo tiêu hao hay phân tích chi tiết các giai đoạn giấc ngủ chưa được giới y khoa đánh giá đủ tin cậy. Tương tự, chỉ số VO2 Max (mô tả sức khỏe tim mạch) hay HRV (độ biến thiên nhịp tim) mới chỉ phản ánh tương đối từ tình trạng thể lực, thay vì kết luận y khoa chính xác.n

Ngay cả những chỉ số được đánh giá có độ tin cậy cao của đồng hồ thông minh cũng không tránh khỏi bị cảnh báo nhầm (dương tính giả). Chẳng hạn, nhịp tim khi nghỉ ngơi tăng bất thường có thể được thiết bị nhận diện là dấu hiệu cơ thể đang chống lại một đợt nhiễm trùng. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng có thể chỉ bắt nguồn từ việc thiếu ngủ, căng thẳng hoặc sử dụng nhiều rượu bia hơn bình thường. 

Dù vậy, một nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học tại Đại học Texas A&M và Đại học Stanford cho thấy đồng hồ thông minh có thể phát hiện những dấu hiệu ban đầu của COVID-19 và cúm chỉ vài giờ sau khi cơ thể bị nhiễm tác nhân gây bệnh. Theo ước tính của nhóm nghiên cứu, nếu người dùng được cảnh báo sớm để chủ động tự cách ly, xét nghiệm và điều trị, nguy cơ lây lan dịch bệnh có thể giảm tới 50%.

Sự kết hợp giữa cảm biến ngày càng thông minh và việc tích hợp AI được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng năng lực cho các thiết bị đeo trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, phần lớn các phân tích dựa trên AI hiện vẫn được thực hiện thông qua các thuật toán khép kín. Điều đó đồng nghĩa bác sĩ khó có thể kiểm chứng cách hệ thống đưa ra kết luận, khiến các kết quả này chưa đủ cơ sở để trở thành căn cứ cho các quyết định y khoa.

Hiện nay, không ít người dùng đang có xu hướng xem dữ liệu từ đồng hồ thông minh hoặc những phân tích do chatbot AI cung cấp như kết luận đáng tin cho tình trạng sức khỏe của bản thân.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị, mặc dù công nghệ cảm biến và AI được tích hợp ngày càng tiên tiến, thế nhưng, thiết bị đeo chỉ có thể đóng vai trò theo dõi liên tục các chỉ số sức khỏe, phát hiện sớm những bất thường để cảnh báo người dùng đi khám và cung cấp thêm dữ liệu hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán, chứ không thể thay thế các chuyên gia y tế.