Nhiều chính sách, quy định mới về kinh tế - xã hội sẽ có hiệu lực từ tháng 1/2019

Tăng lương tối thiểu vùng; quy định mới về thi tuyển công chức; bảo hiểm xã hội, y tế; tăng giảm giá cho các đối tượng khi khám bệnh; thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại 9 địa phương... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2019.

Tăng lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1

Theo Nghị định 157/2018/NĐ-CP của Chính phủ, từ ngày 1/1/2019, sẽ áp dụng mức lương tối thiểu vùng từ 2.920.000 đến 4.180.000 đồng/tháng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Cụ thể, mức lương tối thiểu vùng áp dụng đối với người lao động làm việc ở doanh nghiệp từ ngày 1/1/2019 như sau: 

- Vùng 1: 4.180.000 đồng/tháng

- Vùng 2: 3.710.000 đồng/tháng

- Vùng 3: 3.250.000 đồng/tháng

- Vùng 4: 2.920.000 đồng/tháng

Như vậy, mức lương tối thiểu vùng mới cao hơn mức lương hiện nay khoảng 160.000-200.000 đồng/tháng.

Đối tượng áp dụng mức lương mới trên gồm: người lao động làm việc theo chế độ hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động; doanh nghiệp thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức khác của Việt Nam có thuê mướn lao động theo hợp đồng lao động; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế và cá nhân người nước ngoài tại Việt Nam có thuê mướn lao động theo hợp đồng lao động, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác với quy định của nghị định này.

Địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu vùng được quy định theo đơn vị hành chính cấp quận, huyện, thị xã và thành phố trực thuộc tỉnh.

Doanh nghiệp phải công khai việc đóng bảo hiểm

Nghị định 149/2018/NĐ-CP, ngày 7/11/2018, của Chính phủ quy định chi tiết khoản 3 điều 63 của Bộ luật lao động về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc có hiệu lực từ 01/01/2019. 

Nghị định này quy định nguyên tắc, nội dung, hình thức thực hiện dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc của doanh nghiệp, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động (người sử dụng lao động).

Trong đó, nội dung người sử dụng lao động phải công khai gồm: tình hình thực hiện nhiệm vụ, sản xuất, kinh doanh; nội quy, quy chế và các văn bản quy định khác của doanh nghiệp liên quan đến nghĩa vụ, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp, thỏa ước lao động tập thể ngành, thỏa ước lao động tập thể khác mà doanh nghiệp tham gia; nghị quyết hội nghị người lao động;

Việc trích lập, sử dụng quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi và các quỹ do người lao động đóng góp (nếu có); việc trích nộp kinh phí công đoàn, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; tình hình thực hiện thi đua, khen thưởng, kỷ luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Quy định mới về thi tuyển công chức

Có hiệu lực từ 15/01/2019, Nghị định 161/2018/NĐ-CP, ngày 29/11/2018, của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển dụng công chức, viên chức, nâng ngạch công chức, thăng hạng viên chức và thực hiện chế độ hợp đồng một số loại công việc trong cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.

Nghị định 161/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.

Cụ thể, thi tuyển công chức được thực hiện theo hai vòng: thi trắc nghiệm và thi môn nghiệp vụ chuyên ngành.

Đe dọa, lăng mạ nhân viên hàng không sẽ bị phạt đến 5 triệu đồng

Từ ngày 15/01/2019, Nghị định 162/2018/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực hàng không dân dụng sẽ chính thức có hiệu lực.

Một trong những quy định mới của nghị định này là xử phạt từ 3 - 5 triệu đồng đối với người có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhân viên hàng không, hành khách hoặc người khác tại cảng hàng không, sân bay.

Mức phạt nêu trên cũng áp dụng với người có hành vi đe dọa, lăng mạ nhân viên hàng không, hành khách trên máy bay.

Đối với hành vi hành hung nhân viên hàng không, hành khách, người khác tại cảng hàng không, sân bay, mức phạt từ 7 - 10 triệu đồng.

Thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại 9 địa phương

Theo Quyết định 47/2018/QĐ-TTg ngày 26/11/2018 của Thủ tướng Chính phủ, từ ngày 10/01/2019 thí điểm triển khai thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và xã, phường, thị trấn thuộc huyện, quận, thị xã, thành phố của 9 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Hà Nội, Tp.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đồng Nai, Gia Lai.

Nhà mạng phải đảm bảo bí mật thông tin người dùng

Tại Thông tư 16/2018/TT-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông tiếp tục đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt hơn đối với các nhà mạng trong việc thực hiện hợp đồng với khách hàng.

Theo đó, các nhà mạng có nghĩa vụ đảm bảo bí mật thông tin của khách hàng và chỉ được chuyển giao thông tin cho bên thứ ba khi có sự đồng ý của khách hàng, trừ các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Các nhà mạng phải đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng theo đúng chất lượng đã công bố; Không được từ chối giao kết hợp đồng hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng với khách hàng, trừ một số trường hợp đặc biệt.

Trong trường hợp ngừng kinh doanh dịch vụ viễn thông, nhà mạng phải thông báo cho khách hàng trước 30 ngày. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 21/01/2019.

Tăng kịch khung thuế môi trường với xăng, dầu

Từ ngày 1/1/2019, Nghị quyết 579/2018/UBTVQH14 về biểu thuế bảo vệ môi trường của Ủy ban Thường vụ Quốc, theo đó, mức thuế bảo vệ môi trường đối với một số nhóm hàng hóa được quy định cụ thể như sau:

- Xăng, trừ etanol: 4.000 đồng/lít

- Dầu diesel: 2.000 đồng/lít

- Than nâu: 15.000 đồng/tấn

- Túi ni lông thuộc diện chịu thuế: 50.000 đồng/kg

Theo biểu thuế bảo vệ môi trường nêu trên, mức thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu đã tăng kịch khung (Luật Thuế bảo vệ môi trường 2010 quy định khung thuế bảo vệ môi trường đối với xăng từ 1.000-4.000 đồng/lít).

Tăng giá khám bệnh bảo hiểm y tế từ 15/01/2019

Từ 15/01/2019, giá dịch vụ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn quốc sẽ được áp dụng theo Thông tư 39/2018/TT-BYT của Bộ Y tế.

Theo đó, giá khám bệnh được quy định như sau:

- Bệnh viện hạng đặc biệt, hạng 1: 37.000 đồng/lượt (tăng 3.900 đồng);

- Bệnh viện hạng 2: 33.000 đồng/lượt (tăng 3.400 đồng);

- Bệnh viện hạng 3: 29.000 đồng/lượt (tăng 2.800 đồng);

- Bệnh viện hạng 4, trạm y tế xã: 26.000 đồng/lượt (tăng 2.700 đồng).

Riêng giá hội chẩn để xác định ca bệnh khó (chuyên gia/ca; chỉ áp dụng đối với trường hợp mời chuyên gia đơn vị khác đến hội chẩn tại cơ sở khám, chữa bệnh) là 200.000 đồng.

Giảm giá khám bệnh cho bệnh nhân không có BHYT

Thông tư 37/2018/TT-BYT quy định mức tối đa khung giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh không thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ BHYT đã được Bộ Y tế ban hành và sẽ có hiệu lực từ ngày 15/01/2018.

Thông tư này cho thấy, giá tối đa của dịch vụ khám bệnh đã giảm so với trước đây. Cụ thể:

- Bệnh viện hạng đặc biệt và bệnh viện hạng 1: 37.000 đồng/lượt (giảm 2.000 đồng/lượt)

- Bệnh viện hạng 2: 33.000 đồng/lượt (giảm 2.000 đồng/lượt)

- Bệnh viện hạng 3: 29.000 đồng/lượt (giảm 2.000 đồng/lượt)

- Bệnh viện hạng 4 và trạm y tế xã: 26.000 đồng/lượt (giảm 3.000 đồng/lượt)

Riêng giá khám sức khỏe toàn diện người lao động, lái xe, khám sức khỏe định kỳ (không kể xét nghiệm, X-quang) có mức giá tối đa là 145.000 đồng.

Thương binh, bệnh binh được hỗ trợ thêm 200.000 đồng/ngày lễ, Tết

Đây là nội dung được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định tại Thông tư 101/2018/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/01/2019.

Cụ thể, vào những ngày lễ, Tết, thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B bị suy giảm khả năng lao động do thương tật, bệnh tật từ 81% trở lên sẽ được hỗ trợ ăn thêm 200.000 đồng/người/ngày.

Đáng chú ý, thân nhân liệt sĩ (không quá 3 người) hoặc người thờ cúng liệt sĩ được hỗ trợ tiền tàu xe và tiền ăn khi đi thăm viếng mộ liệt sĩ mỗi năm một lần. Mức hỗ trợ tối đa không quá 2,4 triệu đồng/người.

Ngoài ra, một số quy định về thực hiện các dự án nạo vét trong vùng nước cảng biển phải đánh giá tác động môi trường; giảm một số mức thu phí an toàn vệ sinh thực phẩm; hướng dẫn chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; hướng dẫn giải quyết thủ tục hành chính tại bộ phận một cửa; điều kiện thành lập tổ chức hành chính…cũng sẽ có hiệu lực từ tháng 1/2019.