Nhiều công trình thoát nước và chống úng ngập tại Hà Nội đang được tập trung triển khai, từ trạm bơm, hồ điều hòa đến hệ thống tuyến kết nối. Việc hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kỳ vọng sẽ nâng cao khả năng tiêu thoát nước và giảm tình trạng úng ngập cục bộ…

Thành phố Hà Nội vừa tổ chức buổi làm việc về tiến độ các công trình phòng, chống úng ngập và các dự án giao thông trọng điểm. Tại đây, tình hình đầu tư hệ thống thoát nước trên địa bàn đã được cập nhật.

Cụ thể, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết hệ thống thoát nước của Thành phố mới đạt khoảng 20% so với quy hoạch chung. Trong 4 lưu vực chính gồm: tả Đáy, hữu Đáy, sông Tô Lịch và Bắc sông Hồng, lưu vực sông Tô Lịch (77km2) được đầu tư tương đối hoàn chỉnh, trong khi những lưu vực khác đang trong giai đoạn đầu tư, nên vẫn thiếu đồng bộ về tuyến cống, trạm bơm và hồ điều hòa.

Ngoài ra, toàn địa bàn có 48 trạm bơm đầu mối với tổng công suất 1.325m3/s, song mới có 9 trạm lớn đi vào hoạt động, 6 trạm đang đầu tư, còn lại là các hạng mục nhỏ lẻ. Đối với hệ thống hồ điều hòa, theo quy hoạch, cần 5.050ha, tuy nhiên, mới chỉ thực hiện 1.010ha, đạt 19%. Trước đó, cuối năm 2024, khi các cơn bão ập đến gây ra lượng mưa vượt công suất thiết kế, trên địa bàn đã xuất hiện 220 điểm úng ngập, gồm 91 điểm do Thành phố quản lý và 119 điểm thuộc các xã, phường.

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và Thành ủy, UBND Thành phố đã ban hành danh mục 10 công trình khẩn cấp về chống úng ngập. Ban Hạ tầng kỹ thuật nông nghiệp làm chủ đầu tư 5 trạm bơm, hồ điều hòa và 2 dự án mang tính hệ thống.

Đáng chú ý là dự án cải tạo kênh Phú Phương vừa tiêu úng cho khu vực Bắc Từ Liêm, vừa bổ cập nước cho sông Tô Lịch, đồng thời có thể phục vụ tưới tiêu cho khoảng 300ha đất nông nghiệp. Trạm bơm Yên Lưu được triển khai cũng nhằm tăng khả năng tiêu thoát từ sông Nhuệ về sông Tô Lịch, qua trạm bơm Yên Sở ra sông Hồng.

Song song với đó, Trung tâm Hạ tầng kỹ thuật Thành phố thực hiện thêm 8 hạng mục kết nối hệ thống ngầm, trạm bơm từ khu vực Phú Thượng qua Hoàng Quốc Việt, hỗ trợ tiêu úng các khu vực Ecopark, Ciputra, Bắc Từ Liêm. Trạm bơm Phú Thượng công suất 9m3/s được yêu cầu hoàn thiện trong năm 2026 để tăng năng lực tiêu thoát khu vực này.

Riêng lưu vực sông Tô Lịch, nơi phát sinh thêm 52 điểm úng ngập nội thành, Thành phố triển khai lắp trạm bơm cho 12 hồ điều hòa, tăng thêm 800.000m3 dung tích điều tiết. Cùng với 6 hồ điều hòa đầu tư công, tổng khả năng chứa bổ sung đạt khoảng 1,4 triệu m3. Đến ngày 30/4/2026, toàn bộ hồ điều hòa sẽ được nạo vét, lắp trạm bơm để chủ động hạ mực nước trước mưa. Nhiều điểm úng cục bộ như hầm chui Trần Duy Hưng, Đại lộ Thăng Long cũng được bổ sung trạm bơm điều tiết.

Mặt khác, Thành phố ban hành 3 lệnh khẩn cấp gồm hồ Chèm (9ha), hồ Liên Mạc (22ha) và lắp đặt hệ thống cảm biến cảnh báo úng ngập trên toàn địa bàn. Tổng dung tích điều tiết đạt 4,8 triệu m3, dự kiến nâng năng lực tiêu thoát nước hơn 20% và xử lý được trên 60% điểm úng ngập nếu mưa tương tự năm 2024.

Một hạng mục then chốt là kênh dẫn Đan Hoài. Do toàn bộ nước tiêu thoát đổ ra sông Nhuệ, việc giữ mực nước sông Nhuệ ở cao trình +4,5m là điều kiện tiên quyết. Kênh Đan Hoài sẽ dẫn nước về trạm bơm Yên Nghĩa công suất 120m3/s, phát huy tối đa hiệu quả trạm bơm và hai hồ điều hòa Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2.

Phát biểu trong buổi làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn yêu cầu hoàn thành đúng hạn các lệnh xây dựng khẩn cấp, đồng thời rà soát, bổ sung những hạng mục còn thiếu, nhằm bảo đảm hiệu quả toàn hệ thống; xử lý dứt điểm các tồn tại gây ách tắc tiến độ.