Về việc hỗ trợ cho người dân chuyển đổi xe xăng sang xe sử dụng nguyên liệu sạch, Sở Xây dựng cho biết đã lấy ý kiến để xây dựng cơ chế hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi, hay đầu tư trạm sạc, tủ đổi pin cho xe máy. Dự kiến các giải pháp sẽ được đưa ra trong quý I/2026.

Tại hội thảo “Kiểm soát ô nhiễm không khí Hà Nội: Thách thức và Hành động” diễn ra ngày 6/1/2026, bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng Phòng Quản lý Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, nhấn mạnh rằng ô nhiễm không khí tại Hà Nội ở mức đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân. Chỉ số không khí AQI nhiều ngày ở mức đáng báo động do các nguồn phát thải chính gồm: giao thông, công nghiệp, xây dựng, đốt rơm rạ và rác thải.

Hà Nội đã có nghị quyết, quy định thực hiện Vùng phát thải thấp (LEZ) tại trung tâm Hà Nội. Vùng LEZ sẽ kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải; giảm phát thải PM2.5, NOx, CO và các chất ô nhiễm khác xuống mức an toàn; khuyến khích phương tiện xanh, năng lượng sạch, quản lý chất thải hiệu quả.

ÁP DỤNG VÙNG PHÁT THẢI THẤP TRONG VÀNH ĐAI 1 VÀ MỘT SỐ KHU VỰC VÀNH ĐAI 2 TỪ 1/1/2028

Thông tin về lộ trình và tiêu chí thực hiện vùng phát thải thấp, bà Thủy cho biết ba tiêu chí thực hiện Vùng phát thải thấp, gồm: (1) Thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt và vùng hạn chế phát thải theo Quy hoạch Thủ đô 2021-2030, tầm nhìn 2050; (2) Khu vực thường xuyên ùn tắc giao thông từ mức D-F theo tiêu chuẩn TCVN 13592:2022; (3) AQI trung bình 1 năm gần nhất dưới mức trung bình theo trạm quan trắc chuẩn.

Điều kiện tổ chức Vùng phát thải thấp là khu vực có quy hoạch phát triển giao thông công cộng hoặc đủ hạ tầng đường bộ; có phương án giám sát, đánh giá mức phát thải và quá trình giảm phát thải; đáp ứng giải pháp chuyển đổi phương tiện giao thông phù hợp.

Về biện pháp áp dụng trong Vùng phát thải thấp, đối với hạ tầng giao thông xanh, bà Thủy thông tin sẽ phát triển vận tải công cộng, xe thân thiện môi trường, không gian đi bộ, xe đạp, trạm năng lượng sạch.

"Giai đoạn 2026-2027 triển khai thí điểm tại vành đai 1 và một số phường trọng điểm để đánh giá hiệu quả (mỗi phường chọn 1 khu vực đáp ứng các tiêu chí vùng phát thải thấp).

Từ 1/1/2028 sẽ áp dụng cho toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực thuộc vành đai 2. Từ 1/1/2030 sẽ triển khai từ vành đai 3 trở vào, bao phủ phần lớn trung tâm thành phố".

Các phương tiện được phép sẽ là xe không phát thải, xe xanh, xe cơ giới sử dụng năng lượng sạch được ưu tiên lưu thông. Thành phố cũng áp dụng giám sát thông minh như camera AI, hệ thống giám sát chất lượng không khí, phần mềm quản lý phương tiện, đường dây nóng.

Đáng chú ý, trong vùng phát thải thấp sẽ cấm xe tải trên 3.500kg, hạn chế ô tô và xe máy không đạt chuẩn khí thải, cấm xe mô tô kinh doanh trên ứng dụng vận tải. Cùng với đó có chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện xanh, ưu đãi thuế phí, xử lý vi phạm và tuyên truyền nâng cao nhận thức.

Về lộ trình thực hiện Vùng phát thải thấp, bà Thủy cho biết Thành phố triển khai từng bước đến 2031. Giai đoạn 2026-2027 triển khai thí điểm tại vành đai 1 và một số phường trọng điểm để đánh giá hiệu quả (mỗi phường chọn 1 khu vực đáp ứng các tiêu chí vùng phát thải thấp).

Từ 1/1/2028 sẽ áp dụng cho toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực thuộc vành đai 2. Từ 1/1/2030 sẽ triển khai từ vành đai 3 trở vào, bao phủ phần lớn trung tâm thành phố. Từ 2031 trở đi sẽ áp dụng cho tất cả các khu vực đáp ứng tiêu chí.

“Kết quả kỳ vọng khi thực hiện vùng phát thải thấp là giảm ô nhiễm không khí, cải thiện sức khỏe cộng đồng; nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển kinh tế tuần hoàn…”, bà Thủy nói.

CÁC GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ SẼ ĐƯỢC ĐƯA RA TRONG QUÝ I/2026

Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải, Sở Xây dựng Hà Nội, cho biết khi TP.Hà Nội xác định đến 1/7/2026 thí điểm Vùng phát thải thấp ở một số khu vực, Sở Xây dựng xác định đây là thách thức, cũng là cơ hội để phát triển vận tải hành khách công cộng.

Nghị quyết 57 của HĐND TP.Hà Nội có những tiêu chí, điều kiện thực hiện phát thải thấp, trong đó đầu tiên là phát triển vận tải hành khách công cộng.

Thứ nhất, ngoài các tuyến buýt hiện nay, Hà Nội tiếp tục nghiên cứu các tuyến buýt điện sức chứa nhỏ để tăng cường kết nối các ga đường sắt, khu đô thị...

"Sở Xây dựng đã lấy ý kiến chuyên gia, Mặt trận Tổ quốc để xây dựng cơ chế hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi, hay đầu tư trạm sạc, tủ đổi pin cho xe máy.

“Ngoài xe buýt, chúng tôi tiếp tục phát triển dịch vụ xe đạp công cộng. Sở Xây dựng đang chỉ đạo đơn vị này tiếp tục đặt ở những nhà ga đường sắt tăng cường, kết nối các điểm xe buýt...”. 

Thứ hai, khuyến khích chuyển đổi, tạo hạ tầng trạm sạc, đổi pin. Thành phố đã lập tổ công tác đi khảo sát các vị trí để lắp đặt trạm sạc, trạm đổi pin cho xe máy. Đây là những điều kiện cần thiết để chuyển đổi xe xanh.

Thứ ba, tổ chức giao thông theo phương án đang xây dựng những phương tiện nào ưu tiên, phương tiện nào hạn chế. Ví dụ ô tô 3,5 tấn sử dụng dầu không được lưu thông trong vùng phát thải thấp, xe ô tô không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải EURO4 cũng không được tham gia trong một số khung giờ nhất định.

Thứ tư, phối hợp với Công an nghiên cứu xử lý các trường hợp không tuân thủ.

Từ nay đến ngày 1/7, Công an TP.Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ với UBND TP.Hà Nội, Sở Xây dựng để khi có lộ trình sẽ thông báo cụ thể để người dân biết cung đường nào, giờ nào cấm phương tiện, tránh trường hợp người dân không nắm được thông tin. Hiện tại chưa có quy định xử lý với xe xăng vào giờ cấm hay đường cấm khi thực hiện vùng phát thải thấp. Đối với phương tiện đi vào đường cấm theo quy định, sẽ xử phạt theo Nghị định 68 của Chính phủ.

Trung tá Đào Việt Long, Phó trưởng Phòng Cảnh sát giao thông, Công an TP.Hà Nội.

Về việc hỗ trợ cho người dân chuyển đổi xe xăng sang xe sử dụng nguyên liệu sạch, “Sở Xây dựng đã lấy ý kiến chuyên gia, Mặt trận Tổ quốc để xây dựng cơ chế hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi, hay đầu tư trạm sạc, tủ đổi pin cho xe máy” ông Tuyển thông tin. Dự kiến các giải pháp sẽ được đưa ra trong quý I/2026.

Về mục tiêu của Chính phủ đặt ra với Hà Nội vào năm 2030, 100% xe buýt sử dụng năng lượng xanh, đại diện Sở Xây dựng cho biết đến nay, Sở Xây dựng đã có kế hoạch lộ trình cho từng năm, đảm bảo trước năm 2030 toàn bộ xe buýt trên địa bàn đảm bảo năng lượng sạch. Với xe hợp đồng, grab có phạm vi hoạt động nội đô, chúng tôi đã xây dựng kế hoạch cho taxi trước 2030 chuyển đổi 100% sang năng lượng sạch, xanh.