Dù gần như hiện diện liên tục trên các nền tảng số, không ít người trẻ giờ đây lại thường trực cảm giác bận rộn, thiếu thời gian. Thực tế này đang dần trở thành một nghịch lý phổ biến, đồng thời thúc đẩy nhiều dịch vụ hiện đại tại châu Á…

Tại Nhật Bản, các dịch vụ fast-pass cho phép khách hàng trả phí để được bỏ qua thời gian xếp hàng, đang được đông đảo giới trẻ ủng hộ. Tính đến ngày 18/9, dịch vụ đã được triển khai tại 104 cơ sở ở 20 tỉnh của Nhật Bản, chủ yếu ở các nhà hàng và những điểm du lịch nổi tiếng.

Giá dịch vụ thay đổi tùy theo mức độ đông khách của từng nhà hàng và khác nhau giữa các cơ sở, nhưng thông thường dao động từ 500 đến 2.000 Yên. Để mua trước vé và được ưu tiên vào nhà hàng, thực khách dùng điện thoại thông minh quét mã phản hồi nhanh (QR) được đặt bên ngoài.

Tại Butayama, nhà hàng nằm trong một khu phố mua sắm dưới lòng đất, kết nối trực tiếp với ga Tokyo đông đúc, thời gian chờ vào giờ ăn trưa và tối có thể kéo dài từ 30 phút đến 1 giờ. Kể từ khi triển khai dịch vụ fast-pass, nhà hàng nhận thấy hầu hết mọi ngày đều có khoảng 50 - 60 lượt khách sử dụng dịch vụ.

“Đối với thế hệ trẻ, việc trả tiền để không phải xếp hàng phản ánh xu hướng coi trọng ‘hiệu suất thời gian’, tức tận dụng thời gian một cách hiệu quả”, ông Yutaka Suzuki, nhà nghiên cứu tại Viện Kinh tế Phân phối Nhật Bản, giải thích.

Tương tự, trong thang máy ở Hàn Quốc, nút đóng cửa thường bị mòn nhiều nhất do người dùng hay ấn để rút ngắn thời gian chờ đợi, dù chỉ một giây. Giới trẻ Hàn Quốc đặc biệt thiếu kiên nhẫn với tốc độ Internet chậm vì cản trở việc trao đổi nhanh chóng như thông tin liên lạc, ngân hàng, mua sắm và rất nhiều tác vụ khác được thực hiện qua điện thoại.

Khi KakaoTalk, một ứng dụng nhắn tin di động gặp sự cố trong giây lát, người dùng nhanh chóng chuyển sang các kênh mạng xã hội khác để báo cáo khiếu nại, đưa "lỗi KakaoTalk" lên đầu các cụm từ thịnh hành trên các trang web. 

Theo Korea Joongang Daily, trong lĩnh vực mua sắm trực tuyến, mất hơn hai ngày đặt mới nhận được hàng thử thách sự kiên nhẫn của nhiều khách hàng Hàn Quốc. Những doanh nghiệp thương mại điện tử nổi tiếng như Coupang và Market Kurly đã giới thiệu hình thức giao hàng trong ngày hoặc vào sáng sớm để đảm bảo các gói hàng đến trong vòng 24h sau khi đặt.

Trong bối cảnh ai cũng đang cố gắng thắt lưng buộc bụng, giới trẻ Hàn Quốc vẫn “trung thành” với các chuỗi cửa hàng tiện lợi dù đồ trong đó đắt hơn hẳn siêu thị. Kim Ji-hoon (27 tuổi) - một nhân viên văn phòng sống ở Seoul cho biết lý do vì “không mất thời gian”. Với Ji-hoon, khoản chênh lệch vài nghìn won đổi lại sự tiện lợi là điều hoàn toàn chấp nhận được.

Xu hướng ghé cửa hàng tiện lợi nhiều hơn đi siêu thị đang trở thành một nét văn hóa tiêu dùng đặc trưng của giới trẻ Hàn Quốc. Các chuỗi cửa hàng như CU, GS25 hay 7-Eleven không còn đơn thuần bán nhu yếu phẩm mà ngày càng hoạt động như những “hệ sinh thái tiêu dùng”. Tại đây, khách có thể ăn uống, nhận hàng giao tận nơi, in tài liệu, thanh toán hóa đơn, thậm chí nghỉ ngơi trong lúc chờ xe buýt hoặc tàu điện.

Nhiều chuyên gia bán lẻ tại Hàn Quốc cho rằng cửa hàng tiện lợi hiện đại đang bán “thời gian” nhiều hơn bán sản phẩm. Khi nhịp sống ngày càng bận rộn, người tiêu dùng trẻ sẵn sàng trả thêm tiền để đổi lấy sự nhanh chóng. Từ sandwich phiên bản giới hạn, kem mới ra mắt cho tới các set mì trộn độc lạ, tất cả đều được thiết kế để phù hợp với thói quen “mua nhanh, thử nhanh, đăng nhanh” của giới trẻ.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, giới trẻ đang thuê người làm thay ngày càng nhiều việc trong cuộc sống, kể cả những việc vặt và tình huống họ không muốn tự mình đối mặt. Xu hướng này đang ngày càng phổ biến trong nhóm người tiêu dùng thiếu thời gian và sẵn sàng trả tiền để đổi lấy sự tiện lợi khi những trách nhiệm thường nhật vượt quá quỹ thời gian, sự kiên nhẫn hoặc khả năng của họ.

Trên nền tảng Xiaohongshu, các bài đăng về dịch vụ thuê người làm đồ thủ công và lắp ráp đã thu hút hơn 120 triệu lượt xem. Chẳng hạn, một số người dùng mua những bộ Lego cầu kỳ, sau đó thuê luôn những người chuyên nghiệp thực hiện. Chi phí thường dao động từ 200 NDT (30 USD) đến 1.000 NDT, tùy thuộc vào độ phức tạp của bộ Lego và khối lượng công việc.

Các dịch vụ được cung cấp ngày càng phát triển theo những hình thức khác thường. Ở Quảng Châu, dịch vụ “cãi nhau thuê” đang gây chú ý. Mức phí người thuê phải trả là 50 Nhân dân tệ (7,46 USD) cho các cuộc tranh cãi trực tuyến và 188 Nhân dân tệ (28 USD) cho các buổi tranh luận trực tiếp không giới hạn. Tại Thâm Quyến, nhiều người trẻ đã trả 2.500 Nhân dân tệ (370 USD) mỗi tháng để thuê người nấu cơm tại nhà hàng ngày.

Một khách hàng ở Thượng Hải - thành phố đầu tiên tại Trung Quốc áp dụng quy định phân loại rác bắt buộc - giải thích rằng nhiều khu dân cư chỉ mở điểm thu gom hai tiếng buổi sáng và hai tiếng buổi tối, khiến nhân viên văn phòng dễ lỡ khung giờ ít ỏi này. Cô Fei, người cung cấp dịch vụ tại thành phố Gia Hưng, tiết lộ đội ngũ của mình còn hỗ trợ đổ rác cho người cao tuổi khó đi lại, sống tại các tầng cao không có thang máy. 

Tại thành phố Hàng Châu, một người cung cấp dịch vụ khác tên Mihan xác nhận đã chốt hơn 20 đơn chỉ sau ba ngày kinh doanh, chủ yếu là nhận bưu phẩm hộ. Theo cô, chìa khóa thành công của mô hình kinh doanh này nằm ở mức giá hợp túi tiền: "Dân công sở hiện nay sẵn sàng chi một khoản tiền nhỏ để tiết kiệm thời gian".

Giá dịch vụ nhận bưu phẩm hộ từ 3 - 5 nhân dân tệ mỗi kiện, hoặc khoảng 100 Nhân dân tệ cho gói tháng. Dịch vụ đón trẻ sau giờ học đắt hơn, khoảng 50 Nhân dân tệ (193.000 đồng) mỗi lượt, nhưng vẫn là giải pháp thiết yếu với phụ huynh không thể tan làm sớm…

Các nhà kinh tế xem xu hướng này là sự mở rộng của “nền kinh tế lười biếng”, theo đó người tiêu dùng sẵn sàng chi tiền để tối ưu hóa giá trị thời gian của mình. Ở chiều ngược lại, những dịch vụ này có thể nâng cao hiệu quả, cải thiện chất lượng cuộc sống cá nhân, đồng thời tạo ra những hình thức việc làm mới. 

Tuy nhiên, việc các giao dịch chủ yếu được thực hiện theo hình thức cá nhân với cá nhân cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lừa đảo, xâm phạm quyền riêng tư và những khó khăn trong việc yêu cầu bồi thường hoặc giải quyết khi dịch vụ không đáp ứng kỳ vọng.