Nợ công tại các quốc gia phát triển đang trở thành tâm điểm lo ngại toàn cầu, tạo nên một bối cảnh đầy nghịch lý cho hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới tại Bangkok. Làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ khiến lãi suất vay tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, trong bối cảnh lạm phát leo thang do xung đột địa chính trị và cuộc đua đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Tình trạng này tạo ra một "vòng xoáy nguy hiểm": chi phí trả lãi tăng cao buộc các chính phủ phải vay thêm, gây áp lực nặng nề lên ngân sách và hạn chế khả năng hỗ trợ người dân trước chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Theo Viện Tài chính Quốc tế (IIF), chi phí lãi vay hàng năm của các nền kinh tế phát triển đã vượt quá cả tổng chi tiêu toàn cầu cho quốc phòng và AI, phản chiếu sự tương đồng với những cuộc khủng hoảng nợ của các thị trường mới nổi trong quá khứ. Đáng chú ý, tác động của vấn đề này không chỉ khu trú ở các nước giàu. Khi lãi suất tại các trung tâm tài chính lớn tăng, các nền kinh tế mới nổi buộc phải tăng lãi suất tương ứng để ngăn chặn dòng vốn tháo chạy, gây rủi ro cho sự ổn định tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, một thách thức lớn là các quốc gia giàu có thường phớt lờ khuyến nghị của IMF về việc cắt giảm thâm hụt ngân sách do họ không phụ thuộc vào các khoản vay từ tổ chức này. Trong khi các nước châu Á đã rút ra bài học xương máu từ khủng hoảng năm 1997 để xây dựng lớp đệm tài chính vững chắc, thì các nền kinh tế hệ thống toàn cầu hiện nay lại thiếu sự thận trọng tương tự, khiến IMF khó có thể can thiệp cứu vãn nếu khủng hoảng thực sự xảy ra.

1:12

Đọc bài chi tiết

Mực nước biển dâng và xâm nhập mặn đang trở thành mối đe dọa hiện hữu, trực tiếp hủy hoại sinh kế, văn hóa và sự tồn tại của các quốc đảo Thái Bình Dương. Với địa hình thấp, điển hình như Tuvalu với độ cao trung bình chỉ 2m, nhiều khu vực đang mất dần đất sinh sống, nguồn nước ngọt bị ô nhiễm và hệ sinh thái san hô bị tẩy trắng nghiêm trọng. Những thảm họa thiên tai dồn dập không chỉ gây thiệt hại tài sản mà còn đẩy các quốc gia này vào vòng xoáy thụt lùi về kinh tế và xã hội. Trước tình hình cấp bách, các nhà lãnh đạo khu vực đã tận dụng các cuộc thảo luận tiền COP31 tại Fiji để cảnh báo thế giới rằng biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ tương lai mà là thực tế đang diễn ra. Mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy cộng đồng quốc tế kiên định với cam kết hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5 độ C. Để đạt được điều này, thế giới cần chuyển đổi quyết liệt từ những tuyên bố chính trị sang hành động cụ thể, đặc biệt là chấm dứt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Song song với giảm phát thải, bài toán tài chính khí hậu là vấn đề then chốt. Các quốc gia dễ bị tổn thương, dù đóng góp ít nhất vào lượng phát thải, lại gánh chịu hậu quả nặng nề nhất. Do đó, họ yêu cầu các nước giàu và các tập đoàn phát thải carbon lớn phải chia sẻ trách nhiệm tài chính công bằng hơn để hỗ trợ nguồn lực thích ứng, bảo vệ nhà cửa và duy trì an ninh lương thực. Thông điệp từ Thái Bình Dương rất rõ ràng: thời gian đang dần cạn kiệt, và thế giới không thể tiếp tục trì hoãn hành động nếu muốn bảo vệ tương lai cho những cộng đồng tuyến đầu trước sự xâm lấn của đại dương.

1:11

Đọc bài chi tiết