Giá của những con tàu chở dầu cỡ lớn có tuổi đời từ 5-10 năm đã tăng chóng mặt trong thời gian gần đây, và các giao dịch mua bán tàu được ký kết chỉ trong vài ngày thay vì vài tuần như trước...

Lần đầu tiên trong lịch sử, giá của các siêu tàu chở dầu cũ đã vượt qua giá của các tàu mới đóng - theo tiết lộ của của các nhà môi giới trong ngành vận tải biển với tờ báo Financial Times.

Một nguyên nhân chính là các chủ tàu đang ra sức tranh thủ mức cước vận chuyển cao tại Vùng Vịnh, góp phần tạo nên một thị trường "điên rồ" của những con tàu chở dầu cỡ lớn.

Giá của những con tàu chở dầu cỡ lớn có tuổi đời từ 5-10 năm đã tăng chóng mặt trong thời gian gần đây, và các giao dịch mua bán tàu được ký kết chỉ trong vài ngày thay vì vài tuần như trước. Giá cước vận chuyển dầu từ Trung Đông đến châu Á cho bằng tàu chở dầu thô rất lớn (VLCC) - cụ thể là những siêu tàu có khả năng chở 2 triệu thùng dầu - đã đạt mức kỷ lục 1,2 triệu USD mỗi ngày, qua đó đẩy giá tàu lên cao.

Trao đổi với Financial Times, một nhà môi giới chuyên về giao dịch siêu tàu chở dầu đã mô tả thị trường này là "điên rồ". Trong tuần qua, nhiều tàu được đóng trước năm 2016 đã được bán với giá từ 150 triệu USD trở lên, so với mức giá trung bình 135 triệu USD đối với các tàu mới đóng, theo các nhà môi giới.

Ông Alexander Saverys, CEO của công ty vận tải biển Bỉ CMB Tech, công ty sở hữu nhiều tàu trên tuyến Trung Đông, nhận định: "Trong 50 năm nữa, người ta vẫn sẽ nói về năm 2026. Đây thực sự là điều phi thường. Tôi không nghĩ trong đời mình sẽ thấy thị trường như thế này một lần nữa. Đây là cơ hội chỉ có một lần trong đời”.

Trong một thông báo gửi khách hàng, công ty môi giới tàu Braemar cho biết giá cả hiện nay được quyết định bởi tốc độ mà một con tàu có thể được giao cho chủ mới. "Tuổi tàu hiện nay hầu như không ảnh hưởng đến giá cả”, công ty này cho biết.

Dữ liệu về sở hữu tàu cho thấy một tàu chở dầu mới đóng gần đây, thuộc sở hữu công ty Dynacom của tỷ phú Hy Lạp George Prokopiou, đã được bán với giá 200 triệu USD và được giao nhanh cho bên mua. Đây là một trong những mức giá cao nhất từng được ghi nhận. Một tàu khác dự kiến được giao bên mua vào tháng 10 đã đạt mức giá 169 triệu USD. Nói chung, giá tàu chở dầu đã tăng 1/3 so với cùng kỳ năm ngoái.

Một động lực chính thúc đẩy nhu cầu đối với tàu chở dầu ở thời điểm hiện nay là việc các công ty dầu lửa quốc doanh ở Trung Đông muốn sở hữu đội tàu riêng để kiểm soát tốt hơn hoạt động xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh. Trước đây, các công ty dầu lửa quốc doanh thường thuê tàu từ các chủ tàu khác, khiến họ phụ thuộc vào bên cho thuê tàu nếu muốn đi qua các tuyến đường nguy hiểm như eo biển Hormuz.

Các nhà môi giới cho biết trong số các đơn vị đang ráo riết tìm mua tàu chở dầu hiện nay, có công ty dầu lửa quốc doanh Kuwait và những công ty cần tàu để vận chuyển dầu thô Iraq. Tập đoàn năng lượng quốc doanh của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) Adnoc đã mua ít nhất 6 siêu tàu chở dầu trong 2 tháng qua - theo công ty tư vấn hàng hải Drewry.

Với mức cước vận chuyển cao ngất ngưởng như hiện nay, việc hoàn vốn khi mua một con tàu có thể chỉ mất vài tháng - ông Saverys cho biết. "Bạn có thể tiết kiệm 100 triệu USD trong 6 tháng, vì vậy khi mua một con tàu với giá 175 triệu USD, thì thực chất, bạn chỉ phải mua với giá 75 triệu USD”, ông nói.

Các quốc gia Vùng Vịnh đang cạnh tranh với Sinokor của Hàn Quốc, công ty hiện đang chiếm ưu thế trên thị trường tàu chở dầu, sau khi đã mua số tàu với tổng trị giá khoảng 6 tỷ USD từ đầu năm.

Các công ty giao dịch hàng hóa như Trafigura cũng đã mua siêu tàu chở dầu trong năm nay nhằm mục đích kiểm soát lớn hơn việc vận chuyển hàng hóa và bảo vệ biên lợi nhuận của mình.

"Giá cước vận chuyển dầu đang biến động mạnh mỗi ngày”, ông Rajesh Verma, Phó giám đốc nghiên cứu vận tải tàu chở dầu tại Drewry, cho biết.

Do thị trường đang nóng, nhiều chủ tàu đang đánh giá lại đội tàu của mình và cân nhắc việc bán tàu - các nhà môi giới và chủ tàu cho biết.

Tuy nhiên, nhiều chủ sở hữu siêu tàu chở dầu đang trì hoãn việc bán tàu "vì họ muốn tận dụng mức giá cước cao kỷ lục" - ông George Macheras, trưởng bộ phận hàng hải toàn cầu tại công ty luật Watson Farley & Williams, cho biết. Điều này đã dẫn đến tình trạng thiếu tàu chở dầu trên thị trường, đẩy giá tàu lên cao hơn nữa.

Một số chủ tàu đã cảnh báo về khả năng lao dốc chóng mặt của thị trường tàu chở dầu nếu một thỏa thuận hòa bình được ký kết, dẫn tới việc mở lại eo biển Hormuz. Nhưng ngay cả khi đột ngột giảm, mặt bằng cước vận chuyển vẫn sẽ cao hơn so với những năm trước vì những yếu tố mang tính cấu trúc - ông Macheras nhận định.

"Ngay cả khi giá cước điều chỉnh xuống 200.000 euro mỗi ngày, điều khó có thể xảy ra trong 2-3 tháng tới, chủ tàu vẫn sẽ kiếm tốt”, ông nói.