Liên minh châu Âu (EU) vừa đưa vonfram và đất hiếm vào danh sách ưu tiên trong chương trình dự trữ chiến lược đầu tiên nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Theo Reuters, động thái này phản ánh sự thay đổi lớn trong cách các nền kinh tế phương Tây nhìn nhận các vật liệu chiến lược: không còn đơn thuần là hàng hóa công nghiệp, mà là tài sản có ý nghĩa an ninh chuỗi cung ứng và công nghệ.

Trong bối cảnh AI, bán dẫn, quốc phòng và công nghiệp công nghệ cao bước vào chu kỳ đầu tư mới, những tài sản vonfram khan hiếm ngoài Trung Quốc đang ngày càng trở nên quan trọng hơn. Đây cũng là lý do thị trường toàn cầu bắt đầu định giá lại các doanh nghiệp sở hữu nguồn tài nguyên chiến lược, đặc biệt là các nền tảng có khả năng khai thác, chế biến và cung ứng ổn định trong dài hạn.

TỪ HÀNG HÓA CÔNG NGHIỆP ĐẾN TÀI SẢN CHIẾN LƯỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG TOÀN CẦU

Vonfram hiện là một trong những vật liệu gần như không thể thay thế trong nhiều ngành công nghệ cao nhờ độ cứng và khả năng chịu nhiệt vượt trội. Kim loại này được sử dụng trong chip bán dẫn, thiết bị AI, pin, hàng không vũ trụ, quốc phòng và nhiều lĩnh vực công nghiệp chiến lược khác.

Tuy nhiên, nguồn cung toàn cầu của kim loại này lại ngày càng tập trung khi Trung Quốc vẫn kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng vonfram thế giới. Trong bối cảnh nhiều quốc gia phương Tây đẩy mạnh chiến lược giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, các tài sản vonfram ngoài Trung Quốc đang trở nên khan hiếm hơn đáng kể.

Điều này khiến vai trò của các doanh nghiệp sở hữu nguồn tài nguyên chiến lược thay đổi nhanh chóng. Nếu trước đây vonfram chủ yếu được nhìn nhận như một loại hàng hóa công nghiệp mang tính chu kỳ, thì hiện nay nhiều nền kinh tế đang xem đây là vật liệu mang ý nghĩa chiến lược đối với an ninh công nghệ và chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh nguồn cung ngoài Trung Quốc ngày càng khan hiếm, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) đang dần trở thành một trong số ít nền tảng vonfram tích hợp quy mô lớn trên toàn cầu, với chuỗi giá trị trải dài từ khai thác đến chế biến sâu.

Theo báo cáo mới nhất của HSBC Global Research, MSR hiện được định giá khoảng 54,8 nghìn tỷ đồng, tương đương gần 2 tỷ USD, trong mô hình định giá tổng hợp (SoTP) của Tập đoàn Masan.

Điều đáng chú ý là mức định giá này được xây dựng trên kịch bản giá vonfram tương đối thận trọng, trong khi thực tế giá APT ngoài Trung Quốc đang cao hơn đáng kể. Điều này cho thấy thị trường có thể vẫn chưa phản ánh đầy đủ vai trò mới của các tài sản vonfram chiến lược trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc.

KHI AI, BÁN DẪN VÀ AN NINH NGUYÊN LIỆU THÚC ĐẨY CHU KỲ ĐỊNH GIÁ MỚI CỦA VONFRAM

Không chỉ hưởng lợi từ chu kỳ giá, MSR cũng đang cho thấy sự cải thiện rõ nét về nền tảng vận hành. Trong quý I/2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu gần 3.000 tỷ đồng, tăng 114,9% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số đạt 537 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay. Biên EBITDA mở rộng lên 35,1%, phản ánh sự cải thiện đồng thời về giá hàng hóa và hiệu quả vận hành.

Điểm quan trọng là sự cải thiện này diễn ra trước cả khi chu kỳ giá vonfram bước vào giai đoạn tăng mạnh nhất. Trong năm 2025, khi giá APT vẫn ở vùng thấp, MSR đã bắt đầu ghi nhận EBITDA tăng hơn 40% và dòng tiền tự do chuyển sang dương nhờ tối ưu vận hành và nâng cao hiệu suất thu hồi khoáng sản. Điều này cho thấy tăng trưởng hiện tại không hoàn toàn phụ thuộc vào chu kỳ hàng hóa, mà phản ánh nền tảng vận hành đang tốt lên rõ rệt.

Ở cấp độ Tập đoàn, vai trò của MSR cũng ngày càng trở nên quan trọng hơn trong câu chuyện tăng trưởng và tái định giá của Masan (HOSE: MSN). Trong bối cảnh các tài sản vật liệu chiến lược ngoài Trung Quốc ngày càng khan hiếm, MSR không chỉ được kỳ vọng đóng góp mạnh hơn về lợi nhuận và dòng tiền, mà còn có thể trở thành một trong những nền tảng giá trị quan trọng hỗ trợ quá trình giảm đòn bẩy và nâng định giá hệ sinh thái của Masan trong trung và dài hạn.

Quan trọng hơn, vai trò của MSR trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang thay đổi. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu được nhìn nhận như một công ty khai khoáng mang tính chu kỳ, thì hiện nay thị trường bắt đầu nhìn nhận các tài sản như Núi Pháo dưới góc độ “tài sản chiến lược” trong bối cảnh an ninh nguyên liệu trở thành ưu tiên quốc gia.

Xu hướng này đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp vật liệu chiến lược như MP Materials, Lynas Rare Earths hay Almonty Industries hiện được thị trường định giá ở mức cao hơn đáng kể nhờ kỳ vọng dài hạn liên quan đến AI, quốc phòng và chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc. Trong khi đó, MSR hiện vẫn giao dịch ở mức vốn hóa thấp hơn đáng kể dù đã bắt đầu ghi nhận lợi nhuận và dòng tiền mạnh hơn.

Sự thay đổi về cách nhìn nhận thị trường có thể sẽ không diễn ra ngay lập tức. Tuy nhiên, khi các nền kinh tế lớn tiếp tục ưu tiên an ninh chuỗi cung ứng, các tài sản vonfram khan hiếm mà hệ thống công nghiệp toàn cầu không thể thiếu nhiều khả năng sẽ được định giá lại.

Và trong chu kỳ mới đó, giá trị của các doanh nghiệp sở hữu nguồn tài nguyên chiến lược ngoài Trung Quốc có thể không còn chỉ được đo bằng sản lượng khai thác, mà bằng vai trò của họ trong toàn bộ hệ thống công nghiệp và công nghệ toàn cầu.