Theo chuyên gia, trong bối cảnh chuyển đổi xanh toàn cầu, kỹ năng xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh lớn nhất của người lao động. Đối với doanh nghiệp, đây là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro vận hành và duy trì thế mạnh trong chuỗi cung ứng quốc tế...

Khi các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu, khoảng trống "kỹ năng xanh” đang nổi lên như một thách thức lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Bà Cao Lê Thanh Loan, Giám đốc Cấp cao, Dịch vụ khoán việc & cho thuê lại lao động và Dịch vụ tư vấn nhân sự, Manpower Việt Nam (đơn vị cung ứng giải pháp nhân sự), đã chia sẻ góc nhìn về tầm quan trọng ngày càng gia tăng của kỹ năng xanh. Đồng thời, đề xuất giải pháp thu hẹp khoảng cách kỹ năng cho lao động trẻ, nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong kỷ nguyên ESG.

"XANH HÓA" - GIẤY THÔNG HÀNH CỦA DOANH NGHIỆP TRONG KỶ NGUYÊN ESG

Theo bà Loan, trong vài năm gần đây, yêu cầu về phát triển bền vững đang dần định hình lại cách doanh nghiệp vận hành và cả kỳ vọng đối với lực lượng lao động. Điều này không chỉ tạo ra áp lực chuyển đổi, mà còn mở ra những tiêu chuẩn mới về năng lực cần có của nguồn nhân lực trong tương lai.

Bà Loan cũng dẫn chứng thông tin, 79% doanh nghiệp, trong đó có các thị trường lớn như EU, Đức, Mỹ, Úc, cho rằng hiệu suất ESG là yếu tố then chốt khi quyết định rót vốn đầu tư.

Cùng với cam kết của Chính phủ Việt Nam về đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, có thể thấy, xanh hóa không còn là xu hướng, mà đã trở thành điều kiện tất yếu để doanh nghiệp gia nhập nền kinh tế toàn cầu.

Tại Việt Nam, 89% doanh nghiệp đã và đang có kế hoạch thiết lập các cam kết ESG trong 2 đến 4 năm tới. "Nhưng khoảng trống lớn đang lộ diện. Đó là, nhu cầu tuyển dụng vị trí có kỹ năng xanh tăng nhanh gấp đôi tốc độ phát triển kỹ năng của người lao động, trong khi doanh nghiệp vẫn loay hoay vì thiếu nhân sự lành nghề", bà Cao Lê Thanh Loan chia sẻ.

Thực tế đó, cho thấy thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ hay nguồn vốn, mà chính là sự sẵn sàng của năng lực con người cho một nền kinh tế mới.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp tìm kiếm nhân lực xanh không chỉ tìm bằng cấp, mà tìm những nhân sự hiểu rõ tác động của môi trường, biết tối ưu tài nguyên và có tư duy bền vững. Đây chính là bài toán hóc búa, bắt đầu từ đâu và làm thế nào để đào tạo kỹ năng xanh hiệu quả.

ĐÀO TẠO VIỆC LÀM XANH NGAY TỪ NHÀ TRƯỜNG

Theo chuyên gia, việc hiểu đúng về “việc làm xanh” là bước đi đầu tiên để doanh nghiệp không bỏ lỡ những nhân tài tiềm năng ngay trong chính tổ chức của mình.

Theo báo cáo của ManpowerGroup, các vị trí việc làm xanh không chỉ giới hạn ở các công việc ngoài trời, hay liên quan đến xử lý rác thải, mà được chia làm ba nhóm.

Việc làm Xanh (Green jobs), là các việc làm xanh truyền thống, thường tập trung trong lĩnh vực khoa học môi trường và lao động ngoài trời, nơi các nhà khoa học, kỹ sư và lao động lành nghề làm việc trực tiếp với môi trường và đóng góp vào bảo vệ môi trường một cách bền vững.

Việc làm Xanh + (Green+ jobs), là những vai trò đòi hỏi sở hữu các kỹ năng, kiến thức và kinh nghiệm khoa học cũng như vận hành thực tiễn, nhằm tạo ra tác động tích cực trực tiếp hoặc gián tiếp đến môi trường và hệ sinh thái. Kể cả các việc làm xanh truyền thống, nhưng yêu cầu phải có tư duy hệ thống hiện đại cũng được xếp vào nhóm này.

Việc làm Xanh ngọc (Turquoise jobs), đây là những vai trò xuất hiện trong nhiều chức năng kinh doanh cốt lõi, đóng vai trò then chốt trong sự phát triển và khả năng thích ứng lâu dài của doanh nghiệp.

Xanh ngọc ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc thiết kế các giải pháp bền vững và phát triển các mô hình kinh doanh xanh. Điểm chung cốt lõi của những vai trò này là yêu cầu về kỹ năng xanh. Đó là sự hội tụ của kiến thức, kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm, giá trị, cũng như những thái độ cần thiết để thúc đẩy một xã hội bền vững.

Theo bà Cao Lê Thanh Loan, có đến 62% ứng viên chủ động tìm hiểu yếu tố “xanh” của nhà tuyển dụng trước khi nhận việc, và 35% coi đây là yếu tố quyết định, nhưng khả năng đáp ứng yêu cầu của họ lại chưa tương xứng. Nguyên nhân gốc rễ nằm ở chỗ, hầu hết các chương trình đào tạo nghề trong nước vẫn đang nặng về chuyên môn truyền thống.

Vì vậy, bà cho rằng giải pháp đào tạo việc làm xanh cần được triển khai quyết liệt, toàn diện ngay từ trên ghế nhà trường. Trước hết là cần tích hợp kỹ năng xanh vào chiến lược và văn hóa nhà trường.

Theo đó, kỹ năng xanh không nên là một chứng chỉ rời rạc. Thay vào đó, kỹ năng xanh cần được coi như một năng lực cốt lõi, tích hợp vào toàn bộ chương trình học và văn hóa vận hành của nhà trường.

Như vậy, học viên sẽ được tiếp xúc với nguyên tắc, giá trị xanh mỗi ngày. Từ đó, rèn luyện bản thân để hình thành tác phong làm việc mà thị trường tìm kiếm.

Bên cạnh đó, việc đào tạo cần gắn chặt với yêu cầu thị trường. Nhà trường cần bắt tay với doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề để cập nhật thông tin, nắm bắt nhu cầu thực tế và đưa những bài toán xanh cụ thể của địa phương vào giảng dạy. Điều đó giúp cho học viên vận dụng kiến thức, kỹ năng xanh vào xử lý những vấn đề chuyên môn ngay còn ngồi trên ghế nhà trường.

Ngoài ra, cơ sở vật chất, quy trình vận hành và môi trường học tập cũng cần được chuẩn hóa, nhằm phản ánh chân thực nhu cầu thực tiễn của thị trường đối với lao động trẻ trong bối cảnh chuyển đổi xanh.

Theo chuyên gia, trong bối cảnh chuyển đổi xanh toàn cầu, kỹ năng xanh đã trở thành lợi thế cạnh tranh lớn nhất của người lao động. Do đó, khi mỗi cá nhân được trang bị kỹ năng xanh, họ không chỉ đang bảo vệ môi trường, mà còn đang bảo vệ chính tương lai nghề nghiệp của mình.

Đối với doanh nghiệp, đây là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro vận hành và duy trì thế mạnh trong chuỗi cung ứng quốc tế. Vì vậy, việc các cơ sở đào tạo nghề chủ động xây dựng chương trình đào tạo kỹ năng xanh thực tế, không chỉ giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán thiếu hụt nhân tài, mà còn là bệ phóng vững chắc để lao động trẻ tự tin trong hành trình nghề nghiệp tương lai.