Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao ngày càng tăng, du lịch y tế đang nổi lên như một “mũi nhọn” mới, vừa giữ chân dòng tiền điều trị trong nước, vừa tạo thêm nguồn thu từ khách quốc tế…

Theo Bộ Y tế, quy mô thị trường du lịch y tế Việt Nam đạt khoảng 700 triệu USD vào năm 2024 và có thể tăng lên gần 4 tỉ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 18% mỗi năm. Đây là con số cho thấy tiềm năng rất lớn của lĩnh vực này.

Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh như chi phí thấp, đội ngũ bác sĩ tay nghề cao và khả năng thực hiện nhiều kỹ thuật y khoa phức tạp như tim mạch, ghép tạng, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), nha khoa… Những yếu tố này giúp Việt Nam có thể cạnh tranh với các trung tâm y tế lớn trong khu vực.

Bà Bùi Thị Ngọc Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, cho biết hiện có khoảng 30 - 40% bệnh nhân đến khám chữa bệnh tại thành phố là người từ các tỉnh, thành khác và khách quốc tế. Trong đó, phần lớn đến từ Campuchia, Lào; đồng thời ghi nhận sự gia tăng từ các thị trường như Mỹ, Úc, Canada, Nhật Bản và cộng đồng kiều bào.

Đây là thành quả của quá trình hiện đại hóa hệ thống y tế trong nhiều năm qua. Một cột mốc đáng chú ý được xác lập vào tháng 1/2025, khi Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP.HCM trở thành bệnh viện công lập đầu tiên của Việt Nam đạt chứng nhận JCI - tiêu chuẩn được xem là “con dấu vàng” toàn cầu về an toàn người bệnh và quản trị y khoa.

Sáng ngày 24/3/2026, thêm một dấu mốc quan trọng của ngành y tế và du lịch Việt Nam đã được thiết lập với lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Bệnh viện Thống Nhất và Công ty Du lịch Việt Mỹ. Sự kiện được xem như “cú hích” chiến lược, mở ra hướng đi mới cho lĩnh vực du lịch y tế.

Bệnh viện Thống Nhất nằm gần sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, giúp tối ưu hóa thời gian di chuyển, đặc biệt là những người có nhu cầu khám chữa bệnh ngay sau chuyến bay dài. Ngoài ra, các dịch vụ mũi nhọn như tầm soát ung thư, điều trị chuyên sâu, phục hồi chức năng hay thẩm mỹ y khoa tại bệnh viện đã tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, đủ sức cạnh tranh trong khu vực.

Tại Hà Nội, năm 2026, ngành y tế Thủ đô tập trung nâng cấp hạ tầng, trang thiết bị, đào tạo nhân lực và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán sớm. Nhiều dự án trọng điểm như Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2, Bệnh viện Tim Hà Nội, Bệnh viện Xanh Pôn, Bệnh viện Nhi Hà Nội giai đoạn 2… sẽ được đầu tư, cùng với các tổ hợp chăm sóc - phục hồi - trị liệu hiện đại.

Mô hình kết hợp điều trị và nghỉ dưỡng cũng đang dần hình thành. Điển hình là Bệnh viện Vinmec Ocean Park 2 (Hưng Yên), nơi người bệnh được chăm sóc y tế 24/7 trong môi trường nghỉ dưỡng cao cấp. GS.TS.BS Đoàn Quốc Hưng, Giám đốc Bệnh viện Vinmec Ocean Park 2, cho biết việc xây dựng các tổ hợp y tế khép kín không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo động lực phát triển kinh tế.

Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Đề án phát triển dịch vụ khám, chữa bệnh chất lượng cao, thúc đẩy du lịch y tế, hướng tới thu hút người nước ngoài và người Việt Nam có khả năng chi trả cao.

Trong định hướng đến năm 2030, Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Khánh Hòa được xác định là 5 địa phương trọng điểm triển khai mô hình du lịch y tế tích hợp giữa bệnh viện, khách sạn, khu nghỉ dưỡng và doanh nghiệp lữ hành.

Đề án cũng đặt mục tiêu phát triển ít nhất 15 bệnh viện đạt tiêu chuẩn quốc tế, trong đó có 5 bệnh viện công. Đồng thời, các gói dịch vụ sẽ được đa dạng hóa, bao gồm điều trị kỹ thuật cao, y học cổ truyền kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Việc Bộ Y tế định hướng phát triển 5 cực tăng trưởng cho thấy cách tiếp cận thực tế, bởi du lịch y tế chỉ có thể cất cánh ở những nơi vừa có bệnh viện mạnh, vừa có hệ sinh thái du lịch, nghỉ dưỡng và giao thông đồng bộ. Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Khánh Hòa vì thế không chỉ là các điểm đến y tế, mà còn là những “trạm trung chuyển giá trị” giữa chăm sóc sức khỏe và kinh tế dịch vụ.

Ở góc độ thị trường, nếu đề án được triển khai đồng bộ, đây sẽ là cú hích cho nhiều nhóm doanh nghiệp. Đầu tiên là khối bệnh viện và cơ sở y tế tư nhân. Khi nhu cầu dịch vụ cao cấp tăng lên, các đơn vị có lợi thế về công nghệ, chất lượng điều trị, dịch vụ cá nhân hóa và năng lực phục vụ bệnh nhân sẽ có cơ hội mở rộng nhanh hơn.

Thứ hai là doanh nghiệp khách sạn, resort và bất động sản nghỉ dưỡng. Khi điều trị không còn dừng ở bệnh viện mà gắn với phục hồi sức khỏe, dưỡng bệnh, chăm sóc sau can thiệp, các khu nghỉ dưỡng có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi sản phẩm y tế - du lịch. Đây là phân khúc có biên lợi nhuận tốt hơn so với lưu trú truyền thống, đồng thời ít phụ thuộc vào yếu tố mùa vụ.

Thứ ba là doanh nghiệp lữ hành và dịch vụ phụ trợ. Với du lịch y tế, hành trình của khách không đơn thuần là tham quan, mà là gói dịch vụ thiết kế riêng, đòi hỏi tư vấn sâu về sức khỏe, lịch trình, thủ tục, lưu trú, đưa đón và chăm sóc cá nhân. Ngoài ra, các doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm, công nghệ y tế, chuyển đổi số, phiên dịch y khoa, thực dưỡng, dược liệu... cũng có thể tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái mới này.

Tuy nhiên, cơ hội lớn không tự động biến thành lợi thế cạnh tranh. Hiện nay, thương hiệu du lịch y tế Việt Nam còn khá mờ nhạt. Khi nhắc đến du lịch y tế ở châu Á, nhiều người nghĩ ngay tới Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc.

Trong khi đó, Việt Nam dù có tiềm năng nhưng vẫn thiếu những chiến dịch quảng bá đủ mạnh, thiếu các gói sản phẩm đủ rõ ràng và thiếu sự liên kết để tạo ra trải nghiệm trọn gói cho khách hàng.

Bên cạnh đó, du lịch y tế là lĩnh vực đòi hỏi chuẩn mực rất cao về pháp lý, an toàn, bảo hiểm, trách nhiệm nghề nghiệp và bảo vệ quyền lợi người bệnh. Khách quốc tế sẵn sàng tìm đến nơi có chi phí hợp lý, nhưng họ cũng đòi hỏi sự minh bạch, tin cậy và tiện lợi. Vì vậy, quy trình thủ tục cần được đơn giản hóa, thống nhất trong toàn hệ thống bệnh viện Việt.