Điều quan trọng hơn con số kỷ lục là khả năng mở rộng. Trước đây, hầu hết kỷ lục về pin perovskite dẻo chỉ đạt được trên những mẫu thử vài milimet vuông, đủ để ghi nhận thành tích nhưng gần như không thể áp dụng ra thực tế.
Cuộc đua đưa công nghệ này ra khỏi phòng thí nghiệm để bước vào sản xuất công nghiệp đang nóng lên từng tháng, với sự tham gia góp mặt của Trung Quốc, châu Âu và Australia.
Bước ngoặt mới nhất đến từ nhóm nghiên cứu do Đại học Đông Nam và Đại học Tô Châu (Trung Quốc) dẫn đầu. Nhóm nghiên cứu đã công bố trên tạp chí Science một phương pháp mang tên “đồng lắng đọng phân tách” (decoupled co-deposition), cho phép chế tạo pin perovskite dẻo với hiệu suất 26,86% ở kích thước tế bào nhỏ - mức cao nhất từng được ghi nhận cho loại pin này.
Điều quan trọng hơn con số kỷ lục là khả năng mở rộng. Trước đây, hầu hết kỷ lục về pin perovskite dẻo chỉ đạt được trên những mẫu thử vài milimet vuông, đủ để ghi nhận thành tích nhưng gần như không thể áp dụng ra thực tế.
Lần này, nhóm nghiên cứu chứng minh công nghệ vẫn hoạt động khi phóng to lên module 30 × 30 cm, đạt hiệu suất 20,15% - mức kỷ lục cho kích thước tương ứng. Họ cũng hợp tác với doanh nghiệp để sản xuất thử nghiệm module có diện tích hoạt động 750 cm2, đạt hiệu suất được chứng nhận 20,2%.
Về độ bền, một tấm pin dẻo diện tích 25 cm2 với hiệu suất ban đầu 22% vẫn giữ được 92,5% hiệu suất sau 1.044 giờ hoạt động ở 85°C và độ ẩm tương đối 65%. Thiết bị cũng đáp ứng tiêu chuẩn ổn định quốc tế IEC 63163 dành cho module quang điện dẻo di động. Theo nhóm nghiên cứu, đây là nền tảng để chuyển từ “thành tựu phòng lab” sang “sản phẩm công nghiệp”.
Câu hỏi kinh tế là trung tâm của mọi cuộc thảo luận về công nghệ mới. Với perovskite dẻo, tín hiệu ban đầu khá rõ ràng.
Theo một công bố trên Nano Convergence, chi phí vật liệu cho module perovskite khoảng 20 USD/m2 và tổng chi phí sản xuất khoảng 40 USD/m2, tức là chưa bằng một nửa so với pin silicon truyền thống.
Với thiết bị dẻo, chi phí có cao hơn một chút, dao động 33,53 - 62,29 USD/m2, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với silicon, trong khi mở ra phạm vi ứng dụng rộng hơn nhiều nhờ khả năng uốn cong.
Nếu tính theo chi phí để tạo ra mỗi watt công suất, bức tranh cũng đang thay đổi nhanh. Một số phân tích cho rằng pin perovskite có thể đạt chi phí sản xuất khoảng 0,10 USD cho mỗi watt trong tương lai gần, trong khi silicon hiện dao động 0,60 - 1,30 USD cho mỗi watt.
Tại Trung Quốc - thị trường sản xuất pin mặt trời lớn nhất thế giới thì chi phí sản xuất module perovskite được ước tính khoảng 1,2 NDT cho mỗi watt vào đầu năm 2026, với dự báo giảm xuống 1,0 NDT cho mỗi watt khi các dây chuyền quy mô gigawatt đi vào vận hành ổn định.
Về chi phí điện hóa (LCOE), nghiên cứu về hệ perovskite-silicon cho thấy LCOE có thể xuống mức 3,66 cent/kWh trong một số kịch bản, hoặc 7,75 cent/kWh với điều kiện thương mại cụ thể - mức cạnh tranh trực tiếp với silicon.
Con số này chưa phản ánh toàn bộ hệ sinh thái perovskite dẻo, nhưng cho thấy tiềm năng kinh tế của vật liệu perovskite nói chung là có cơ sở, không chỉ là lời hứa.
Trung Quốc đang dẫn đầu về quy mô sản xuất và tốc độ công bố kết quả nghiên cứu, nhưng cuộc đua thương mại hóa pin perovskite dẻo đã lan sang châu Âu và Australia.
Tại Hà Lan, Perovion - công ty được tách ra từ tổ chức nghiên cứu TNO vào tháng 3/2026, đang chuẩn bị xây một nhà máy kiểu cuộn liên tục để sản xuất pin mặt trời dẻo in trên lá mỏng. Nhà máy dự kiến khởi công vào năm 2030.
Tháng 10/2026, Perovion cùng TNO và tập đoàn Nhật Bản Toyo Seikan đã ký thỏa thuận hợp tác công nghiệp hóa. Theo đó, Toyo Seikan góp vật liệu đóng gói tiên tiến và kinh nghiệm lắp ghép module, còn Perovion đảm nhận công nghệ pin dẻo và quy trình sản xuất cuộn liên tục.
Tại Australia, Halocell Energy đã ký biên bản ghi nhớ với công ty Hàn Quốc MSWay để cung cấp điện cực trong suốt dẻo, phục vụ quy trình sản xuất roll-to-roll (R2R) (xử lý từ cuộn sang cuộn) tại cơ sở ở thành phố Wagga Wagga. Halocell đặt mục tiêu tăng sản lượng module perovskite dẻo từ 7.000 lên 100.000 đơn vị mỗi năm, hướng tới các ứng dụng như vệ tinh, máy bay không người lái và thiết bị điện tử tiêu dùng.
Ở cấp độ nghiên cứu và chính sách, dự án LUMINOSITY thuộc chương trình Horizon châu Âu đặt mục tiêu trình diễn module quang điện xử lý roll-to-roll với hiệu suất trên 20% trên diện tích lớn hơn 900 cm² - cùng ngưỡng mà nhóm Trung Quốc vừa đạt được.
Có thể thấy, các trung tâm nghiên cứu lớn đang nhắm đến cùng một mục tiêu: chứng minh rằng hiệu suất cao không chỉ tồn tại trên mẫu nhỏ, mà còn sống được trên cuộn vật liệu lớn.
Tại Trung Quốc, một liên doanh giữa Đại học Thiên Tân, Tập đoàn Lucky (Trung Quốc) và Đại học Sungkyunkwan (Hàn Quốc) đã công bố kế hoạch xây dựng dây chuyền roll-to-roll công suất 10 MW cho module perovskite dẻo nhẹ, với quy trình từ xả cuộn, phủ/ in từng lớp, sấy và thu cuộn liên tục. Mô hình sản xuất được xem là chìa khóa để giảm chi phí.
Điểm hấp dẫn nhất của pin perovskite dẻo không nằm ở việc thay thế hoàn toàn các trang trại điện mặt trời, mà ở những nơi pin cứng không thể đến.
Với trọng lượng nhẹ và khả năng uốn cong, loại pin này có thể được tích hợp lên mái ô tô để bổ sung cho xe điện, lên ba lô hoặc lều cắm trại để cấp điện cho thiết bị di động, lên máy bay không người lái để kéo dài thời gian bay, hoặc lên vệ tinh- nơi mỗi kg trọng lượng đều có chi phí phóng rất cao. Các cảm biến IoT ngoài trời, mái vòm, du thuyền và thậm chí quần áo cũng nằm trong danh sách ứng dụng tiềm năng.
Đây chính là điểm khác biệt về mặt kinh tế: perovskite dẻo không cạnh tranh trực tiếp với silicon trên mái nhà cố định, mà mở ra một thị trường mới, nơi “diện tích bề mặt” và “trọng lượng” là những ràng buộc mà silicon không thể giải quyết.
Dù tín hiệu kinh tế tích cực, perovskite dẻo vẫn đối mặt với rào cản lớn nhất: độ ổn định dài hạn.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng kết quả về độ bền giữa các nhóm nghiên cứu rất khó so sánh do điều kiện thử nghiệm khác nhau về độ ẩm, nhiệt độ và kỹ thuật đóng gói. Trong khi hiệu suất chuyển đổi là thông số được chuẩn hóa, độ ổn định, đặc biệt là độ bền cơ học, khả năng chịu nhiệt và suy giảm theo thời gian vẫn thiếu quy chuẩn thống nhất.
Với thiết bị thương mại, tuổi thọ không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là vấn đề tài chính: một tấm pin có LCOE thấp nhưng chỉ sống được vài năm sẽ không thuyết phục được nhà đầu tư.
Một phân tích kỹ thuật - kinh tế về perovskite-silicon cho thấy LCOE cạnh tranh chỉ đạt được khi tuổi thọ tối thiểu đạt 15 năm và ngay cả khi đó, lợi thế chi phí vẫn phụ thuộc vào việc mở rộng quy mô sản xuất và cải thiện quy trình vật liệu. Với perovskite dẻo, yêu cầu này còn khó hơn do lớp nền linh hoạt dễ bị tổn thương hơn kính hoặc tấm cứng.
Câu chuyện không còn là “có làm được pin dẻo hiệu suất cao hay không” bởi câu trả lời đã là có. Câu hỏi quan trọng hơn hiện nay là: liệu nó có sống đủ lâu, với chi phí đủ thấp, để thuyết phục thị trường?
Pin perovskite dẻo không chỉ là một sản phẩm công nghệ mới. Nó đại diện cho một cách tiếp cận khác với điện mặt trời: thay vì tập trung vào những trang trại quy mô lớn, năng lượng được phân tán lên bề mặt của mọi thứ, từ phương tiện giao thông, thiết bị di động đến cơ sở hạ tầng đô thị.
Nếu cuộc đua thương mại hóa thành công, tác động sẽ không nằm ở việc “thay thế silicon” ngay lập tức, mà ở việc mở rộng tổng diện tích bề mặt có thể tạo ra điện. Mỗi mét vuông mái ô tô, mỗi cánh máy bay không người lái, mỗi tấm bạt phủ ngoài trời đều có thể trở thành một nguồn điện nhỏ. Đó là kiểu tăng trưởng mà kinh tế xanh hướng tới: không chỉ sạch hơn, mà còn phân tán hơn, nhẹ hơn và ít phụ thuộc vào hạ tầng cố định hơn.
Tại COP31, Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm triển khai chương trình giảm phát thải từ rừng, đồng thời thúc đẩy đàm phán thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA). Mục tiêu là biến giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính lâu dài, bảo đảm lợi ích thiết thực cho cộng đồng trực tiếp bảo vệ rừng...
Giai đoạn 2027-2028, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng cập nhật danh mục cơ sở được phân bổ hạn ngạch và lượng hạn ngạch phân bổ hằng năm cho từng nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng, gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30/6/2027...
Trước áp lực thiếu hụt nguồn lực tài chính khí hậu toàn cầu được đặt ra tại COP31, ba tổ chức tài chính do nhà nước hậu thuẫn của Anh, Na Uy và Canada vừa thiết lập liên minh huy động 10 tỷ USD, tập trung vốn vào năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ và lưới điện tại các nền kinh tế mới nổi...
Không chỉ gây thiệt hại về hạ tầng và làm gia tăng chi phí sản xuất, những rủi ro khí hậu, thời tiết cực đoan đang trở thành một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định phân bổ vốn của các tập đoàn đa quốc gia. Những quốc gia đang phát triển, vốn có nhu cầu lớn về vốn đầu tư nước ngoài, lại đứng trước nguy cơ bị nhà đầu tư né tránh do mức độ dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu…
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 46-2026 phát hành ngày 16/11/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.