Nhu cầu bùng nổ từ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo động lực tăng trưởng mạnh cho ngành chip nhớ toàn cầu. Hưởng lợi từ xu hướng này, hãng sản xuất chip nhớ Trung Quốc ChangXin Memory Technologies (CXMT) đã tăng hơn 500% ngay trong phiên chào sàn, vượt ICBC để trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất Trung Quốc đại lục…

Cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo đang không chỉ làm thay đổi cục diện ngành công nghệ, mà còn tạo ra những "người chiến thắng" mới trong lĩnh vực bán dẫn. Nếu trước đây sự chú ý chủ yếu tập trung vào các nhà sản xuất chip xử lý AI như Nvidia, thì hiện nay các doanh nghiệp sản xuất chip nhớ cũng đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu AI.

Trong bối cảnh đó, ChangXin Memory Technologies (CXMT) - nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc - đã tạo nên cột mốc mới trên thị trường chứng khoán khi cổ phiếu tăng tới 530% trong ngày giao dịch đầu tiên sau IPO.

AI TẠO CÚ HÍCH CHƯA TỪNG CÓ CHO NGÀNH CHIP NHỚ

Làn sóng đầu tư vào AI đang làm thay đổi cấu trúc của toàn bộ ngành bán dẫn. Việc các tập đoàn công nghệ trên khắp thế giới chạy đua xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn nhằm phát triển các mô hình AI tạo sinh khiến nhu cầu đối với chip nhớ tăng mạnh.

Các máy chủ AI không chỉ cần những bộ xử lý đồ họa (GPU) hiệu năng cao mà còn đòi hỏi dung lượng bộ nhớ rất lớn để xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ. Điều này khiến thị trường chip nhớ bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất trong nhiều năm.

CXMT hiện là nhà sản xuất chip nhớ DRAM lớn thứ tư thế giới với khoảng 8% thị phần. Doanh nghiệp này đang hướng tới mục tiêu cạnh tranh trực tiếp với ba "ông lớn" thống trị thị trường gồm Samsung Electronics, SK hynix của Hàn Quốc và Micron của Mỹ.

Theo ông Larry Yang, Kinh tế trưởng của First Seafront Fund Management, sự bùng nổ của cổ phiếu CXMT phản ánh niềm tin rất lớn của giới đầu tư đối với triển vọng phát triển của ngành chip nhớ Trung Quốc. Ông nhận định việc niêm yết sẽ giúp công ty huy động nguồn vốn lớn để mở rộng năng lực sản xuất cũng như tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển công nghệ bán dẫn. "Đồng thời, điều này sẽ nâng cao vị thế quốc tế của công ty và giúp gia tăng thị phần trên thị trường chip nhớ toàn cầu", ông nói.

Theo Bloomberg News, CXMT đã huy động khoảng 66,6 tỷ nhân dân tệ (9,8 tỷ USD) trong đợt IPO, trở thành thương vụ phát hành cổ phiếu công nghệ lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Trung Quốc đại lục. Con số này vượt xa kỷ lục trước đó là 46,3 tỷ nhân dân tệ do Semiconductor Manufacturing International Corp (SMIC) thiết lập năm 2020.

TRUNG QUỐC TĂNG TỐC TỰ CHỦ CHUỖI CUNG ỨNG BÁN DẪN

Thành công của CXMT cũng phản ánh chiến lược dài hạn của Bắc Kinh trong việc xây dựng ngành bán dẫn nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với Mỹ ngày càng gay gắt, Trung Quốc đang đầu tư mạnh vào các doanh nghiệp bán dẫn trong nước để tạo nền tảng cho sự phát triển của AI và các ngành công nghệ cao.

Nhà sáng lập trang tin chuyên ngành eetrend.com, ông Zhang Guobin, cho rằng đợt IPO của CXMT là "bước ngoặt" đối với ngành công nghiệp lưu trữ dữ liệu toàn cầu cũng như sự phát triển của ngành bán dẫn Trung Quốc.

Được thành lập năm 2016 tại tỉnh An Huy, CXMT chỉ mất chưa đầy một thập kỷ để vươn lên nhóm những nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới.

Theo các chuyên gia, việc huy động được nguồn vốn khổng lồ sẽ giúp công ty đẩy nhanh kế hoạch mở rộng công suất sản xuất, đầu tư vào các thế hệ DRAM tiên tiến hơn và nâng cao khả năng cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Chính phủ Trung Quốc đang khuyến khích sử dụng nhiều hơn các linh kiện bán dẫn do doanh nghiệp trong nước sản xuất nhằm xây dựng chuỗi cung ứng công nghệ tự chủ.

Thậm chí, theo một số nguồn tin, Apple cũng đang thử nghiệm chip DRAM của CXMT để đánh giá khả năng sử dụng trong các sản phẩm của mình nhằm giảm áp lực từ tình trạng thiếu nguồn cung trên thị trường.

Tuy nhiên, CXMT vẫn nằm trong danh sách các doanh nghiệp Trung Quốc bị Lầu Năm Góc cho là có liên hệ với quân đội. Dù vậy, việc có tên trong danh sách này hiện chưa đồng nghĩa với việc các công ty Mỹ bị cấm hợp tác thương mại với doanh nghiệp.

THỊ TRƯỜNG CHIP NHỚ BƯỚC VÀO CHU KỲ TĂNG TRƯỞNG MỚI

Không chỉ CXMT, các nhà sản xuất chip nhớ lớn trên thế giới đều đang hưởng lợi từ làn sóng AI. Nhu cầu tăng mạnh đối với các dòng chip nhớ cao cấp dùng cho máy chủ AI đã kéo theo tình trạng thiếu hụt nguồn cung DRAM trên toàn cầu. Trong khi nhiều dây chuyền sản xuất được ưu tiên cho các sản phẩm phục vụ AI, nguồn cung chip nhớ phổ thông dành cho máy tính cá nhân, điện thoại thông minh và thiết bị điện tử tiêu dùng bị thu hẹp, khiến giá bán tăng đáng kể.

Theo bà Ellie Wang, chuyên gia phân tích của hãng nghiên cứu thị trường TrendForce (Đài Loan), CXMT hiện đã trở thành đối thủ đủ sức cạnh tranh với ba nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới. Bà cho rằng trong bối cảnh các khách hàng đang đa dạng hóa nguồn cung để giảm rủi ro thiếu chip, doanh nghiệp Trung Quốc sẽ có thêm nhiều cơ hội mở rộng thị phần. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng nguồn vốn huy động từ IPO khó có thể nhanh chóng giải quyết tình trạng thiếu hụt chip nhớ hiện nay.

Việc xây dựng nhà máy mới, lắp đặt dây chuyền và đưa công suất mới vào hoạt động thường mất khoảng một năm hoặc lâu hơn. Do đó, tình trạng cung không đáp ứng đủ cầu nhiều khả năng vẫn sẽ kéo dài trong ngắn hạn.

Làn sóng tăng trưởng này cũng đang đưa các doanh nghiệp chip nhớ trở thành những ngôi sao mới trên thị trường chứng khoán toàn cầu. Trong tháng này, SK hynix tăng 13% ngay trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn Phố Wall sau một trong những thương vụ phát hành cổ phiếu lớn nhất thế giới.

Trước đó, vốn hóa của SK hynix trên sàn Kospi đã vượt mốc 1.000 tỷ USD vào tháng 5. Samsung Electronics và Micron cũng lần lượt gia nhập nhóm doanh nghiệp nghìn tỷ USD.

Sự bùng nổ của AI vì vậy không chỉ làm thay đổi cục diện cạnh tranh trong lĩnh vực công nghệ, mà còn đang tái định hình toàn bộ ngành bán dẫn. Nếu trước đây GPU được xem là "trái tim" của AI, thì chip nhớ ngày càng trở thành mắt xích không thể thiếu trong hệ sinh thái điện toán trí tuệ nhân tạo. Thành công của CXMT cho thấy cuộc cạnh tranh trên thị trường bán dẫn toàn cầu đang bước sang một giai đoạn mới, nơi các doanh nghiệp Trung Quốc bắt đầu tạo được dấu ấn rõ nét hơn trong chuỗi giá trị công nghệ cao.