Tình hình chiến sự tại Trung Đông đang tạo ra những tác động nhất định đến hoạt động xuất nhập khẩu và logistics của các doanh nghiệp trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt trong bối cảnh nhiều tuyến vận tải quốc tế phải điều chỉnh hành trình...

Tại họp báo kinh tế - xã hội định kỳ trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh chiều 5/3, bà Nguyễn Lê Thiên Thanh, Trưởng phòng Kinh tế quốc tế (Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh) cho biết diễn biến căng thẳng tại khu vực Trung Đông đang ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu của nhiều doanh nghiệp trên địa bàn.

Theo bà Thanh, thị trường Mỹ hiện chiếm khoảng 23% tổng kim ngạch xuất khẩu của TP. Hồ Chí Minh. Phần lớn các mặt hàng xuất khẩu sang thị trường này được vận chuyển qua các tuyến hàng hải đi qua khu vực Trung Đông trước khi tới Bờ Đông nước Mỹ.

Trong bối cảnh một số tuyến vận tải bị gián đoạn, hàng hóa có thể phải mất thêm từ 7 - 10 ngày trung chuyển. Điều này khiến chi phí logistics của doanh nghiệp tăng đáng kể.

Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (Hepza), ít nhất 8 nhóm ngành sản xuất và xuất khẩu chủ lực của thành phố đang chịu ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau từ diễn biến tại Trung Đông.

Trong đó, ngành điện tử và linh kiện được đánh giá là lĩnh vực chịu tác động rõ rệt do phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Một số doanh nghiệp cho biết có nguy cơ thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn nhập khẩu từ châu Âu khi tuyến vận tải qua Biển Đỏ bị gián đoạn. Trong trường hợp chuyển sang vận chuyển bằng đường hàng không, chi phí logistics tăng mạnh, kéo theo giá thành sản phẩm tăng.

Ngành dệt may và giày dép cũng đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ giao hàng sang thị trường châu Âu do thời gian vận chuyển kéo dài. Một số doanh nghiệp bày tỏ lo ngại khả năng bị hủy các đơn hàng mùa hè nếu không đảm bảo tiến độ giao hàng theo hợp đồng.

Xung đột ở Iran

Đọc thêm

Đối với ngành hóa chất và nguyên liệu công nghiệp, giá nhiều loại nguyên liệu đầu vào như hạt nhựa, dung môi và phụ gia đang tăng theo biến động của giá dầu thế giới. Điều này khiến chi phí sản xuất của doanh nghiệp gia tăng, đặc biệt đối với các đơn vị sử dụng nguyên liệu hóa chất nhập khẩu.

Trong lĩnh vực thủy sản và thực phẩm, các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là những đơn vị xuất khẩu tôm và cá tra đông lạnh, đang gặp khó khăn khi một số tuyến bay bị hạn chế hoặc thay đổi hành trình. Nhiều chuyến bay vận tải bị hủy hoặc chuyển tuyến, khiến cước phí hàng không tăng cao, trong khi container lạnh trở nên khan hiếm.

Một số lô hàng xuất khẩu sang châu Âu và Trung Đông như UAE và Jordan đang phải lưu tại các cảng trung chuyển lâu hơn so với bình thường. Điều này có thể phát sinh thêm chi phí bảo quản và làm gia tăng rủi ro hư hỏng hàng hóa.

Đối với ngành chế biến nông sản xuất khẩu, các doanh nghiệp có thị trường tại Trung Đông và Bắc Phi đang gặp khó khăn trong thanh toán quốc tế khi hoạt động của một số ngân hàng trong khu vực bị gián đoạn. Đồng thời, chi phí logistics tăng mạnh cũng làm giảm lợi nhuận của hoạt động xuất khẩu.

Trong khi đó, biến động giá dầu toàn cầu đang tác động đến nhóm ngành xăng dầu và phân bón. Giá nhiên liệu và các sản phẩm hóa dầu tăng khiến chi phí sản xuất và vận tải của nhiều doanh nghiệp gia tăng, trong khi đây là nhóm nguyên liệu đầu vào quan trọng đối với nhiều ngành công nghiệp.

Đối với ngành chế biến gỗ và nội thất, bà Thanh cho biết hiện tại tác động chưa quá lớn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành dự báo ảnh hưởng có thể rõ hơn trong trung và dài hạn nếu chi phí logistics tiếp tục tăng hoặc nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu suy giảm.

Lĩnh vực logistics và vận tải được đánh giá là chịu tác động mạnh nhất. Theo Hepza, nhiều hãng tàu đã hủy chuyến hoặc điều chỉnh hành trình, chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Việc thay đổi tuyến vận tải khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 3 - 4 tuần.

Sự điều chỉnh này kéo theo chi phí vận tải tăng lên, đồng thời phát sinh thêm các khoản phụ phí như phụ phí rủi ro chiến tranh và phụ phí chuyển hướng hành trình. Ngoài ra, việc tàu phải đi vòng khiến chu kỳ quay vòng container kéo dài, dẫn tới tình trạng thiếu container rỗng tại các cảng ở TP. Hồ Chí Minh.

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình Trung Đông, đại diện Sở Công Thương và Hepza cho biết đang tiếp tục theo dõi sát hoạt động của các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị phụ thuộc nguồn nguyên liệu hoặc thị trường tại khu vực này.

Các cơ quan chức năng cũng đang phối hợp với các sở, ngành triển khai các khuyến cáo của Bộ Công Thương, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các thủ tục hành chính liên quan đến xuất nhập khẩu, cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa và các thủ tục thương mại khác.

Trong bối cảnh xung đột địa chính trị vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, các doanh nghiệp xuất khẩu được khuyến nghị chủ động đa dạng hóa tuyến vận tải, nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ nhằm giảm mức độ phụ thuộc vào các khu vực có biến động.

Bà Thanh cho biết Sở sẽ kiến nghị với UBND TP đánh giá lại tác động của chiến sự đối với hoạt động kinh tế, đồng thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ về thuế và lãi suất cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn.