Cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do El Nino ngay từ giữa năm 2026

Ngày 17/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn báo cáo gửi Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về việc thông tin hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.

Theo dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu, hệ thống ENSO đang chuyển từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong giai đoạn từ tháng 6- 8/2026, với xác suất 80- 90%; sau đó, có thể tiếp tục phát triển, đạt cường độ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026. Thậm chí không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất khoảng 20- 25%) trong các tháng cuối năm và kéo dài sang năm 2027, công văn nêu rõ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết tại Việt Nam, điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm từ đầu năm 2026, với số ngày nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10- 40% trên phạm vi cả nước; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ. Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa.

Dự báo trong thời gian tới, nếu El Nino hình thành theo kịch bản, nhiệt độ trung bình trên cả nước sẽ cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến từ 25- 50%. Đồng thời, mùa mưa có xu hướng kết thúc sớm.

Nguồn nước trên các lưu vực sông được dự báo tiếp tục suy giảm. Tại các hồ chứa lớn, đặc biệt trên hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 đến tháng 7/2026 có thể thiếu hụt từ 10- 25% so với trung bình nhiều năm, nguy cơ cao xảy ra thiếu hụt nguồn nước do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cảnh báo nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, nhất là tại khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026- 2027; tình trạng thiếu nước có thể diễn ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Đáng chú ý, trong các kỳ El Nino, dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị.

Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị dự báo theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, đặc biệt là tình hình ENSO, nguồn nước và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm; kịp thời cập nhật, ban hành các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương.