Cân nhắc 2 phương án về thẩm quyền giải quyết tranh chấp trong Trung tâm Tài chính quốc tế

Dự thảo Nghị định gồm 4 chương, 12 điều. Đặc biệt Điều 6 nêu rõ thẩm quyền giải quyết tranh chấp.

Theo đó, Trung tâm trọng tài quốc tế giải quyết tranh chấp theo thỏa thuận giữa các bên liên quan hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế theo quy tắc và quy định do Trung tâm trọng tài quốc tế ban hành trừ một số tranh chấp được quy định tại khoản 2 điều này.

Khoản 2 điều 16 hiện đưa ra 2 phương án về thẩm quyền để xin ý kiến.

Phương án thứ nhất, Trung tâm trọng tài quốc tế sẽ không giải quyết 4 loại tranh chấp gồm các tranh chấp liên quan quyết định hành chính; tranh chấp lao động; các nội dung liên quan đến quản lý nhà nước đã được giải quyết bằng bản án, quyết định của cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền, Tòa án có thẩm quyền tại Việt Nam; các tranh chấp liên quan đến quyền nhân thân.

Phương án 2, thẩm quyền giải quyết sẽ có thêm cả tranh chấp lao động và không giải quyết 3 nội dung còn lại.

Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) có kiến nghị, Trung tâm trọng tài quốc tế tại Trung tâm Tài chính quốc tế thành lập theo Luật Trọng tài thương mại 2010 thì được coi là Trọng tài Việt Nam (tổ chức trọng tài quy chế quốc tịch Việt Nam).

Do đó, có thể tiếp nhận giải quyết tranh chấp liên quan đến bất động sản có trên lãnh thổ Việt Nam và tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại liên quan đến đất đai theo căn cứ tại khoản 5 Điều 235 Luật Đất đai năm 2024 và trên cơ sở nội dung được thảo luận khi xây dựng Nghị định số 01/2014/HĐTP-TANDTC hướng dẫn thi hành Luật Trọng tài thương mại và Báo cáo giải trình số 613/BC-KHXX ngày 31/12/2014 của Viện khoa học xét xử Toà án nhân dân tối cao.

Hiện Bộ Tư pháp đề xuất lựa chọn phương án thứ nhất vì Trung tâm trọng tài quốc tế được thành lập để giải quyết các tranh chấp liên quan đến hoạt động đầu tư tại Trung tâm tài chính quốc tế. 

Ngoài ra, Dự thảo Nghị định cũng quy định 6 tiêu chuẩn của của sáng lập viên Trung tâm trọng tài quốc tế như: có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có trình độ đai học trở lên, có trình độ Tiếng Anh từ bậc 5 trở lên trong khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Bên cạnh đó, phải đáp ứng yêu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm thực tiễn giải quyết tranh chấp bằng trọng tài liên quan đến đầu tư, kinh doanh; đã tham gia ban hành ít nhất 10 phán quyết trọng tài, là thành viên của một trung tâm trọng tài được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Trong đó, tiêu chuẩn về ngoại ngữ tương ứng với việc sáng lập viên có thể diễn đạt trôi chảy, tức thì, không gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ diễn đạt;

Có thể sử dụng ngôn ngữ linh hoạt và hiệu quả phục vụ các mục đích xã hội, học thuật và chuyên môn; có thể viết rõ ràng, chặt chẽ, chi tiết về các chủ đề phức tạp, thể hiện được khả năng tổ chức văn bản, sử dụng tốt từ ngữ nối câu và các công cụ liên kết.

Tiêu chuẩn ngoại ngữ và tiêu chuẩn kinh nghiệm thực tiễn là các tiêu chuẩn mang tính đột phá, thể hiện năng lực thực tế của chuyên gia trong giải quyết tranh chấp bằng trọng tài.