Từ các spa cao cấp đến những video triệu view trên TikTok, liệu pháp dẫn lưu bạch huyết đang trở thành cái tên được nhắc đến khắp nơi. Nhưng hệ bạch huyết thực sự hoạt động như thế nào, và đâu là ranh giới giữa lợi ích thực sự và hiệu ứng từ mạng xã hội?...

Trong vài năm qua, mạng xã hội đã đưa dẫn lưu bạch huyết vào dòng chảy chính của xu hướng wellness. Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những video các chuyên viên thực hiện liệu trình bạch huyết đầy ấn tượng, các người có ảnh hưởng chia sẻ quy trình tự dẫn lưu hệ bạch huyết tại nhà, hay những người đam mê chăm sóc sức khỏe wellness giới thiệu các dụng cụ kích thích lưu thông bạch huyết. Các biện pháp như guasha mặt, lăn đá ngọc chính là những biện pháp dẫn lưu hệ bạch huyết phổ biến nhất hiện nay.

Điều từng gắn liền với phục hồi sau phẫu thuật và trị liệu chuyên biệt nay đã nhanh chóng mở rộng thành một xu hướng chăm sóc sức khỏe đang bùng nổ.

Ngày nay, người tiêu dùng có thể lựa chọn trong một danh sách ngày càng dài các liệu trình, thiết bị, kỹ thuật và hướng dẫn về bạch huyết được quảng bá là giúp cải thiện tuần hoàn, giảm phù nề, hỗ trợ phục hồi và tăng cường sức khỏe tổng thể. Các spa cao cấp, phòng khám phục hồi và trung tâm wellness đều đang đón nhận xu hướng này, trong khi mạng xã hội giúp đưa liệu pháp dẫn lưu bạch huyết đến với đông đảo công chúng hơn bao giờ hết.

Nhưng càng nhiều người quan tâm, càng nhiều câu hỏi được đặt ra. Hệ bạch huyết thực sự làm gì? Người dùng có thể tự thực hiện tại nhà một cách an toàn không? Hay nên tìm đến chuyên gia được đào tạo bài bản? Và khi các hướng dẫn, thiết bị, liệu trình ngày càng dễ tiếp cận - cùng với số lượng người cung cấp dịch vụ ngày càng tăng - làm thế nào để phân biệt chuyên môn thực sự với xu hướng được thổi phồng?

HỆ BẠCH HUYẾT THỰC SỰ LÀM GÌ?

Trước khi đi sâu vào các liệu trình và kỹ thuật, cần hiểu rõ hệ bạch huyết thực sự hoạt động như thế nào.

Hệ bạch huyết là một mạng lưới các mạch, mô và cơ quan giúp điều tiết cân bằng dịch trong cơ thể, hỗ trợ chức năng miễn dịch và giúp cơ thể loại bỏ các chất thải. Khác với hệ tuần hoàn máu - vốn dựa vào tim để bơm máu đi khắp cơ thể - hệ bạch huyết phụ thuộc phần lớn vào vận động, co cơ và nhịp thở để duy trì sự lưu thông của dịch bạch huyết.

Các nhà nghiên cứu vẫn đang tiếp tục khám phá mối liên hệ giữa sức khỏe bạch huyết với chức năng miễn dịch, phục hồi cơ thể, sức khỏe não bộ và quá trình lão hóa lành mạnh. Trong khi một số phát hiện ban đầu khá hứa hẹn, nhiều khía cạnh của sức khỏe bạch huyết vẫn là lĩnh vực đang được nghiên cứu tích cực.

LIỆU PHÁP DẪN LƯU BẠCH HUYẾT CÓ THỂ BỊ THỰC HIỆN SAI KHÔNG?

Câu trả lời là có - và các chuyên gia cho biết kỹ thuật đúng đòi hỏi nhiều hơn là chỉ áp lực đơn thuần. Hướng thực hiện và sự hiểu biết về các đường dẫn bạch huyết đều đóng vai trò quan trọng.

"Một trong những quan niệm sai lầm lớn nhất là cho rằng mọi liệu pháp dẫn lưu bạch huyết đều giống nhau," Josie Rushing, chuyên viên và giảng viên về dẫn lưu bạch huyết với phương pháp riêng tích hợp công tác fascia, vận động và các kỹ thuật phục hồi, chia sẻ.

Bà thường xuyên gặp các trường hợp chuyên viên áp lực quá mạnh, thực hiện sai chiều, chỉ tập trung vào một vùng cơ thể, hoặc ưu tiên kết quả thẩm mỹ tức thời hơn là hỗ trợ chức năng bạch huyết tự nhiên của cơ thể. Theo bà, dẫn lưu bạch huyết đúng chuẩn phải tuân theo các đường dẫn đặc thù được thiết kế để hỗ trợ sự di chuyển tự nhiên của dịch bạch huyết.

Người dùng nên tiếp cận liệu pháp dẫn lưu bạch huyết một cách thận trọng, đặc biệt khi sử dụng các kỹ thuật hoặc thiết bị có cường độ mạnh. Các bác sĩ giải thích rằng dẫn lưu bạch huyết quá mạnh có thể kích thích cơ bắp hoặc dây thần kinh và trong một số trường hợp, gây ra tác dụng phụ tạm thời như buồn nôn.

Trong khi sự hứng khởi với sức khỏe bạch huyết vẫn đang tăng lên, các bác sĩ  lưu ý rằng khoa học trong lĩnh vực này vẫn còn đang phát triển. Các nhà nghiên cứu hiện đang khám phá mối liên hệ tiềm năng giữa chức năng bạch huyết với viêm, bệnh thoái hóa thần kinh, sức khỏe làn da, phục hồi và lão hóa lành mạnh. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu vẫn còn ở giai đoạn sơ bộ và còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp.

Cùng với sự quan tâm ngày càng tăng đối với sức khỏe bạch huyết, số lượng sản phẩm hỗ trợ dẫn lưu hệ bạch huyết tại nhà được tiếp thị đến người tiêu dùng cũng bùng nổ theo. Hiện nay, người mua có thể lựa chọn trong một danh sách ngày càng dài các dụng cụ và thiết bị, bao gồm hệ thống nén khí, máy bật mini trampoline, bàn chải khô, dụng cụ gua sha, thiết bị massage và các sản phẩm phục hồi tập trung vào fascia.

Với nhiều người tiêu dùng, những sản phẩm này mang lại một cách thức hấp dẫn để chăm sóc sức khỏe ngay tại nhà. Mạng xã hội càng đẩy nhanh sự phổ biến của chúng, khi các influencer và chuyên viên liên tục chia sẻ các kỹ thuật được cho là giúp kích thích tuần hoàn và tăng cường lưu thông bạch huyết.

Tuy nhiên, các thiết bị chỉ có thể là hỗ trợ bổ sung và không thể thay thế hoàn toàn sự hướng dẫn của chuyên gia. Với những người đang trong quá trình phục hồi sau phẫu thuật, điều trị phù nề mãn tính hoặc có các bệnh lý nền, các chuyên gia khuyến nghị nên tham khảo ý kiến của người có chuyên môn trước khi chỉ dựa vào việc tự điều trị hệ bạch huyết tại nhà.

CẦN THẬN TRỌNG VÀ TÌM HIỂU KỸ VỀ HỆ BẠCH HUYẾT

Một trong những tác động tích cực của làn sóng mạng xã hội về sức khỏe bạch huyết là nó đang khuyến khích nhiều người hơn chú ý đến cách cơ thể mình vận hành. Tuy nhiên, nhận biết và thực sự hiểu là hai điều khác nhau.

Với người tiêu dùng, điều đó có nghĩa là tiếp cận chủ đề này bằng cả sự tò mò lẫn óc phán xét tỉnh táo. Dẫn lưu bạch huyết có thể mang lại lợi ích trong những tình huống nhất định, nhưng kỹ thuật đúng, hướng dẫn từ chuyên gia có chuyên môn, kỳ vọng thực tế và thông tin dựa trên bằng chứng vẫn luôn là những yếu tố không thể bỏ qua.

Vì vậy, trước khi quyết định sử dụng hay áp dụng bất kỳ liệu trình chăm sóc sức khỏe nào, người tiêu dùng cần tìm hiểu thật kỹ thông tin về chúng, và cả cách thực hiện - cũng như các cơ sở thực hiện liệu trình đó - để đảm bảo an toàn cho sức khoẻ.