Cần có quy định rõ ràng về lộ trình hướng tới miễn viện phí cho người dân

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 – 2035 ngày 2/12, nhiều đại biểu đề nghị cần có lộ trình trong thực hiện chính sách miễn viện phí cho người dân.

GIẢM CHI PHÍ Y TẾ CHO NGƯỜI DÂN

Đại biểu Nguyễn Anh Trí, đoàn ĐBQH TP.Hà Nội cho rằng miễn viện phí là điều kiện tốt để tạo ra đột phá trong khám, chữa bệnh. Theo đại biểu, miễn viện phí cần có lộ trình hợp lý, nhưng đến năm 2030 là miễn viện phí toàn dân.

Vì có lộ trình, nên đại biểu đề nghị thực hiện miễn phí sớm cho những người đang điều trị các bệnh khó chữa, mãn tính, những bệnh nhân đang chạy thận nhân tạo, những bệnh nhân bị ung thư đang điều trị các loại thuốc rất đắt. Theo đại biểu, những bệnh nhận này cần miễn viện phí ngay chứ không đợi đến năm 2030.

Cùng quan tâm về nội dung này, đại biểu Thạch Phước Bình, đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long đánh giá việc tăng mức hưởng và tiến tới miễn viện phí giai đoạn 2026-2030 là chủ trương nhân văn, song thực tiễn cho thấy còn nhiều điểm nghẽn có thể làm chính sách không phát huy hiệu quả. Ông cho biết tuyến cơ sở hiện còn rất yếu, 30% trạm y tế không có bác sĩ, 35% trạm y tế xuống cấp, thiếu thuốc, thiếu vật tư, chất lượng dịch vụ chưa tạo được niềm tin nên người dân vẫn vượt tuyến.

Nếu mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế trong khi tuyến dưới chưa được củng cố, người dân sẽ tiếp tục đổ lên tuyến trên, làm tăng chi từ Quỹ Bảo hiểm y tế, tăng quá tải và đi ngược với mục tiêu giảm gánh nặng tài chính cho người dân.

Tăng quyền lợi trong bối cảnh cơ chế thanh toán chưa ổn định cũng dễ dẫn đến lạm dụng dịch vụ, kéo dài điều trị, đặc biệt là tại các đơn vị tự chủ, trong khi đó nhân lực y tế đang suy giảm, thu nhập thấp, áp lực cao, nguy cơ thiếu bác sĩ tuyến xã trong tương lai gần. "Một chính sách làm tăng nhu cầu khám, chữa bệnh nhưng không tăng năng lực cung ứng thì có nguy cơ vỡ trận ở tuyến dưới", đại biểu Thạch Phước Bình cho hay.

Từ những bất cập trên, đại biểu đề nghị trước năm 2026 phải hoàn thành chuẩn hóa tối thiểu 70% trạm y tế xã về cơ sở vật chất, trang thiết bị, danh mục thuốc thiết yếu, và bảo đảm mỗi trạm y tế có ít nhất một bác sĩ.

Đồng thời, triển khai gói dịch vụ y tế cơ bản quốc gia, nâng cao chất lượng tuyến y tế cơ sở để người dân khám tại chỗ, giảm vượt tuyến, giảm chi phí bảo hiểm y tế.

ĐẢM BẢO KHẢ NĂNG CÂN ĐỐI QUỸ BẢO HIỂM Y TẾ

Đánh giá cao định hướng thực hiện miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế đến năm 2030, đại biểu Phạm Thị Kiều, đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng cho rằng, để chính sách có tính khả thi và bền vững, đề nghị Ban soạn thảo cần xác định rõ ràng và định lượng được khái niệm mức cơ bản được miễn viện phí, cũng như quy định rõ hơn về phạm vi, lộ trình và cơ chế vận hành theo hướng xây dựng bộ tiêu chí khoa học, minh bạch đi kèm đánh giá đầy đủ các kịch bản cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế, và ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, khi thực hiện tăng mức hưởng cho các đối tượng chính sách và người thu nhập thấp, cần tính toán kỹ để không tạo sức ép quá lớn lên nguồn quỹ, bảo đảm đột phá chính sách nhưng không đánh đổi tính bền vững tài chính của hệ thống y tế.

Đồng quan điểm, đại biểu Dương Khắc Mai cũng đề nghị cần cụ thể hóa rõ hơn về lộ trình thực hiện tăng mức hưởng, tiến tới miễn viện phí trong từng giai đoạn từ 3 - 5 năm, gắn với các chỉ tiêu về cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế và ngân sách nhà nước.

“Thực tiễn cho thấy nhu cầu khám, chữa bệnh tăng rất nhanh theo tốc độ già hóa dân số và tăng bệnh không lây nhiễm. Nếu chúng ta không thiết kế lộ trình đủ chặt chẽ có thể dẫn đến nguy cơ mất cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế trong trung và dài hạn”, đại biểu Dương Khắc Mai góp ý.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau góp ý thêm, cần xác định rõ nhóm đối tượng ưu tiên và lộ trình triển khai. Chẳng hạn như người cao tuổi, người khuyết tật, người nghèo, cận nghèo, trẻ em dưới 16 tuổi; các nhóm lao động nặng nhọc, độc hại hoặc có nguy cơ bệnh nghề nghiệp.

Đồng thời, xác định lộ trình triển khai thực hiện theo từng giai đoạn, ưu tiên những nhóm có nguy cơ sức khỏe cao hoặc có khả năng tiếp cận dịch vụ y tế thấp. Việc quy định rõ như vậy sẽ giúp các bộ, ngành, đặc biệt là các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tránh tình trạng chậm trễ, lúng túng khi triển khai.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung chính sách bảo hiểm y tế chi trả 100% cho người có hoàn cảnh khó khăn mắc bệnh hiểm nghèo, nhất là bệnh ung thư, bởi chính sách không chỉ giúp gia đình có người mắc bệnh chữa bệnh mà còn chữa nỗi lo, giữ cho gia đình có một tia hy vọng để tiếp tục sống, lao động và đóng góp cho xã hội. Đồng thời, góp phần bảo đảm công bằng y tế và hiện thực hóa chủ trương không để ai bị bỏ lại phía sau.