Loạt biện pháp trừng phạt chưa từng có tiền lệ từ Mỹ, Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã khiến các tỷ phú giàu nhất tại Nga mất nhiều tài sản…

Vào ngày 23/2/2022, một ngày trước khi Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine, 23 tỷ phú Nga trong danh sách 500 tỷ phú giàu nhất thế giới của Bloomberg Billionaire Index có tổng tài sản là 339 tỷ USD. Một năm sau khi chiến tranh nổ ra, nhóm tỷ phú này đã mất tổng cộng 67 tỷ USD tài sản, tương đương 20%.

Tỷ phú chịu thiệt hại nhiều nhất là Alexey Mordashov, chủ sở hữu Severstal PJSC – một trong những nhà sản xuất thép lớn nhất tại Nga. Ông Mordashov mất khoảng 6,7 tỷ USD tài sản kể từ khi chiến tranh Nga-Ukraine nổ ra. Dù vậy, với tài sản hiện tại khoảng 19,8 tỷ USD, ông vẫn là người giàu thứ 4 tại Nga.

Tỷ phú chứng kiến tài sản giảm mạnh thứ hai cũng là một “ông trùm” ngành thép, Vladimir Lisin. Chủ tịch tập đoàn sản xuất thép Novolipetsk Steel PJSC đã mất 5,8 tỷ USD tài sản trong một năm qua. Hiện ông sở hữu tài sản khoảng 20,5 tỷ USD.

Ngược lại, vẫn có một số tỷ phú chứng kiến tài sản gia tăng sau một năm chiến tranh. Đơn cử là ông Andrey Guryev, ông chủ PhosAgro PJSC – một trong những nhà sản xuất phân bón phốt phát lớn nhất châu Âu. Tài sản của tỷ phú này tăng thêm 2,1 tỷ USD kể từ khi chiến tranh nổ ra nhờ giá cổ phiếu PhosAgro tăng mạnh. Ông là nhà sáng lập của PhosAgro và hiện gia đình ông là cổ đông lớn nhất của công ty này.

Theo phân tích của Bloomberg về nhóm người siêu giàu tại Nga, các vòng trừng phạt rải rác của Mỹ, Anh và EU chỉ có hiệu quả hạn chế trong dài hạn. Trên thực tế, tổng tài sản của các tỷ phú Nga nói trên dù giảm mạnh nhưng mức giảm ít hơn so với giai đoạn đầu khi chiến tranh mới nổ ra. Trước đó, vào ngày 9/3/2022, tổng tài sản của nhóm tỷ phú này giảm tới 92 tỷ USD xuống chỉ còn 248 tỷ USD.

Dù vậy, những biện pháp trừng phạt này cũng gây ra tác động lớn ở các khía cạnh khác. Ví dụ, tỷ phú Roman Abramovich đã bị buộc phải rao bán các tài sản của mình tại London (Anh), trong đó có câu lạc bộ bóng đá Chelsea. Ông Abramovich là tỷ phú Nga chứng kiến tài sản giảm nhiều thứ ba trong một năm qua (5,6 tỷ USD).

Còn tỷ phú Mikhail Fridman nói rằng ông đã sốc khi luật sư của ông nói rằng bị trừng phạt đồng nghĩa bị cấm đi lại và bị phong tỏa tài khoản. Trong khi đó, tỷ phú Viktor Vekselberg bị tịch thu du thuyền Tango trị giá 90 triệu USD tại Tây Ban Nha theo yêu cầu của Mỹ vào tháng 4 năm ngoái.

Gần đây nhất, các nhà chức trách Mỹ đang tìm cách truy tìm những tác phẩm nghệ thuật đã được mua hoặc bán bởi các ông trùm giàu có của Nga. Ông Abramovich, Vekselberg và Andrey Melnichenko đều có tên trong trát yêu cầu hầu tòa của công tố viên bang New York. Theo Bloomberg, công tố viên New York đang yêu cầu các nhà đấu giá cao cấp cung cấp hồ sơ về khách mua bán tác phẩm nghệ thuật nhiều năm qua.