Thành tựu của bộ ba nhà kinh tế học này là “phân tích thực nghiệm về giá tài sản”

Ba học giả người Mỹ đã giành được giải thưởng Nobel kinh tế năm nay nhờ nghiên cứu đi tiên phong về cơ chế hoạt động của thị trường tài chính, giá tài sản và kinh tế học hành vi.

Tờ Wall Street Journal cho hay, ngày 14/10, Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã vinh danh hai học giả Eugene Fama và Lars Peters Hansen thuộc Đại học Chicago cùng học giả Robert Shiller thuộc Đại học Yale là những người được trao giải thưởng Nobel Kinh tế 2013. Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển nhấn mạnh thành tựu của bộ ba nhà kinh tế học này là “phân tích thực nghiệm về giá tài sản”.

Ba học giả Fama, Shiller và Hansen, những người đã tiến hành các nghiên cứu riêng biệt về việc cổ phiếu và trái phiếu được định giá như thế nào và tại sao, đã được trao giải thưởng danh giá vì những tiến bộ giúp tái định hình lại việc quản lý danh mục đầu tư, tạo sự gia tăng cho các quỹ đầu tư theo chỉ số…

Học giả Fama được xem là cha đẻ của tài chính học hiện đại nhờ nghiên cứu của ông trong thập niên 1960 về lý thuyết thị trường hiệu quả. Sau khi không gặt hái được thành công đáng kể nào trong việc lựa chọn cổ phiếu, ông Fama nhận ra rằng, khi thị trường hoạt động tốt, giá tài sản phản ánh tất cả những thông tin mới nhất. Bởi vậy, nỗ lực để tìm kiếm lợi nhuận bằng cách lựa chọn cổ phiếu hoặc xác định thời điểm tham gia thị trường thường không đem lại hiệu quả. Những phát hiện này của ông Fama đã giúp mở đường cho sự hình thành và phát triển của các quỹ đầu tư theo chỉ số (index fund).

Tuy nhiên, hai thập niên sau đó, Robert Shiller phát hiện ra rằng, tính hiệu quả ngắn hạn của thị trường không kéo dài theo thời gian. Thay vào đó, giá trị tài sản dường như biến động nhiều tới mức các yếu tố cơ bản, chẳng hạn như cổ tức, không thể giải thích được. Nói tóm lại, học giả Shiller nhận thấy rằng, giá tài sản dịch chuyển vì một loạt lý do, trong đó có nhiều lý do không nhất thiết phải hợp lý.

Nỗ lực thử nghiệm khả năng có thể dự báo trước của thị trường, học giả Hansen đã phát triển một công cụ toán kinh tế được sử dụng rộng rãi. Phương pháp tổng quan về các thời điểm của ông được sử dụng cho các phân tích hồi quy mà các nhà kinh tế học dùng để giải mã các mối quan hệ giữa các biến số.

Phát biểu ngày 14/10 trước báo giới ở Stockholm qua đường điện thoại từ New Haven, Mỹ, học giả Shiller nói rằng, ông không tin mình giành được giải Nobel kinh tế. “Tôi bị kinh tế học hấp dẫn vì bộ môn này giải quyết những vấn đề thực sự quan trọng. Tài chính thu hút tôi vì môn này rất cơ bản đối với hoạt động của con người. Tài chính học theo đuổi những mối quan hệ toán học chính xác, nhưng cũng có nhân tố thiếu chính xác phản ánh bản chất của con người”.

Giải thưởng Nobel Kinh tế đã bổ sung thêm 3 học giả người Mỹ vào danh sách những người Mỹ được trao giải thưởng Nobel danh giá năm nay. Cách đây 1 tuần, ba nhà khoa học người Mỹ đã được vinh danh với giải Nobel Y học. Hai ngày sau, ba nhà khoa học người Mỹ khác trở thành những người được nhận giải Nobel Hóa học.

Trị giá của giải thưởng Nobel kinh tế năm nay vào khoảng 8 triệu Kroner Thụy Điển, tương đương 1,2 triệu USD, và sẽ được chia đều cho 3 người chiến thắng.