Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết hoạt động hộ tống tàu thương mại của quân đội Mỹ đã làm suy yếu khả năng Iran phong tỏa eo biển Hormuz trong tương lai...

“Iran sẽ không còn khả năng đóng eo biển Hormuz từ nay về sau. Đây là điều rất quan trọng, vì đó là đòn bẩy then chốt của họ, và chúng tôi đang tước đòn bẩy đó khỏi tay họ”, ông Wright phát biểu tại Diễn đàn Năng lượng Toàn cầu do hãng tin Reuters tổ chức ở New York ngày thứ Tư (25/6). Ông đồng thời nói rằng năng lực quân sự của Iran đã bị suy yếu.

Theo ông Wright, dù Iran tuyên bố đóng eo biển Hormuz một lần nữa vào cuối tuần qua, dòng chảy dầu qua tuyến hàng hải này vẫn không bị đình trệ, với khoảng 17 triệu thùng dầu được vận chuyển qua đây. Ông cho biết các tàu hải quân Mỹ đã hộ tống tàu thương mại qua vùng lãnh hải của Oman ở phía nam eo biển, qua đó hạn chế khả năng Iran chặn hoặc cản trở hoạt động vận tải.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cho biết dòng chảy dầu thô đi qua eo biển Hormuz hiện đã gần tương đương mức trước khi chiến tranh Iran nổ ra, khi các tàu chở dầu rời tuyến hàng hải chiến lược này nhờ sự hộ tống của lực lượng quân sự. 

“Tôi có thể nói sơ bộ là khoảng 72 tàu trong 24 giờ qua, với 20 triệu thùng dầu. Hiện dòng chảy dầu đã trở lại bình thường”, ông Wright phát biểu.

Ông Wright nói thêm rằng ngay cả khi thỏa thuận sơ bộ mà Mỹ và Iran đạt được trong tháng này không được duy trì, dầu vẫn sẽ tiếp tục lưu thông qua eo biển Hormuz. 

Công ty dữ liệu thương mại Kpler cũng xác nhận khoảng 4,8 triệu thùng dầu/ngày đã rời eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ và Iran nhất trí mở lại tuyến hàng hải này vào tuần trước.

Ông Wright cảnh báo Mỹ có thể tái áp đặt phong tỏa hải quân với các hải cảng của Iran nếu Tehran không đáp ứng các yêu cầu của Washington. Ông khẳng định chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ bảo đảm nguồn cung năng lượng cho thế giới.

“Nếu không đạt được thỏa thuận với Iran, chúng tôi sẽ bảo đảm dòng chảy năng lượng vẫn được duy trì, thế giới được cung ứng đầy đủ và chính quyền Iran sẽ rơi vào tình thế rất khó khăn”, ông Wright tiếp tục.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cho rằng việc Washington miễn trừ trừng phạt với dầu Iran trong thời hạn 60 ngày không phải là một nhượng bộ lớn dành cho Tehran. Ông nhấn mạnh chính quyền ông Trump đến nay vẫn chưa giải tỏa bất kỳ khoản tiền nào cho Iran.

“Chúng tôi chưa giải tỏa bất kỳ khoản tiền nào cả. Iran cũng chưa nhận được điều gì thực sự đáng kể. Họ có thể nhận được những nhượng bộ có ý nghĩa từ chúng tôi, nhưng họ phải mang lại những kết quả có ý nghĩa cho chúng tôi và bảo đảm an ninh cho thế giới”, ông Wright phát biểu tại sự kiện.

Ông Wright cho biết hoạt động đi lại qua eo biển Hormuz vẫn có thể bị chậm do nguy cơ còn thủy lôi trên tuyến hàng hải này.

“Để mọi thứ trở lại bình thường hoàn toàn, eo biển cần được rà phá thủy lôi. Công việc này có thể mất vài tuần”, ông Wright nói.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cũng cho biết xuất khẩu dầu của Venezuela đang tăng lên. Theo ông, Mỹ đã quản lý hoạt động xuất khẩu dầu của Venezuela kể từ khi Washington bắt giữ cựu Tổng thống Nicolas Maduro hồi tháng 1. Ông dự báo xuất khẩu dầu của Venezuela có thể tăng gấp đôi so với hiện nay, lên khoảng 2 triệu thùng/ngày vào cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Trump năm 2029.

Hôm 28/2, sau khi Mỹ và Israel mở đợt không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, Tehran bắt đầu tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, khiến lưu lượng tàu qua tuyến hàng hải chiến lược sụt giảm mạnh, dẫn tới cú gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% nguồn cung dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua eo biển Hormuz.

Theo thỏa thuận ký với Mỹ vào tuần trước, Iran đã đồng ý cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 60 ngày mà không phải trả phí. Đổi lại, Washington đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran.

Tuy nhiên, hiện chưa rõ eo biển Hormuz sẽ được quản lý như thế nào sau thời hạn 60 ngày. Theo các điều khoản của thỏa thuận, Iran dự kiến thảo luận với Oman và các nước láng giềng Vùng Vịnh về cơ chế quản lý tuyến hàng hải chiến lược này.