Vài tuần qua, nhà chức trách Trung Quốc đã gửi thư yêu cầu một số doanh nghiệp nước này tránh sử dụng chip H20 do công ty Nvidia của Mỹ phát triển, đặc biệt là cho các mục đích liên quan tới chính phủ hoặc an ninh quốc gia...

Theo nguồn tin thân cận của hãng tin Bloomberg, việc gửi thư này không đồng nghĩa với một lệnh cấm hoàn toàn sử dụng H20. Trong thư, nhà chức trách Trung Quốc gọi con chip của công ty Mỹ - vốn được dùng trong một số ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) quan trọng - là “kém tiên tiến”.

Yêu cầu này có thể gây khó khăn cho hành trình trở lại thị trường Trung Quốc của nhà Nvidia sau khi công ty này được chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho phép khôi phục bán hàng tại đây.

Hôm thứ Hai (11/8), ông Trump cho biết con chip H20 của Nvidia “vẫn có thị trường” tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, dù cũng nhận xét đây là loại chip “lỗi thời”.

Các nhà chế tạo chip Mỹ gồm Nvidia và Advanced Micro Devices (AMD) gần đây được Washington cấp phép để tiếp tục bán chip AI công nghệ thấp cho Trung Quốc với một điều kiện gây tranh cãi là phải chia cho Chính phủ Mỹ 15% doanh thu từ việc bán chip tại Trung Quóc . Dù được mở đường để bán hàng sang Trung Quốc, nhưng hai công ty này vẫn đối mặc thách thức từ khách hàng tại đây trong bối cảnh Bắc Kinh gây áp lực buộc doanh nghiệp trong nước sử dụng con chip nội địa.

Nguồn tin của Bloomberg cho biết yêu cầu của nhà chức trách Trung Quốc cũng có thể ảnh hưởng tới con chip AI MI308 của AMD, dù các lá thư không đề cập cụ thể tới loại chip này.

Tin tức trên đã giúp giá cổ phiếu của công ty chế tạo chip Trung Quốc Cambricon Technologies tăng trần 20% trong phiên giao dịch ngày 12/8. Giá cổ phiếu Semiconductor Manufacturing International cũng tăng mạnh.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, các công ty Trung Quốc có thể chưa sẵn sàng chuyển sang sử dụng con chip nội địa.

“Chất lượng con chip do các doanh nghiệp Trung Quốc phát triển dù đang được cải thiện đáng kể nhưng có thể vẫn chưa đủ linh hoạt để dùng cho khối lượng công việc mà ngành AI nước này đang muốn tập trung vào”, ông Homin Lee, chiến lược gia vĩ mô cấp cao tại công ty Lombard Odier ở Singapore, nhận định.

Ông Lee dự đoán nhu cầu đối với các con chip mà chính quyền ông Trump cho phép Nvidia và AMD bán cho Trung Quốc vẫn “rất lớn”.

Đồng quan điểm, nhà phân tích Kevin Cassidy của công ty Rosenblatt Securities dự báo doanh số chip của Nvidia tại Trung Quốc sẽ không bị ảnh hưởng bởi doanh nghiệp nước này sẽ muốn dùng những con chip tốt nhất hiện có.

“Con chip của Nvidia và AMD vượt trội hơn so với các loại chip do Trung Quốc phát triển”, ông Cassidy nhận xét.

Nguồn tin của Bloomberg cho biết Bắc Kinh đã hỏi về vấn đề này trong thư gửi một số doanh nghiệp như tại sao họ mua chip Nvidia H20 thay vì phiên bản nội địa, liệu đó con chip này có phải là lựa chọn cần thiết so với các lựa chọn nội địa hay không.

Truyền thông trong nước thời gian qua cũng đưa nhiều tin bài bày tỏ sự nghi ngờ về tính bảo mật và độ tin cậy của H20. Các cơ quan quản lý Trung Quốc đã trực tiếp đưa ra quan ngại này với Nvidia nhưng công ty Mỹ khẳng định con chip của mình không có lỗ hổng bảo mật như vậy.

Trước đó, tờ báo Financial Times cũng đưa tin cho biết một số doanh nghiệp Trung Quốc đang có kế hoạch giảm đơn đặt hàng chip Nvidia để phản ứng lại yêu cầu của nhà chức trách.

Nguồn tin của Bloomberg nói rằng yêu cầu qua thư trên của Bắc Kinh tương tự như yêu cầu hạn chế sử dụng xe điện Tesla và điện thoại iPhone trong một số lĩnh vực nhất định vì lo ngại an ninh quốc gia. Chính phủ Trung Quốc cũng từng cấm sử dụng con chip của công ty Mỹ Micron Technology trong các cơ sở hạ tầng quan trọng.

AMD không đưa ra bình luận về thông tin trên, trong khi Nvidia khẳng định: “H20 không phải một sản phẩm quân sự hay dành cho cơ sở hạ tầng của chính phủ”.

“Trung Quốc có nguồn cung cấp chip nội địa dồi dào và họ không bao giờ phụ thuộc vào con chip Mỹ cho các hoạt động của chính phủ”, thông cáo của Nvidia nêu rõ.

Động thái của Bắc Kinh làm dấy lên hoài nghi về lời giải thích của chính quyền ông Trump trước đó rằng việc cấp phép để Nvidia và AMD bán con chip cho Trung Quốc như một điều khoản trong thỏa thuận thương mại song phương giữa hai nước. Trong khi đó, phía Trung Quốc công khai phủ nhận điều này. Yêu cầu gần đây của Bắc Kinh với các doanh nghiệp trong nước cho thấy ngay từ đầu nước này có thể đã không tìm kiếm sự nhượng bộ như vậy từ Washington.

Theo các nhà phân tích, một mặt Chính phủ Trung Quốc lo ngại con chip Mỹ có thể đe dọa an ninh quốc gia, một mặt nước này đang tích cực thúc đẩy chế tạo chip nội địa. Bắc Kinh muốn doanh nghiệp trong nước tránh xa con chip phương Tây và ưu tiên hàng nội.

Trước đó vào tháng 9 năm ngoái, theo tin từ Bloomberg vào nhà chức trách Trung Quốc đã yêu cầu doanh nghiệp nước này lựa chọn con chip nội địa thay vì chip H20 của Nvidia, đồng thời đưa ra các tiêu chuẩn về hiệu suất năng lượng mà H20 không đáp ứng được.

H20 được Nvidia thiết kế dành riêng cho khách hàng Trung Quốc để tuân thủ các hạn chế xuất khẩu của Chính phủ Mỹ. H20 có năng lực tính toán thấp hơn so với các sản phẩm hàng đầu của Nvidia nhưng băng thông bộ nhớ mạnh giúp con chip này phù hợp với giai đoạn đầu phát triển của các ứng dụng AI.

Do đó, đây là con chip được nhiều doanh nghiệp Trung Quốc như Aliababa, Tencent săn đón. Trong khi đó, Huawei, công ty chế tạo chip hàng đầu của Trung Quốc, đang gặp khó khăn trong việc nhập khẩu linh kiện để sản xuất.

Theo ước tính từ các quan chức dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden, nếu không mua được chip H20 của Nvidia, các công ty Trung Quốc sẽ phải trả chi phí cao hơn từ 3-6 lần để chạy mô hình AI tiên tiến của mình.