Ngành sản xuất xe máy tại Việt Nam đang bước vào trạng thái “chuyển đổi” của một thị trường vốn được coi là đã bão hòa. Trong khi các nhà sản xuất vẫn duy trì nhịp độ xuất xưởng cao, một cuộc chuyển dịch cấu trúc sâu sắc đang âm thầm diễn ra khi xe điện đang trở thành nhân tố xoay trục tạo nên cuộc chơi mới.
Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), lượng xe mới được bổ sung cho thị trường ô tô Việt Nam trong tháng 5/2026 vừa qua bật tăng mạnh. Trong đó ô tô sản xuất trong nước đang vươn lên giành ưu thế áp đảo so với xe nhập khẩu.
Sau hơn 30 năm phát triển, ngành ô tô Việt Nam đã xuất hiện một số doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh và từng bước xây dựng nền tảng sản xuất trong nước. Tuy nhiên, những điểm nghẽn về công nghiệp hỗ trợ, công nghệ và liên kết chuỗi cung ứng khiến ngành vẫn chưa tạo được sức mạnh tương xứng với tiềm năng.
Theo dữ liệu từ Bloomberg Intelligence, xe điện đã chiếm khoảng 40% doanh số xe mới tại Việt Nam trong năm 2025, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường có tỷ lệ chuyển đổi xe điện đứng thứ 2 tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, khi cuộc chơi đã qua giai đoạn "lấy lòng" người dùng bằng công nghệ, câu hỏi sống còn hiện nay là làm sao để chiếc xe điện có thể vận hành thông suốt mà không gặp phải nỗi lo về năng lượng.
Sự phát triển mạnh mẽ của xe điện, xe hybrid, công nghệ kết nối và tự động hóa đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Nếu như trước đây kỹ sư cơ khí được xem là lực lượng nòng cốt thì hiện nay các doanh nghiệp ngày càng gia tăng nhu cầu tuyển dụng nhân sự chất lượng cao trong các lĩnh vực phần mềm, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI).
Thị trường ô tô Việt Nam 2026 đang chứng kiến một cuộc đổ bộ chưa từng có của làn sóng xe điện mini với mức giá khởi điểm dưới 150 triệu đồng, thậm chí rẻ hơn cả một chiếc xe ga cao cấp. Tuy nhiên, nghịch lý là những mẫu xe từ 148 - 199 triệu đồng như Nano S05 hay Bestune Xiaoma, người tiêu dùng Việt vẫn giữ thái độ đứng ngoài cuộc đầy thận trọng. Thực tế cho thấy dường như “giá rẻ” không hẳn đã là “cửa sáng” cho các mẫu xe Trung Quốc.
Cổ phiếu của “ngựa ô” ngành xe điện Xiaomi Corp. tăng 8% lên mức cao kỷ lục tuần qua sau khi nhà sản xuất điện thoại thông minh này nhận được đơn đặt hàng ban đầu mạnh mẽ cho một mẫu xe thể thao đa dụng, trị giá 35.000 USD cạnh tranh với Model Y của Tesla Inc. tại thị trường Trung Quốc.
Xuất khẩu của Nhật Bản đã giảm vào tháng 5 lần đầu tiên sau tám tháng khi các nhà sản xuất ô tô lớn như Toyota chịu chi phí thuế quan toàn diện do Mỹ áp đặt.
Bộ Thương mại Trung Quốc đã áp đặt lệnh hạn chế xuất khẩu đối với một số nguyên tố đất hiếm và nam châm được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực ô tô, quốc phòng và năng lượng vào đầu tháng 4. Một số nguyên tố đất hiếm bị ảnh hưởng là những thành phần quan trọng trong sản xuất cả động cơ đốt trong và xe điện.
Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã gây sốc cho các thương hiệu ô tô trên toàn thế giới với tốc độ áp dụng xe điện nhanh chóng. Bây giờ, chiến trường đang có một bước chuyển sang xe tự hành. Nhiều chuyên gia tin rằng Trung Quốc một lần nữa đang giành được lợi thế ban đầu.
Theo dữ liệu do Nikkei Asia tổng hợp, bao gồm doanh số bán hàng từ tháng 1 đến tháng 3/2025 tại 5 thị trường chính của Đông Nam Á - Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam - cho thấy tổng doanh số bán ô tô giảm 1,7%, đạt khoảng 732.898 xe. Tuy nhiên, trong số các thị trường, bất chấp sự suy thoái của khu vực, thị trường ô tô Việt Nam lại chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong quý đầu tiên của năm 2025.