Trước yêu cầu hoàn thiện hệ thống quy hoạch sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Nghệ An đang triển khai đồng loạt 127 đồ án quy hoạch đô thị và nông thôn. Khối lượng công việc lớn trong khi thời gian gấp khiến tỉnh phải thiết lập cơ chế theo dõi tiến độ từng tuần, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn để bảo đảm hoàn thành đúng lộ trình...

Tại phiên chất vấn của Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An ngày 14/7, Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An Phạm Hồng Quang cho biết, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa giới hành chính, quy mô dân số, không gian phát triển và vị trí trung tâm hành chính của nhiều địa phương đã thay đổi đáng kể. Trong khi đó, phần lớn các quy hoạch hiện hành được lập theo mô hình cũ nên không còn phù hợp với thực tiễn phát triển. Vì vậy, tỉnh xác định hoàn thiện hệ thống quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách trong giai đoạn 2026-2027.

KHỐI LƯỢNG QUY HOẠCH LỚN

Theo kế hoạch, toàn tỉnh phải triển khai đồng thời 127 đồ án quy hoạch, gồm 6 quy hoạch chung đô thị, 13 quy hoạch phân khu và 108 quy hoạch chung cấp xã. Đây được đánh giá là khối lượng công việc rất lớn khi bộ máy cấp xã vừa được kiện toàn, đội ngũ cán bộ chuyên môn còn thiếu, hệ thống pháp luật liên quan đến quy hoạch có nhiều thay đổi, năng lực của các đơn vị tư vấn chưa đồng đều và nguồn kinh phí còn hạn chế.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An, Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch. Đến ngày 10/7, đã có 5/6 quy hoạch chung đô thị trình phê duyệt nhiệm vụ; các quy hoạch phân khu đang được triển khai. Đối với cấp xã, 3/108 xã đã hoàn thành quy hoạch chung, phần lớn các địa phương đã phê duyệt nhiệm vụ và triển khai lập đồ án; 100% xã đã lựa chọn được đơn vị tư vấn. Dự kiến khoảng 89% số đồ án sẽ hoàn thành đúng tiến độ, song vẫn còn hơn 11% có nguy cơ chậm.

Lãnh đạo Sở Xây dựng Nghệ An cũng thẳng thắn nhìn nhận, mặc dù tất cả các địa phương đều đã vào cuộc nhưng số lượng đồ án hoàn thành thực tế vẫn còn thấp. Từ nay đến cuối năm 2026 sẽ là giai đoạn có áp lực rất lớn, nguy cơ chậm tiến độ vẫn hiện hữu nếu không có các giải pháp quyết liệt và sát thực tế.

KIỂM SOÁT TIẾN ĐỘ ĐẾN TỪNG ĐỒ ÁN

Để hoàn thành mục tiêu đề ra, Sở Xây dựng Nghệ An đã xây dựng 5 nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, ngành sẽ theo dõi tiến độ từng đồ án theo tuần, phân loại các đồ án có nguy cơ chậm để có phương án xử lý riêng; tập trung tháo gỡ các vướng mắc về kinh phí, dữ liệu và thủ tục; yêu cầu các sở, ngành chủ động cung cấp thông tin chuyên ngành phục vụ công tác lập quy hoạch.

Đồng thời, tỉnh Nghệ An sẽ nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương và người đứng đầu, xem xét trách nhiệm tổ chức, cá nhân nếu để xảy ra chậm trễ do nguyên nhân chủ quan; tăng cường kiểm soát năng lực của các đơn vị tư vấn và phát huy vai trò hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp của Sở Xây dựng đối với các địa phương.

Trước Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An, Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An cũng nhận trách nhiệm trong công tác theo dõi, đôn đốc và tham mưu tháo gỡ khó khăn; đồng thời cam kết bám sát từng đồ án, đồng hành cùng các địa phương để hoàn thành kế hoạch theo đúng lộ trình.

Liên quan đến ý kiến cho rằng một số đồ án quy hoạch còn thiếu tầm nhìn dài hạn, phải điều chỉnh nhiều lần, Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An cho rằng quy trình lập quy hoạch hiện được thực hiện chặt chẽ từ khâu xây dựng nhiệm vụ, lấy ý kiến các sở, ngành đến thẩm định trước khi phê duyệt nên chất lượng cơ bản đáp ứng yêu cầu ở từng giai đoạn. Tuy nhiên, quy hoạch là công cụ phục vụ phát triển, do đó khi điều kiện kinh tế - xã hội, định hướng phát triển hoặc các quy định pháp luật thay đổi thì việc điều chỉnh quy hoạch là cần thiết. Theo lãnh đạo Sở, hiện chưa thể có một quy hoạch bảo đảm tính ổn định trong hàng chục năm, song các đồ án vẫn phải đáp ứng yêu cầu phát triển của từng giai đoạn.

Đối với những khó khăn trong việc xác định trung tâm hành chính của các xã mới sau sáp nhập, nhất là ở khu vực miền núi, Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An cho biết nguyên nhân chủ yếu do dân cư phân bố không đồng đều, khoảng cách giữa các khu vực lớn và yêu cầu tạo được sự đồng thuận của người dân. Sở đã hướng dẫn các địa phương thực hiện bốn nguyên tắc gồm rà soát toàn diện điều kiện tự nhiên, dân số và hạ tầng; ưu tiên các trung tâm hiện hữu nếu đáp ứng yêu cầu; lấy ý kiến rộng rãi của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân; đồng thời bảo đảm phù hợp với quy hoạch tỉnh và chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính của Trung ương.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Sở Xây dựng Nghệ An cũng bày tỏ lo ngại về chất lượng các đơn vị tư vấn lập quy hoạch, đặc biệt tại các xã miền núi như Tương Dương, Kỳ Sơn khi giá trị hợp đồng thấp, khó thu hút đơn vị có năng lực. Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục kết nối các đơn vị tư vấn, tăng cường hướng dẫn, kiểm soát chất lượng đồ án và đôn đốc tiến độ, bảo đảm các quy hoạch vừa hoàn thành đúng thời hạn vừa đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của địa phương.