Cuộc khủng hoảng nhiên liệu đang gây ra một làn sóng rời bỏ nhà máy để về quê của lao động di cư ở Ấn Độ, gây ra những thách thức nghiêm trọng cho các ngành sản xuất chủ chốt như dệt may, giày dép và ô tô của nước này...

Theo tờ báo Nikkei Asia, tình trạng này bắt nguồn từ sự gia tăng đột biến của giá gas nấu ăn (khí dầu mỏ hóa lỏng - LPG), một hệ quả trực tiếp từ cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran. Giá gas tăng vọt khiến cho việc duy trì cuộc sống tại các khu công nghiệp trở nên không còn khả thi đối  với nhiều công nhân.

Tại Surat, nơi được mệnh danh là "Thành phố Lụa" với hơn 35.000 cơ sở dệt may, hơn 250.000 trong số khoảng 1 triệu công nhân đã bỏ nhà máy kể từ đầu tháng 3.

Ông Ashok Jirawala, Phó chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nam Gujarat, cho biết khoảng 30% các nhà máy đã phải cắt giảm sản xuất. Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sản lượng mà còn đe dọa đến sự tồn tại của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) - vốn là nguồn cung cấp việc làm lớn thứ hai tại Ấn Độ sau nông nghiệp, chiếm 30% tổng sản phẩm trong nước (GDP) và gần 46% kim ngạch xuất khẩu.

Trao đổi với Nikkei Asia, ông Lalit Jha - nhà quản lý mua hàng tại Niharika Dyeing And Printing Mills, một nhà sản xuất dệt may nhỏ ở Surat - cho biết công ty cố gắng cung cấp thực phẩm cho công nhân, nhưng họ vẫn quyết định rời đi. "Họ nói rằng nếu gas thiếu hụt ở khắp nơi, họ thà ở bên gia đình," ông Jha nói.

Cuộc khủng hoảng này không chỉ dừng lại ở vấn đề thiếu hụt lao động mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến chi phí sản xuất. Giá các nguyên liệu đầu vào như polyvinyl chloride (PVC) đã tăng cao, làm giảm biên lợi nhuận của các doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ có nguồn vốn hạn chế. Các công ty này thường phải mua nguyên liệu đầu vào theo kiểu "vừa đủ dùng" trên thị trường giao ngay, khiến họ dễ bị tổn thương khi giá cả tăng vọt và nguồn cung khan hiếm.

Công việc trong các nhà máy có sức hấp dẫn đối với người lao động di cư ở Ấn Độ vì cho phép họ kiếm được nhiều tiền hơn và gửi một phần về nhà - theo ông Sachin Chhabra, người sáng lập Nia.one, một tổ chức cung cấp nhà ở, bữa ăn và chăm sóc sức khỏe cho người lao động di cư.

Một lao động làm trong nhà máy kiếm được khoảng 15.000 (160 USD) đến 20.000 rupee một tháng sẽ tiết kiệm được khoảng 8.000 rupee, nhưng tình trạng thiếu khí đốt đang làm giảm số tiền tiết kiệm - ông Chhabra cho biết. "Nếu họ không thể tiết kiệm được 8.000 rupee, họ không muốn xa gia đình vì toàn bộ mục đích kinh tế sẽ bị mất đi”, ông nói.

Sự phụ thuộc vào lao động di cư và hoạt động với biên lợi nhuận mỏng khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ bị tổn thương trước những biến động về giá cả và nguồn cung. Tình trạng thiếu hụt lao động và giá nguyên liệu tăng cao đã khiến nhiều nhà máy phải cắt giảm hoạt động, thậm chí đối mặt với nguy cơ đóng cửa.

Và ngay cả các doanh nghiệp lớn hơn cũng đang bị ảnh hưởng.

Các nhà sản xuất ô tô như Hyundai, TVS Motor và Nissan đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng tại các trung tâm sản xuất ở Chennai và Bengaluru. Theo Nia.one, nhu cầu tuyển dụng lao động tại các trung tâm này đang rất lớn, một dấu hiệu cho thấy dòng lao động di cư đã ngừng lại hoàn toàn hoặc công nhân đã quay trở về quê.

“Hiện tại đang có nhu cầu lao động rất lớn tại các trung tâm này. Điều đó cho thấy dòng lao động di cư đã dừng lại hoặc người lao động đã bỏ nhà máy về quê”, ông Chhabra nói, đồng thời cho biết thêm rằng tình trạng thiếu hụt có thể lên tới khoảng 100.000 lao động.

Cuộc khủng hoảng này cũng đã làm tăng chi phí sản xuất trong ngành công nghiệp giày dép, vốn phụ thuộc vào các nguyên liệu đầu vào từ hóa dầu như PVC và ethylene vinyl acetate (EVA). Theo một báo cáo của công ty tư vấn và kiểm toán KPMG, Ấn Độ phải nhập khẩu khoảng 45% các sản phẩm trung gian hóa dầu, với mức độ phụ thuộc cao hơn 60% đối với các nguyên liệu như PVC và EVA, và 80% đối với các hóa chất như axit axetic và axit formic, được sử dụng trong các nhà máy dệt may ở Surat.

Tại Bahadurgarh, một trung tâm sản xuất giày dép ở miền Bắc Ấn Độ, gần 40% trong số khoảng 450.000 công nhân đã bỏ về quê. Ông Narinder Chhikara, Phó chủ tịch cấp cao của Phòng Thương mại & Công nghiệp Bahadurgarh, cho biết tình trạng này đã gây ra những khó khăn lớn cho các nhà sản xuất.

Ngay cả khi xung đột quân sự ở Vùng Vịnh chấm dứt và eo biển Hormuz được khai thông, giới chuyên gia cho rằng sẽ mất đến hai tháng để sản xuất trở lại bình thường trong các ngành công nghiệp như dệt may, giày dép và nhựa của Ấn Độ, do các nguyên liệu đầu vào từ dầu thô phải được xử lý tại các trung tâm sản xuất như Trung Quốc và Hàn Quốc trước khi được xuất khẩu sang Ấn Độ.

Thời điểm trước mùa hè thường là mùa cao điểm cho giày dép không làm bằng da tại Ấn Độ, do nhu cầu về giày nhẹ, thoáng khí tăng cao. Thông thường, các nhà máy sẽ tăng cường sản xuất, nhưng hiện tại, gần như tất cả đã giảm sản lượng do giá nguyên liệu thô tăng tới 50%.

Một số công nhân đã chọn ở lại làm việc, nhưng đang đối mặt với nguy cơ bị sa thải khi chi phí tăng cao. Những đợt cắt giảm việc làm đã bắt đầu xuất hiện trong ngành công nghiệp chế biến nhựa của Ấn Độ, khi tất cả các nhà máy đã giảm sản xuất. Giá các loại polymer khác nhau đã tăng tới 70%, khiến các công ty không còn khả năng mua cùng một lượng nguyên liệu thô như trước.