9 tháng: Giải ngân vốn đầu tư công thực tế vẫn chậm

Theo báo cáo cập nhật từ Bộ Tài chính, ước tính đến hết tháng 9 năm 2025, tổng vốn giải ngân ước đạt 440.402,3 tỷ đồng tương đương khoảng 50% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Nếu so với cùng kỳ năm 2024, tốc độ giải ngân thấp hơn, chỉ đạt 45,3% do Thủ tướng Chính phủ giao, tương ứng 307.837 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cho biết tính đến hết tháng 9 năm 2025, cả nước có 9 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương có tỷ lệ ước giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước.

Một số đơn vị được nêu tên là Ngân hàng Phát triển, Ngân hàng Chính sách xã hội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Văn phòng Trung ương Đảng, Đài Tiếng nói Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bộ Quốc phòng, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Cùng với đó là các địa phương như: Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Ninh Bình, Lào Cai, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Gia Lai, Hải Phòng, Tây Ninh, Nghệ An, Quảng Ngãi, Điện Biên, Thừa Thiên Huế, Quảng Ninh, Lạng Sơn và Đồng Tháp, Bộ Tài chính cho biết.

Đáng chú ý, trong bối cảnh một số địa phương thực hiện chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cũng như phải chịu ảnh hưởng lớn bởi thời tiết xấu tại Bắc Trung Bộ và miền núi phía Bắc nhiều địa phương vẫn duy trì tiến độ giải ngân vượt trên 60% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao như: Hà Tĩnh (110%), Thanh Hóa (92%), Ninh Bình (91%)…

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm chỉ đạo tại Nghị quyết 273/NQ-CP ngày 9/9/2025 của Chính phủ cùng các công điện số 162/CĐ-TTg ngày 11/9/2025 và số 169/CĐ-TTg ngày 21/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị cần nghiêm túc rút kinh nghiệm và triển khai đồng bộ và 4 nhóm giải pháp nhằm khắc phục tồn tại, đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm.

Thứ nhất, liên quan đến việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bộ Tài chính yêu cầu khẩn trương kiện toàn bộ máy, ổn định nhân sự, bố trí cán bộ có đủ năng lực chuyên môn để quản lý và triển khai các dự án, đặc biệt là tại vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh đó, việc phân cấp chủ đầu tư dự án cấp xã cần được thực hiện gắn với nguồn lực và năng lực thực hiện. Đồng thời, các bộ, ngành liên quan được yêu cầu phối hợp chặt chẽ trong rà soát, đề xuất phương án xử lý vướng mắc về phân cấp, phân quyền, thẩm quyền quản lý đầu tư công theo mô hình chính quyền hai cấp.

Thứ hai, về cơ chế, chính sách, Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương trình cấp có thẩm quyền ban hành Nghị quyết để tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai 2024 với các dự án đầu tư công khẩn cấp và dự án phục vụ Hội nghị APEC.

Thứ ba, liên quan đến công tác tổ chức triển khai, các đơn vị cần phân công cụ thể cán bộ phụ trách từng dự án, lập kế hoạch giải ngân chi tiết cho từng dự án và kiểm soát tiến độ theo từng tuần, tháng, quý. Đồng thời, tập trung đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, tháo gỡ kịp thời các khó khăn vướng mắc về đất đai, tài nguyên cũng như nguồn cung nguyên vật liệu

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng yêu cầu thường xuyên rà soát và phân loại dự án theo mức độ giải ngân để kịp thời điều chuyển vốn nội bộ, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng hiệu quả.

Thứ tư, đối với công tác nghiệm thu, thanh toán, phải lập hồ sơ thanh toán ngay đối với khối lượng hoàn thành đã được nghiệm thu tránh dồn vào thời điểm cuối năm, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025.

Đối với các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông vận tải, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Xây dựng và các địa phương chỉ đạo nhà thầu, chủ đầu tư khẩn trương bù tiến độ bị chậm, hướng tới mục tiêu hoàn thành ít nhất 3.000 km đường cao tốc, hơn 1.000 km đường ven biển, cùng các công trình lớn như Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2025.

Song song với đó, cần đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt quan trọng, trong đó có đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các tuyến kết nối Việt Nam – Trung Quốc.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng lưu ý các địa phương cần thực hiện nghiêm quy định báo cáo tình hình giải ngân theo Thông tư 37/2025/TT-BTC, đảm bảo cập nhật đầy đủ, kịp thời số liệu trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư công. Trong đó, số liệu báo cáo phải thống nhất với Kho bạc Nhà nước khu vực, phản ánh chính xác thực tế giải ngân, phục vụ công tác điều hành của Chính phủ và các cơ quan quản lý.