Nghị quyết số 220/NQ-CP của Chính phủ nhằm tạo lập hành lang pháp lý chuyên biệt, an toàn, minh bạch, đồng thời đưa hàng hóa Việt Nam kết nối sâu hơn với thị trường toàn cầu...

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 220/NQ-CP ngày 7/8/2026 về việc thông qua chính sách của Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, thống nhất tên gọi của dự án Luật là Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh và thông qua 5 chính sách lớn làm định hướng xây dựng dự án Luật.

Đây là bước quan trọng trong quá trình xây dựng đạo luật chuyên ngành đầu tiên điều chỉnh thống nhất, toàn diện hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam, từ phạm vi điều chỉnh, sản phẩm, chủ thể tham gia, phương thức giao dịch, hạ tầng thị trường, thanh toán bù trừ, quản lý rủi ro đến hoạt động giao dịch có yếu tố nước ngoài.

Điểm mới nổi bật của dự án Luật là chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu về quản lý hoạt động giao dịch sang xây dựng một khuôn khổ pháp lý vừa bảo đảm an toàn, minh bạch, vừa tạo động lực phát triển thị trường, gắn thị trường phái sinh với thị trường hàng hóa cơ sở và từng bước đưa thị trường Việt Nam kết nối sâu hơn với khu vực, quốc tế.

Thứ nhất: Xây dựng khuôn khổ pháp lý thống nhất, loại bỏ chồng chéo.

Theo Bộ Công Thương, lần đầu tiên, Việt Nam định hướng xây dựng một đạo luật chuyên ngành điều chỉnh thống nhất toàn bộ hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh. Việc xác định rõ phạm vi điều chỉnh và nguyên tắc áp dụng giúp bảo đảm sự đồng bộ của hệ thống pháp luật, khắc phục tình trạng chồng chéo giữa pháp luật về giao dịch hàng hóa phái sinh với các lĩnh vực chứng khoán, ngân hàng, ngoại hối.

Nền tảng pháp lý chuẩn hóa này sẽ tạo điều kiện cho thị trường phát triển toàn diện về sản phẩm, phương thức giao dịch, định danh rõ vai trò các chủ thể và thiết chế hỗ trợ.

Thứ hai: Gắn kết thị trường phái sinh với thị trường hàng hóa cơ sở.

Dự án Luật đặt trọng tâm vào việc phát triển thị trường phái sinh trong mối quan hệ tương hỗ với thị trường hàng hóa cơ sở. Thị trường cơ sở cung cấp nền tảng hàng hóa và nhu cầu bảo vệ giá; ngược lại, thị trường phái sinh mang đến các công cụ quản trị rủi ro biến động giá và cung cấp thông tin giá tham chiếu minh bạch.

Sự tác động qua lại này giúp nâng cao tính hiệu quả và thanh khoản của cả hai thị trường, đáp ứng nhu cầu đầu tư, phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp, nhà sản xuất, đưa công cụ phái sinh trở thành bộ phận thiết thực phục vụ nền kinh tế thực.

Thứ ba: Nâng cấp hạ tầng thị trường hiện đại, an toàn và đồng bộ.

Để bảo đảm thị trường vận hành bền vững, dự án Luật chú trọng hoàn thiện hạ tầng giao dịch, thanh toán bù trừ và quản lý rủi ro tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Các thiết chế quan trọng như Trung tâm thanh toán bù trừ, cơ chế ký quỹ, quản lý tài sản bảo đảm sẽ được hoàn thiện.

Đồng thời, hạ tầng vật chất như kho bãi, quản lý hàng hóa, chứng thư kho và giải pháp số hóa sẽ được đầu tư phát triển đồng bộ, tăng cường tính kết nối giữa hợp đồng phái sinh và giao dịch hàng hóa thực tế.

Thứ tư: Môi trường kiến tạo, khuyến khích đổi mới và áp dụng Cơ chế thử nghiệm (Sandbox).

Dự án Luật định hướng đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng kiến tạo phát triển, phân cấp, phân quyền gắn với giám sát rủi ro, đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ. Đáng chú ý, dự án Luật nghiên cứu triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sản phẩm, công nghệ và mô hình giao dịch mới, mở ra không gian đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm an toàn thị trường.

Bên cạnh đó, chất lượng thị trường được nâng cao thông qua việc chuẩn hóa năng lực tài chính, quản trị của các chủ thể tham gia, nghiên cứu cơ chế chứng chỉ hành nghề để hình thành đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, trách nhiệm.

Thứ năm: Mở rộng kết nối quốc tế, nâng tầm hàng hóa Việt Nam.

Trong bối cảnh liên thông toàn cầu, Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ hoàn thiện khung pháp lý cho các giao dịch có yếu tố nước ngoài và giao dịch xuyên biên giới. Nghiên cứu các cơ chế niêm yết chéo và liên thông thị trường sẽ tạo điều kiện để các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như cà phê, cao su, nông sản tham gia sâu hơn vào thị trường khu vực và thế giới.

Thị trường phái sinh không chỉ phục vụ nhu cầu quản trị rủi ro trong nước mà còn là cầu nối giúp doanh nghiệp tiếp cận hệ thống hình thành giá và thông lệ quản trị tiên tiến trên thế giới.

5 nhóm chính sách được Chính phủ thông qua tạo thành một chỉnh thể thống nhất, hướng tới mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái thị trường hiện đại, minh bạch, có sức cạnh tranh cao.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, đáp ứng kỳ vọng trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.