"Chắc chắn sẽ không có bao che cho dù ở bất cứ cấp nào đối với những cá nhân và tổ chức có liên quan", Bộ trưởng Trần Tuấn Anh khẳng định

Mặc dù Chính phủ đã báo cáo chi tiết bằng văn bản, song đại biểu Quốc hội vẫn đặt nhiều dấu hỏi về xử lý 12 đại dự án thua lỗ ngành công thương.

Phiên chất vấn chiều 31/10, đại biểu Nguyễn Tiến Sinh (Hoà Bình) đánh giá tiến độ xử lý các dự án thua lỗ này còn khá chậm, đặc biệt là đối với dự án mở rộng nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2.

Theo văn bản kết luận của Phó thủ tướng Vương Đình Huệ phải thoái vốn tại quý 1/ 2018. Tuy nhiên, bắt đầu bước vào quý 4 và việc thoái vốn vẫn chưa được triển khai thực hiện. Tôi đề nghị Bộ trưởng cho biết lý do sự chậm trễ ở đây là gì. Có lợi ích nhóm trong việc cố tình để kéo dài quá trình thoái vốn tại doanh nghiệp này không và để trục lợi hay không", đại biểu Sinh chất vấn.

Về xử lý các sai phạm tại các dự án thua lỗ, đại biểu Sinh băn khoăn khi mới có 5 bị can ở Vinatex và 1 bị can ở tại Ethanol Phú Thọ được xử lý.

Cử tri và nhân dân nghi ngờ tính nghiêm minh trong việc xử lý vi phạm pháp luật rất nghiêm trọng xảy ra tại 12 dự án này. Đề nghị Bộ trưởng làm rõ những băn khoăn này và Bộ trưởng Bộ Công an cũng làm rõ thêm việc đấu tranh chống tội phạm trong sai phạm 12 dự án này như thế nào?, ông Sinh chất vấn cả hai Bộ trưởng.

Xác nhận dự án gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2 đang chậm so với tiến độ chung trong tổng thể 12 dự án, song Bộ trưởng Trần Tuấn Anh giải thích là do có rất nhiều vấn đề phức tạp.

Sau đó Bộ trưởng nêu 2 vấn đề lớn hiện nay đặt ra cho dự án này. Một là có những tranh chấp pháp lý giữa Tổng công ty Thép Việt Nam và gang thép Thái Nguyên với tổng thầu EPC và triển khai thực hiện dự án là tổng thầu của nước ngoài. Bộ trưởng cho biết khả năng phải giải quyết bằng các tranh chấp pháp lý quốc tế với tổng thầu.

Hai là câu chuyện thoái vốn nhà nước ra khỏi Tổng công ty thép Việt Nam cũng là cơ quan chủ sở hữu của TISCO (Gang thép Thái Nguyên) đồng thời cũng là chủ dự án gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2.

Liên quan đến việc thoái vốn ra khỏi Tổng công ty thép, Bộ trưởng khẳng định Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt. Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện theo quy định của pháp luật lại vướng những vấn đề mới, trong đó có liên quan đến phần cam kết bảo lãnh của Tổng công ty thép đối với Công ty gang thép Thái Nguyên trong dự án gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, với khoản vay hơn 1.800 tỷ của Viettinbank. 

Nếu tiến hành thoái vốn thì sẽ gây thiệt hại lớn cho tài sản của nhà nước vì Tổng công ty thép đã cam kết 100% bảo lãnh cho khoản vay này đối với dự án. Chính vì vậy phải giải quyết cho xong khoản giải chấp đối với bảo lãnh của Tổng công ty thép đối với dự án gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2 thì mới có thể tiến hành thoái vốn một cách có hiệu quả, Bộ trưởng giải thích.

Bộ Công Thương cũng đã chủ động báo cáo với Chính phủ và xin phép triển khai xây dựng phương án thoái vốn mới phù hợp với những quy định của luật pháp nhưng phải đảm bảo hiệu quả của thoái, Bộ trưởng nói.

Chuyển sang câu hỏi xử lý trách nhiệm của các cá nhân và tổ chức, Bộ trưởng cho hay cả 12 dự án đều có rà soát về pháp lý và xem xét trách nhiệm, kể cả thanh tra, kiểm toán và điều tra, trong đó có 4 dự án đã chuyển cho cơ quan công an để điều tra và đã khởi tố 2 vụ án tại PVTEX Đình Vũ cũng như nhiên liệu sinh học Phú Thọ. Hiện đang tiếp tục điều tra ở các dự án khác có liên quan mà có dấu hiệu vi phạm pháp luật như đạm Ninh Bình, đạm Hà Bắc, nhiên liệu sinh học của Bình Sơn... đã có rất nhiều đối tượng, cá nhân đã bị tạm giam để phục vụ cho quá trình tố tụng điều tra và xem xét để xử lý theo quy định của pháp luật.

"Chắc chắn sẽ không có bao che cho dù ở bất cứ cấp nào đối với những cá nhân và tổ chức có liên quan", Bộ trưởng khẳng định.

Trong ban chỉ đạo của Chính phủ cũng như của Bộ Công Thương, không có lợi ích nhóm trong bất kỳ hoạt động nào về xử lý những vướng mắc, tồn tại của những dự án này, Bộ trưởng tái khẳng định.