Bắt đầu từ sáng 15/8, TAND TP Hà Nội bắt đầu đưa ra xét xử đối với ông Trần Văn Nam – cựu Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương và 27 bị cáo trong vụ án “thất thoát” đất vàng xảy ra tại Tổng công ty Sản xuất – Xuất nhập khẩu Bình Dương (mã PRT)...

Ông Trần Văn Nam, Trần Thanh Liêm (cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương) cùng 20 bị cáo khác bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Các bị cáo Võ Hồng Cường (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Hưng Vượng), Nguyễn Thục Anh (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Phát Triển – con gái Nguyễn Văn Minh) và Trần Đình Như Ý (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Phát Triển) cùng bị truy tố tội Tham ô tài sản. Đây là 2 công ty “sân sau” của ông Nguyễn Văn Minh.

3 bị cáo còn lại bị truy tố về cả 2 tội danh trên gồm Nguyễn Văn Minh (cựu Chủ tịch HĐQT của PRT), Trần Nguyên Vũ (cựu Tổng giám đốc PRT) và Huỳnh Thanh Hải (Chủ tịch Công ty đầu tư và quản lý dự án Bình Dương).

Tại tòa sáng nay, bị cáo Đỗ Thị Thanh Thúy (cựu Kế toán trưởng của PRT) có đơn xin xét xử vắng mặt vì vừa sinh con. Bị cáo  Phạm Văn Cành (cựu Phó Bí Thư Thường trực Tỉnh ủy Bình Dương) cũng có đơn xin xét xử vắng mặt vì lý do sức khỏe.

Luật sư Đinh Anh Tuấn, bào chữa cho bị cáo Nguyễn Đại Dương (con rể Nguyễn Văn Minh) đề nghị triệu tập ông Bùi Phạm Hải, Phó thủ trưởng cơ quan điều tra, Công an tỉnh Bình Dương và ông Vũ Minh Sang (nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương).

Theo luật sư Tuấn, cần triệu tập hai người trên để làm rõ nhiều chứng cứ quan trọng chưa được làm rõ trong vụ án.

Một số luật sư khác đề nghị triệu tập bị cáo Đỗ Thanh Thúy và đại diện Kiểm toán Nhà nước.

Sau ít phút hội ý, Hội đồng xét xử cho biết, hai bị cáo vắng mặt nhưng có lý do chính đáng. Nếu thấy cần thiết, HĐXX sẽ công bố lời khai của các bị cáo tại cơ quan điều tra. Tòa đã triệu tập đại diện Kiểm toán Nhà nước nhưng người này có đơn xin vắng mặt. Tùy vào diễn biến, tòa án sẽ triệu tập những người vắng mặt đến tòa. Dự kiến phiên tòa sẽ diễn ra liên tục trong 20 ngày.

Theo cáo trạng, năm 2012, PRT được UBND tỉnh Bình Dương giao 2 khu đất 43 ha và 145 ha ở Thủ Dầu Một.

Căn cứ đề xuất của các bị cáo thuộc Cục thuế Bình Dương và tham mưu từ nhóm bị cáo tại Văn phòng UBND tỉnh, ông Trần Văn Nam (khi đó là phó chủ tịch tỉnh) đã ký quyết định đồng ý giao đất cho PRT nhưng lại áp mức giá bằng mức ban hành từ năm 2006 để thu tiền sử dụng đất.

Viện kiểm sát xác định hành vi áp giá đất trái quy định của ông Nam và đồng phạm gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 760 tỷ đồng.

Đến giai đoạn 2015 - 2021, với cương vị là Bí thư Tỉnh ủy, ông Trần Văn Nam biết PRT đã chuyển nhượng khu đất 43 ha cho doanh nghiệp tư nhân, không bàn giao lại đất cho công ty Nhà nước theo quy định. Tuy nhiên, ông Nam không yêu cầu tổng công ty giao đất để bảo toàn vốn. Hậu quả, khu đất thuộc sở hữu Nhà nước bị chuyển sang công ty tư nhân.

Viện kiểm sát đánh giá, ông Trần Văn Nam phải chịu trách nhiệm chính về những quyết định và chỉ đạo dẫn đến sai phạm gây thiệt hại với tổng số tiền hơn 984 tỷ đồng.

Ngoài ra, khi PRT tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệp, với động cơ vụ lợi, Nguyễn Văn Minh và các đồng phạm không xác định giá trị quyền sử dụng khu đất 145ha, gây thất thoát cho nhà nước hơn 4.030 tỷ đồng.

Trong vụ án này, các bị cáo Nguyễn Văn Minh và đồng phạm còn tạo điều kiện cho 2 công ty “sân sau” thực hiện hành vi chiếm đoạt số tiền hơn 815 tỷ đồng của PRT.

Theo cáo trạng, PRT là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, do Tỉnh ủy Bình Dương là chủ sở hữu. Do vậy, toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của PRT phải tuân thủ các quy định của pháp luật đối với doanh nghiệp nhà nước.

Quá trình điều tra, cơ quan điều tra đã tạm giữ 2 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Công ty Tân Phú.  Đồng thời có quyết định ngăn chặn các hoạt động liên quan đến quyền sử dụng khu đất 43ha và 145ha theo 7 giấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại phường Hòa Phú, TP Thủ Dầu Một.

Ngoài ra, năm 2019, PRT đã nộp lại hơn 125,6 tỷ đồng. Gia đình Nguyễn văn Minh và Công ty Âu Lạc nộp lại hơn 126,8 tỷ đồng để khắc phục hậu quả tại khu đất 43ha. Năm 2021, PRT nộp hơn 200 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước để bổ sung tiền sử dụng 2 khu đất trên.

Cơ quan điều tra còn kê biên quyền sử dụng đất ở TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng của bị cáo Nguyễn Văn Minh.