Cần giải quyết những vấn đề về an toàn thực phẩm tại Việt Nam như ô nhiễm vi sinh, dư lượng hóa chất, phụ gia trái phép để nâng cao sức khỏe cộng đồng và tăng sức cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường quốc tế…

Ngày 7/6, hưởng ứng Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới năm 2025, Viện chăn nuôi (NIAS), phối hợp cùng Tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), Viện nghiên cứu chăn nuôi quốc tế (ILRI) và Tổ chức y tế thế giới (WHO), đã tổ chức tọa đàm tại Hà Nội.

Tọa đàm năm nay với chủ đề “An toàn thực phẩm – Khoa học trong hành động” nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, từ trang trại đến bàn ăn. Đồng thời, kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công, doanh nghiệp, giới khoa học và người tiêu dùng nhằm đưa các giải pháp khoa học vào thực tiễn. Đây là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, phát triển hệ thống thực phẩm bền vững và tăng khả năng chống chịu trước các thách thức hiện nay.

Tại Việt Nam, an toàn thực phẩm vẫn là vấn đề đáng lo ngại khi chuỗi cung ứng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như ô nhiễm vi sinh, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hay sử dụng phụ gia trái phép. Những nguy cơ này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn làm suy giảm năng lực cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường khu vực và quốc tế. Chính vì thế, xây dựng một hệ thống kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm hiệu quả không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Ông Pawin Padungtod, Điều phối viên kỹ thuật cấp cao của chương trình khẩn cấp về bệnh động vật xuyên biên giới (ECTAD) của FAO Việt Nam, cho biết các rủi ro về an toàn thực phẩm có thể được kiểm soát hiệu quả thông qua hệ thống tiêu chuẩn, giám sát và đào tạo dựa trên nền tảng khoa học.

“Chúng ta đã có đủ kiến thức và công cụ. Vấn đề hiện nay là cần hành động nhất quán và phối hợp trên toàn hệ thống thực phẩm – từ sản xuất, chế biến đến tiêu dùng,”  Pawin Padungtod nhấn mạnh.

Tại buổi tọa đàm, bác sĩ Sangjun Moon, Điều phối viên nhóm an ninh y tế và tình huống khẩn cấp của WHO tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng thực phẩm an toàn và giàu dinh dưỡng là nền tảng cho sức khỏe, nhưng cũng có thể là nguồn lây bệnh, ảnh hưởng đến sinh kế, giáo dục và kinh tế. Ông khuyến nghị áp dụng các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, như “Năm chìa khóa giúp thực phẩm an toàn hơn”: giữ vệ sinh, tách biệt thực phẩm sống – chín, nấu kỹ, bảo quản đúng nhiệt độ và sử dụng nguyên liệu an toàn.

Sự kiện có sự tham gia tích cực của hơn 200 sinh viên đến từ Đại học Luật Hà Nội và Học viện Phụ nữ Việt Nam. Thông qua các phiên thảo luận mở, giới trẻ thể hiện vai trò ngày càng rõ nét trong xây dựng chính sách an toàn thực phẩm dựa trên bằng chứng khoa học.

Theo bà Nguyễn Hoàng Phương, Bí thư đoàn thanh niên của Học viện phụ nữ Việt Nam, chính thế hệ trẻ sẽ là lực lượng tiên phong trong thay đổi nhận thức và thúc đẩy hành động vì hệ thống thực phẩm bền vững.

Ông Fred Unger, đại diện khu vực ILRI châu Á, cũng nhấn mạnh tính thực tiễn trong chuyển giao công nghệ và tổ chức đào tạo: “Khoa học chỉ phát huy hiệu quả khi được áp dụng ở cấp cơ sở. Do đó, cần có các chương trình tập huấn phù hợp cho nông dân và người sơ chế, đảm bảo họ có đủ năng lực thực hành các quy trình an toàn.”

Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới năm nay gửi đi một thông điệp rất rõ ràng và thống nhất: an toàn thực phẩm là trách nhiệm của toàn xã hội. Chỉ bằng cách lồng ghép khoa học vào chính sách, sản xuất và tiêu dùng, Việt Nam mới có thể xây dựng hệ thống thực phẩm có khả năng chống chịu, minh bạch và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của thị trường toàn cầu.