Tác động cụ thể lên thị trường chung từ Nghị quyết 40 là không lớn, mà tác động phần nhiều lên các doanh nghiệp đơn lẻ liên quan.

Như VnEconomy đưa tin, ngày 05/08/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhằm thực hiện cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn Nhà nước.

Quyết định thiết lập khung tỷ lệ sở hữu Nhà nước cho giai đoạn 2026–2030 và tiếp nối hệ thống pháp lý mới gồm Luật 68/2025/QH15, các Nghị định 365/2025, 366/2025 và 57/2026 về quản lý, đầu tư và cơ cấu lại vốn Nhà nước.

Quyết định 40 phân loại chi tiết tỷ lệ vốn Nhà nước cần nắm giữ theo từng ngành, lĩnh vực. Trước đây, các quy định cũ như Quyết định 22/2021, Quyết định 13/2025... chưa quy định rõ ràng, khiến nhiều kế hoạch thoái vốn trước đây bị đình trệ vì thiếu căn cứ.

Với các doanh nghiệp nằm ngoài 3 nhóm được phân chia, nguyên tắc mặc định là Nhà nước không tiếp tục nắm giữ vốn. Đây là căn cứ pháp lý để đưa ra lộ trình cụ thể cho hoạt động thoái vốn diện rộng trên toàn thị trường, đồng thời cũng là công cụ giải quyết bài toán tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) thấp tại nhiều công ty đại chúng gốc doanh nghiệp Nhà nước hiện chưa đáp ứng điều kiện niêm yết/đăng ký giao dịch, phải đối mặt với rủi ro hủy niêm yết khi không bảo đảm về cơ cấu cổ đông.

Một điểm quan trọng là nếu trước đây phải trình từng đề án lên Thủ tướng, thì nay việc phê duyệt kế hoạch cơ cấu giai đoạn 2026–2030 sẽ do Bộ/Ủy ban nhân dân tỉnh, với vai trò cơ quan đại diện chủ sở hữu, trực tiếp phê duyệt.

Thủ tướng chỉ can thiệp phê duyệt đối với các doanh nghiệp đặc thù hoặc trường hợp đi chệch tiêu chí chung. Trong cập nhật tác động thực tiễn từ Quyết định 40 lên thị trường chứng khoán, Chứng khoán KBSV cho rằng việc giao quyền chỉ đạo xuống cấp địa phương giúp rút gọn đáng kể về mặt hành chính; và tăng cường trách nhiệm, chủ động và tính giám sát của cấp có thẩm quyền đối với các doanh nghiệp sở tại.

Trong nội dung của quyết định, các đơn vị liên quan sẽ triển khai theo lộ trình 5 năm từ 2025–2031 để thực hiện theo quy định. Ngoài các nhóm dự kiến giảm tỷ lệ, có riêng Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (CTG) được chỉ đạo nâng tỷ lệ sở hữu lên 65% (+0,54% sở hữu).

Tuy nhiên, theo KBSV, tác động cụ thể lên thị trường chung từ Nghị quyết 40 là không lớn, mà tác động phần nhiều lên các doanh nghiệp đơn lẻ liên quan.

Nguyên nhân là do phần lớn các doanh nghiệp đã công bố tỷ lệ thoái cao (hoặc toàn bộ) là nhóm doanh nghiệp vốn hóa vừa và nhỏ, với mức độ tác động lên thị trường chung khá yếu. Hơn thế nữa, nếu phương án thoái vốn có bao gồm phát hành thêm hoặc bán cổ phiếu quỹ, tác động thực tế sẽ nhỏ hơn đáng kể.

Ở nhóm các doanh nghiệp lớn như GVR, GAS, BSR..., lộ trình, phương án và tỷ lệ thoái vốn còn cần chờ thêm thông tin chi tiết để đánh giá.

Theo Quyết định 40/2026, khoảng 20 doanh nghiệp lớn cùng 3 ngân hàng gốc quốc doanh phải chờ Thủ tướng phê duyệt kế hoạch – ước tính sớm nhất tháng 08/2026, dựa trên quy trình 75 ngày làm việc theo Công điện 52/CĐ-TTg.

Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp niêm yết còn lại, như ACV, VNM, DPM... , được cơ quan chủ sở hữu phê duyệt trực tiếp trong 30 ngày làm việc. Trong đó, KBSV ưu tiên theo dõi các mã có chênh lệch lớn so với ngưỡng quy định: ACV, VNM,... (nhóm phê duyệt nhanh hơn) và HVN, BID, VCB,... (thuộc nhóm chờ Thủ tướng phê duyệt).

Các doanh nghiệp thuộc diện giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước có thể thực hiện thông qua: đấu giá công khai, bao gồm bán theo lô; chào bán cạnh tranh hoặc thỏa thuận trực tiếp theo quy định trong trường hợp đấu giá không thành công; và phát hành thêm cổ phần để pha loãng hoặc bán cổ phiếu quỹ.

Ngoài ra, Nghị định 57/2026 cũng cho phép điều chỉnh giảm giá khởi điểm tối đa 10% mỗi lần, không quá 3 lần nhằm tăng khả năng thực hiện giao dịch.