Doanh nghiệp phát hành trái phiếu yêu cầu phải có nợ phải trả (bao gồm giá trị trái phiếu dự kiến phát hành) không vượt quá 5 lần vốn chủ sở hữu theo báo cáo tài chính năm liền kề trước năm phát hành được kiểm toán...

Sáng ngày 17/6, Quốc hội đã bấm nút thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp với 455/457 đại biểu có mặt tán thành. Luật được thông qua và có hiệu lực ngày 1/7 tới đây.

Luật sửa đổi Luật Doanh nghiệp siết điều kiện phát hành trái phiếu của doanh nghiệp chưa đại chúng. Theo đó, doanh nghiệp phát hành trái phiếu yêu cầu phải có nợ phải trả (bao gồm giá trị trái phiếu dự kiến phát hành) không vượt quá 05 lần vốn chủ sở hữu của tổ chức phát hành theo báo cáo tài chính năm liền kề trước năm phát hành được kiểm toán; trừ tổ chức phát hành là doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp phát hành trái phiếu để thực hiện dự án bất động sản, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan. 

Trước đó, một số Đại biểu quốc hội đề nghị xem xét không quy định tại dự thảo Luật các điều kiện cụ thể của doanh nghiệp khi phát hành trái phiếu riêng lẻ; đồng thời cân nhắc quy định tương tự như Luật Chứng khoán theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết vấn đề này.

Giải trình tiếp thu trước khi luật thông qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết tại Tờ trình số 286/TTr-CP và trong quá trình giải trình ý kiến của các Đại biểu quốc hội, Chính phủ đã làm rõ sự cần thiết phải quy định nội dung này và đề xuất giữ nguyên quy định tại dự thảo Luật.

Tại Thông báo số 2001/TB-VPQH, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã nhất trí bổ sung tại dự thảo Luật quy định về hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu là một trong các điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của công ty không phải là công ty đại chúng nhằm tăng năng lực về tài chính đối với doanh nghiệp phát hành, hạn chế những rủi ro thanh toán trái phiếu doanh nghiệp đối với cả doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư.

Đối với nội dung đề nghị làm rõ tác động của quy định này đối với công tác quản lý, điều hành của Chính phủ bảo đảm phù hợp với thực tế, đồng thời rà soát, chỉnh lý kỹ thuật để bảo đảm rõ ràng về quy định của pháp luật cụ thể áp dụng đối với điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp phát hành trái phiếu để thực hiện dự án bất động sản, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán là chủ thể loại trừ, không thực hiện theo quy định tại Luật Doanh nghiệp, Chính phủ đã rà soát tiếp thu và làm rõ các nội dung cụ thể tại Phụ lục Báo cáo.

Cũng theo luật được Quốc hội thông qua, viên chức làm việc tại cơ sở giáo dục đại học công lập được góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp do cơ sở giáo dục đó thành lập. Họ cũng có thể tham gia thành lập doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu do cơ sở đó tạo ra.

Chính sách này phù hợp với Nghị quyết số 193/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Việc này giúp nhà khoa học, cơ sở nghiên cứu có điều kiện thuận lợi hơn trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu, sớm đưa công trình vào ứng dụng thực tế.

Luật cũng bổ sung quy định khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp" theo hướng khái quát, quy định nguyên tắc chung tương đồng với Luật Phòng, chống rửa tiền. Chính phủ hướng dẫn cụ thể về tiêu chí để xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp gồm tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ trực tiếp hoặc gián tiếp, quyền chi phối thông qua tỷ lệ biểu quyết hoặc quyền chi phối qua việc bổ nhiệm/bãi nhiệm nhân sự.

Doanh nghiệp được thành lập trước thời điểm luật này có hiệu lực thì việc bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi được thực hiện đồng thời tại thời điểm họ đăng ký và thông báo nội dung thay đổi gần nhất. Thông tin thu thập chủ yếu được lưu trữ, cung cấp khi nhận được đề nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.