Trung Quốc: Các ngân hàng tăng tốc "rót vốn" cho ngành robot hình người

Các ngân hàng thương mại quốc doanh, quỹ đầu tư thuộc ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm tại Trung Quốc đang đồng loạt mở rộng hiện diện trong lĩnh vực robot hình người, từ cấp tín dụng cho doanh nghiệp R&D đến tham gia đầu tư cổ phần, bảo lãnh phát hành IPO và phát triển các sản phẩm bảo hiểm chuyên biệt. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh dòng vốn cho công nghệ cao tiếp tục tăng mạnh và robot hình người được xác định là một trong những ngành chiến lược mới nổi.

DÒNG VỐN NGÂN HÀNG CHO CÔNG NGHỆ TIẾP TỤC MỞ RỘNG MẠNH

Theo Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC), hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp công nghệ tiếp tục được củng cố và mở rộng.

Sáu ngân hàng thương mại quốc doanh lớn tiếp tục là trụ cột của tài chính công nghệ. Theo báo cáo thường niên, đến cuối năm 2025, tổng dư nợ cho vay công nghệ của nhóm này đã vượt 23 nghìn tỷ NDT.

Trong bối cảnh đó, hỗ trợ cho ngành robot hình người trở thành một trọng tâm quan trọng khi các ngân hàng thúc đẩy phát triển “lực lượng sản xuất mới chất lượng cao” và nâng cấp các ngành công nghiệp chiến lược mới nổi.

Các doanh nghiệp robot hình người có đặc điểm chi phí R&D lớn, rào cản công nghệ cao, tiềm năng tăng trưởng mạnh và mô hình tài sản nhẹ. Phần lớn phụ thuộc vào tài sản vô hình như sở hữu trí tuệ và bằng sáng chế, nhưng lại thiếu tài sản đảm bảo truyền thống, khiến việc tiếp cận tín dụng gặp nhiều khó khăn.

Để giải quyết vấn đề này, các ngân hàng lớn đã liên tục đổi mới mô hình dịch vụ tài chính, cung cấp các gói tích hợp gồm cho vay, đầu tư cổ phần, phát hành trái phiếu và bảo hiểm, nhằm hỗ trợ toàn bộ vòng đời của doanh nghiệp công nghệ.

Tại sự kiện 2026 Beijing E-Town Half Marathon và Humanoid Robot Half Marathon ngày 19/4, robot hình người đã xuất hiện chạy cùng con người. Trong sự kiện này, ICBC đã thiết lập điểm dịch vụ tài chính ngay tại hiện trường để phục vụ người tham gia và khán giả.

NGÂN HÀNG MỞ RỘNG TỪ TÍN DỤNG ĐẾN ĐẦU TƯ, IPO VÀ HỖ TRỢ TOÀN CHU KỲ

ICBC trong những năm gần đây đã cung cấp hỗ trợ tài chính toàn diện cho Beijing Galbot Co - doanh nghiệp chuyên về robot đa mô thức quy mô lớn – giúp công nghệ của công ty chuyển từ phòng thí nghiệm sang sản xuất hàng loạt.

Đáng chú ý, ICBC Financial Asset Investment Co., công ty con 100% thuộc ICBC, cũng tham gia đầu tư cổ phần vào Galbot trong tháng 12, qua đó cung cấp nguồn vốn dài hạn đồng thời hỗ trợ nâng cao quản trị doanh nghiệp và liên kết chuỗi công nghiệp.

Tại Chiết Giang, Zhejiang Hechuan Technology (HCFA), doanh nghiệp chuyên về tự động hóa công nghiệp, đã đẩy mạnh nghiên cứu robot hình người trong những năm gần đây. Tuy nhiên, chi phí R&D và lặp lại công nghệ liên tục khiến doanh nghiệp chịu áp lực tài chính lớn.

Sau khi nắm bắt nhu cầu vốn, chi nhánh Longyou của Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (CCB) tại Quzhou đã thiết kế gói tài chính “may đo” dựa trên dòng tiền, đặc điểm vận hành và kế hoạch phát triển của doanh nghiệp, đồng thời cấp gần 200 triệu NDT tín dụng cho HCFA để hỗ trợ R&D và thương mại hóa.

Robot Qinglong Lite do HCFA đồng phát triển đã ra mắt tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới 2025 tại Thượng Hải và tham gia một sự kiện chạy bộ tại huyện Longyou vào tháng 3.

Ở mảng thị trường vốn, Manycore Tech - doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trí tuệ không gian tại Hàng Châu, hỗ trợ công nghệ cho embodied AI và robot - đã niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông ngày 17/4.

Nhiều ngân hàng và công ty con đã tham gia cung cấp dịch vụ tài chính cho thương vụ này, bao gồm tín dụng, quản lý vốn xuyên biên giới, dịch vụ tài khoản IPO và bảo lãnh phát hành.

Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China), cùng Bank of China (Hong Kong) và BOC International Holdings, đã cung cấp đầy đủ dịch vụ cho Manycore Tech và các công ty con.

CCB International (Holdings) đóng vai trò đồng bảo lãnh chính, điều phối tổng thể, đồng quản lý toàn cầu, đồng bookrunner và đồng lead manager cho IPO của Manycore Tech.

Trong giai đoạn then chốt trước IPO, chi nhánh CCB Zhejiang đã phối hợp với CCB International hoàn tất quy trình tín dụng chỉ trong 10 ngày làm việc, giúp thương vụ niêm yết diễn ra thuận lợi. Ngân hàng cũng cung cấp thêm các dịch vụ như quản lý tài sản và khoản vay không thế chấp cho nhân viên doanh nghiệp.

BẢO HIỂM VÀ ỨNG DỤNG AI MỞ RỘNG HỆ SINH THÁI TÀI CHÍNH ROBOT

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, các ngân hàng Trung Quốc đang nâng cao yêu cầu về chuyên môn và năng lực tích hợp dịch vụ tài chính.

Theo ông Wu Zewei, nghiên cứu viên hợp đồng tại Jiangsu Su Merchants Bank, cạnh tranh trong tài chính công nghệ tương lai sẽ tập trung vào mức độ hiểu ngành và khả năng cung cấp giải pháp tài chính trọn gói cho toàn bộ vòng đời doanh nghiệp, bao gồm tài trợ cổ phần, M&A và điều phối chuỗi cung ứng.

Song song đó, công nghệ AI cũng đang được đưa vào chính hoạt động ngân hàng. ICBC Software Development Center và chi nhánh ICBC tại Changzhou đã hợp tác với các nhóm robot để phát triển robot hỗ trợ giao dịch tại sảnh ngân hàng, có khả năng tương tác đa phương thức, tự hành và nhận diện thông minh, giúp hướng dẫn khách hàng, tư vấn dịch vụ và hỗ trợ điền biểu mẫu.

Tháng 7/2024, CCB phối hợp với Beijing Runze Zhiyuan Technology và Fourier (Shanghai) ra mắt trung tâm huấn luyện robot hình người đầu tiên cho kịch bản “bank lobby manager” tại chi nhánh Phố Đông (Thượng Hải), sử dụng môi trường ngân hàng thực tế để huấn luyện robot.

Theo chuyên gia Wang Peng từ Viện Khoa học Xã hội Bắc Kinh, robot hình người sẽ sớm đảm nhiệm các tác vụ như mở tài khoản tự động, tra cứu giao dịch và tư vấn khách hàng, đồng thời hỗ trợ ngân hàng phát triển dịch vụ tư vấn đầu tư cá nhân hóa dựa trên phân tích dữ liệu lớn.

Ở phía bảo hiểm, các doanh nghiệp cũng đang nhanh chóng tham gia thị trường robot hình người. Do robot cần nhiều thử nghiệm trước khi thương mại hóa, bảo hiểm đóng vai trò “bộ đệm rủi ro” cho các hoạt động R&D cường độ cao, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong vận hành thực tế như hỏng hóc, tai nạn hoặc thiệt hại bên thứ ba.

Từ nửa cuối năm 2025, các công ty bảo hiểm phi nhân thọ lớn tại Trung Quốc đã bắt đầu triển khai sản phẩm bảo hiểm robot hình người, tập trung vào bảo hiểm thiết bị và trách nhiệm dân sự.

Ping An P&C đã ra mắt gói giải pháp tài chính toàn diện cho “embodied intelligence” tại Thâm Quyến, bao gồm bảo hiểm chi phí R&D, trách nhiệm sản phẩm, rủi ro AI và suy giảm hiệu suất điện–hóa, cùng rủi ro về hệ thống điện, cơ khí và an ninh mạng.

Tuy nhiên, ngành bảo hiểm vẫn đối mặt thách thức lớn do thiếu dữ liệu lịch sử, trong khi công nghệ thay đổi nhanh và cấu trúc rủi ro phức tạp. Các chuyên gia nhấn mạnh cần tăng cường chia sẻ dữ liệu và xây dựng tiêu chuẩn chung giữa doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và ngành bảo hiểm, đồng thời đảm bảo an toàn dữ liệu và quyền riêng tư.

Sự phát triển nhanh của robot hình người đang kéo theo sự mở rộng mạnh mẽ của dòng vốn tài chính tại Trung Quốc. Ngân hàng và bảo hiểm không chỉ đóng vai trò cung ứng vốn, mà đang trở thành một phần trong hệ sinh thái công nghệ, nơi tài chính, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo ngày càng tích hợp sâu.