Việc ban hành quy trình quản lý thống nhất đối với tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng tàu cá thiếu hồ sơ pháp lý, tăng cường kiểm soát khai thác thủy sản và góp phần thực hiện các giải pháp chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)...

UBND TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành Quy trình quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động trên địa bàn, quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương trong việc rà soát, giám sát, cập nhật dữ liệu và kiểm soát chặt chẽ các tàu cá chưa hoàn thiện đầy đủ điều kiện pháp lý trước khi tham gia khai thác thủy sản.

ĐỒNG BỘ DỮ LIỆU ĐỂ QUẢN LÝ TỪNG TÀU CÁ

Theo Quyết định số 3798/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh ban hành ngày 25/6/2026 về quy trình quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động trên địa bàn, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao là cơ quan tham mưu Ban chỉ đạo chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các đơn vị trực thuộc (như Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, Ban quản lý các cảng cá, Văn phòng đại diện kiểm tra, kiểm soát nghề cá) chịu trách nhiệm xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Danh sách tàu cá sẽ được cập nhật định kỳ vào ngày thứ sáu hằng tuần trên cơ sở thông tin từ các đơn vị liên quan, sau đó chuyển đến UBND các xã, phường, đặc khu, lực lượng bộ đội biên phòng, công an và các cảng cá để phối hợp theo dõi, quản lý.

Cùng với việc cập nhật danh sách, cơ quan chuyên môn sẽ thường xuyên đối soát thông tin từng tàu cá, từ chủ tàu, căn cước công dân, địa chỉ, số điện thoại đến tình trạng đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và thiết bị giám sát hành trình.

Toàn bộ dữ liệu được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua VNeID nhằm bảo đảm tính thống nhất, chính xác và phục vụ công tác quản lý.

Đối với từng tàu cá, cơ quan chuyên môn phải xác định rõ nguyên nhân chưa đủ điều kiện hoạt động để hướng dẫn chủ tàu hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Sau khi chủ tàu khắc phục, toàn bộ thông tin giấy tờ sẽ được cập nhật ngay vào hệ thống quản lý.

Quy trình cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát tại các cảng cá. Những tàu cá chưa đáp ứng đủ điều kiện sẽ không được giải quyết thủ tục rời cảng. Trường hợp cố tình đưa tàu đi khai thác khi chưa đủ điều kiện sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm.

Đối với những tàu đã bán hoặc đang neo đậu ngoài địa bàn thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu phối hợp với các địa phương liên quan hướng dẫn hoàn tất thủ tục sang tên, thay đổi chủ tàu. Trường hợp không liên hệ được chủ tàu hoặc không xác định được nơi cư trú, thành phố sẽ thành lập tổ liên ngành để xác minh, làm rõ tình trạng hoạt động của từng phương tiện.

KIỂM SOÁT TỪ ĐỊA PHƯƠNG ĐẾN CỬA BIỂN

Quy trình mới đồng thời giao trách nhiệm cụ thể cho chính quyền cấp xã trong việc quản lý tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động.

Cụ thể, các địa phương phải trực tiếp theo dõi, xác minh tình trạng từng tàu cá; gắn bảng nhận diện tàu chưa đủ điều kiện; bố trí khu neo đậu tập trung và lắp đặt thiết bị giám sát để thuận lợi cho công tác quản lý. Hình ảnh vị trí neo đậu, tọa độ của từng tàu cũng phải được cập nhật thường xuyên khi có yêu cầu.

Chính quyền cơ sở còn có trách nhiệm tuyên truyền, vận động chủ tàu hoàn thiện đầy đủ các thủ tục về đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và thiết bị giám sát hành trình trước khi đưa tàu trở lại khai thác.

Danh sách tàu cá chưa đủ điều kiện cũng sẽ được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã và khu dân cư để chủ tàu chủ động liên hệ cơ quan chức năng hoàn thiện hồ sơ. Đồng thời, các địa phương được yêu cầu xây dựng nhóm trao đổi trên các nền tảng công nghệ thông tin nhằm cập nhật thường xuyên tình trạng của các tàu đang hoạt động hoặc neo đậu ngoài địa bàn thành phố.

Đối với tàu cá đã chuyển nhượng nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên hoặc chưa xác định được người mua, chính quyền địa phương phải phối hợp các cơ quan chức năng truy tìm, xác minh thông tin để bàn giao quản lý đúng địa bàn. Nếu không xác định được phương tiện, địa phương sẽ phối hợp thực hiện các thủ tục thông báo mất tích để xem xét xóa đăng ký theo quy định.

Trường hợp tàu được bán sang địa phương khác nhưng chưa thể sang tên do còn vướng quy định đặc thù, UBND cấp xã nơi bán tàu phải đề nghị địa phương nơi tàu đang neo đậu phối hợp quản lý, bố trí nơi neo đậu, không để phương tiện tham gia khai thác và định kỳ cập nhật hình ảnh, tọa độ gửi về Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư để tổng hợp.

Quy trình cũng quy định cơ chế phối hợp quản lý đối với các tàu đăng ký ở một địa phương nhưng đang neo đậu tại địa phương khác trong phạm vi TP.Hồ Chí Minh.

Đối với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP.Hồ Chí Minh, UBND Thành phố giao tăng cường kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra vào cảng và xuất nhập bến, bảo đảm 100% tàu cá có đầy đủ giấy tờ, duy trì tín hiệu giám sát hành trình và dữ liệu trên hệ thống quản lý mới được phép xuất bến. Các tàu chưa đủ điều kiện, chưa lắp thiết bị giám sát hành trình hoặc mất kết nối sẽ không được phép rời bến.

Các cơ quan liên quan khác cũng được giao phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường và lực lượng Bộ đội Biên phòng Thành phố nhằm bảo đảm đồng bộ trong công tác quản lý tàu cá. Trong đó, Công an Thành phố phối hợp xác minh các trường hợp chủ tàu có dấu hiệu nghi vấn, cập nhật thông tin chủ tàu vào hệ thống VNFishbase; Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ kết nối, chia sẻ dữ liệu từ hệ thống giám sát hành trình; Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí và hướng dẫn thực hiện thanh quyết toán theo quy định nhằm bảo đảm việc triển khai quy trình quản lý tàu cá được đồng bộ trên toàn địa bàn Thành phố.