Lạm phát ở Mỹ tăng tốc trong tháng 5 do giá năng lượng leo thang, đặt ra sức ép đòi hỏi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất...

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump cho thấy ông không lo lắng gì về tình trạng nóng lên của giá cả.

Báo cáo từ Cục Thống kê lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ ngày 10/6 cho thấy CPI tăng 0,5% trong tháng 5 so với tháng trước và tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Cả hai mức tăng này đều phù hợp với dự báo mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Dow Jones, nhưng mức tăng tháng thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so với số liệu của tháng 4.

Đây là lần đầu tiên lạm phát giá tiêu dùng ở Mỹ vượt 4% trong 3 năm trở lại đây. Mức tăng 4,2% là cao nhất kể từ tháng 4/2023 và vượt xa mức tăng 3,8% ghi nhận trong tháng 4.

Nếu loại bỏ giá thực phẩm và năng lượng - hai nhóm hàng hóa thường xuyên biến động - CPI lõi tháng 5 tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng cả năm phù hợp với dự báo nhưng mức tăng theo tháng thấp hơn so với con số dự báo là tăng 0,3%, đồng thời thấp hơn mức tăng 0,4% của tháng 4.

“Người Mỹ đang cảm thấy áp lực tài chính từ việc lạm phát tăng lên mức cao nhất 3 năm. Giá cả nhiều hàng hóa và dịch vụ thiết yếu đang tăng, từ giá xăng, thực phẩm, điện và thuốc men, tất cả đều là vấn đề khi lạm phát tăng. Chấm dứt cuộc chiến tranh ở Iran sẽ giúp giải tỏa áp lực lạm phát”, nhà kinh tế trưởng Heather Long của công ty Navy Federal Credit Union nhận xét.

Số liệu lạm phát mới nhất được công bố vào một thời điểm nhạy cảm đối với thị trường tài chính và các nhà hoạch định chính sách tiền tệ, khi giới chức Fed đang tranh luận về việc có nên tăng lãi suất. Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp kết thúc vào ngày 17/6, nhưng nhà đầu tư đang chờ xem liệu các quan chức Fed sẽ đánh giá như thế nào về lạm phát.

Trong bối cảnh cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran có những diễn biến căng thẳng mới, giới phân tích lo ngại rằng giá dầu có thể tăng mạnh trong thời gian tới, khiến lạm phát lan rộng tới những bộ phận nhạy cảm với giá năng lượng trong nền kinh tế Mỹ.

Báo cáo của BLS cho thấy phần lớn sự tăng tốc của lạm phát ở Mỹ trong tháng 5 đến từ mức tăng 3,9% của giá năng lượng so với tháng trước và 23,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, giá hàng hóa cơ bản lõi đã giảm 0,1% so với tháng trước, cho thấy áp lực lạm phát từ thuế quan về cơ bản không còn.

“Các quan chức kinh tế ở Washington sẽ ra sức nói với người Mỹ rằng đây không phải là một cuộc khủng hoảng sinh hoạt phí. Mọi chuyện vẫn sẽ ổn và rủi ro lạm phát đối với hàng hóa tiêu dùng cốt lõi thực chất đang suy yếu”, nhà kinh tế trưởng Chris Rupkey của công ty Fwdbonds nhận định với hãng tin CNBC.

Giá thực phẩm chỉ tăng 0,2% và chi phí nhà ở, một yếu tố quan trọng trong chính sách của Fed, tăng 0,3%, bằng một nửa mức tăng của tháng 4. Chi phí nhà ở - nhóm chiếm hơn một phần ba trọng số CPI- tăng 3,4% cùng kỳ năm ngoái.

Ở những lĩnh vực khác, dịch vụ vận tải giảm 0,6%, một dấu hiệu tiềm năng cho thấy chi phí năng lượng cao có vẻ chưa ảnh hưởng đến các lĩnh vực khác. Tương tự, dịch vụ trừ dịch vụ năng lượng - cũng là một chỉ báo về việc liệu giá xăng dầu cao có ảnh hưởng trên diện rộng đến người tiêu dùng hay không - tăng 0,3% sau khi tăng 0,5% trong tháng 4.

Giá xe ô tô mới giảm 0,3% và giá xe đã qua sử dụng tăng nhẹ 0,1%. Tuy nhiên, giá vé máy bay tăng 2,7%, một dấu hiệu rõ ràng hơn về việc chi phí năng lượng tăng được đẩy người tiêu dùng.

Sau báo cáo, thị trường tương lai cho thấy nhiều khả năng Fed sẽ duy trì mức lãi suất hiện tại 3,5-3,75% trong phần lớn năm nay. Các nhà giao dịch dự báo Fed có thể sẽ tăng lãi suất vào tháng 12.

Trong một cuộc trao đổi với báo giới tại Nhà Trắng cùng ngày, khi được hỏi liệu ông có cảm thấy lo lắng về báo cáo lạm phát mới nhất, Tổng thống Trump nói: “Tôi thích những con số lạm phát đó”. Ông dự báo lạm phát sẽ “giảm nhanh như một hòn đá rơi” sau khi chiến tranh với Iran kết thúc.

Tuy nhiên, theo CNBC, nhiều nghị sỹ trong Đảng Cộng hòa của ông Trump đang lo ngại rằng giá cả tăng sẽ gây bất lợi cho nỗ lực của đảng này trong việc giữ thế đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.