Tại vòng đàm phán ở Tây ban Nha, Mỹ và Trung Quốc đã đạt được một thỏa thuận “khung” về nền tảng mạng xã hội TikTok tại Mỹ, đồng thời thống nhất thời điểm cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình ngay trong tuần này…

Thông tin này được Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đưa ra ngày thứ Hai (15/9), trong cảnh vòng đàm phán thứ tư giữa Mỹ và Trung Quốc đang diễn ra tại Tây Ban Nha.

“Đây là thỏa thuận giữa hai thực thể tư nhân, nhưng các điều khoản về thương mại đã được thống nhất. Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ gặp nhau vào thứ Sáu tuần này để thảo luận về các điều khoản và chốt thỏa thuận”, ông Bessent cho biết.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ nói thêm rằng thỏa thuận về TikTok và các cuộc đối thoại về mạng xã hội này là tiền đề cho cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo cao nhất của hai nước - vốn được mong đợi trong nhiều tháng qua.

“Tổng thống Trump có một vai trò trong kết quả này. Chúng tôi đã có cuộc gọi với ông ấy tối qua, nhận chỉ đạo cụ thể từ ông ấy và chia sẻ với các đối tác Trung Quốc. Nếu không có sự chỉ đạo và sức ảnh hưởng của ông ấy, chúng tôi đã không thể đạt được thỏa thuận hôm nay”, ông Bessent phát biểu tại Madrid ngày 15/9. 

Chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social cùng ngày, ông Trump nói rằng đã có một thỏa thuận về “một công ty mà giới trẻ ở đất nước chúng ta rất muốn cứu”, ám chỉ TikTok.

Theo hãng tin Reuters, về phía Trung Quốc, ông Lý Thành Cương, Thứ trưởng Bộ Thương mại phụ trách đàm phán quốc tế của Trung Quốc, cũng xác nhận thỏa thuận khung trên và nói rằng Mỹ không nên tiếp tục gây áp lực với các công ty Trung Quốc.

Vòng đàm phán thứ tư giữa Mỹ và Trung Quốc bắt đầu từ hôm Chủ nhật, diễn ra trong bối cảnh hai nước đang tạm thời “đình chiến” thương mại bằng việc đưa thuế quan với hàng hóa của nhau từ các mức ba con số về mức thấp hơn. Ngoài các vấn đề thương mại quan trọng, vòng đàm phán cũng thảo luận về tương lai của TikTok tại Mỹ. 

Bytedance, công ty mẹ Trung Quốc của TikTok, có thời hạn tới ngày 17/9 để thoái vốn khỏi hoạt động kinh doanh tại Mỹ, nếu không TikTok sẽ phải đóng cửa ở Mỹ.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 15/9 cho biết thời hạn trên có thể phải lùi lại để hai bên ký kết thỏa thuận. Nếu được thực hiện, đây sẽ là lần kéo dài thời hạn này lần thứ tư kể từ khi ông Trump nhậm chức.

"Chúng tôi rất chú trọng thảo luận về TikTok và đảm bảo rằng đó là một thỏa thuận công bằng cho phía Trung Quốc, đồng thời tôn trọng các mối quan ngại về an ninh quốc gia của Mỹ. Đó là thỏa thuận chúng tôi đã đạt được. Và tất nhiên, chúng tôi muốn đảm bảo rằng Trung Quốc có một môi trường đầu tư công bằng tại Mỹ, nhưng an ninh quốc gia Mỹ luôn được đặt lên hàng đầu", ông Greer phát biểu.

Năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã thông qua một đạo luật trong đó cấm các công ty điều hành cửa hàng ứng dụng như Apple và Google phân phối ứng dụng TikTok tại Mỹ do đây là “ứng dụng do đối thủ nước ngoài kiểm soát”.

Sau khi nhậm chức hồi tháng 1, ông Trump đã hoãn việc đóng cửa TikTok và ký một sắc lệnh cho Bytedance thêm 75 ngày để thoái vốn và bán TikTok cho một thực thể Mỹ. Thời hạn này tiếp tục được gia hạn thêm hai lần nữa vào tháng 4 và tháng 6.

Hồi tháng 7, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nhấn mạnh rằng TikTok sẽ phải đóng cửa tại Mỹ nếu Trung Quốc không trao cho Mỹ quyền kiểm soát nhiều hơn.

Nói về thực thể sẽ kiểm soát TikTok, trong một chia sẻ với hãng tin Fox News hồi tháng 6, ông Trump nói rằng một nhóm “những người rất giàu có” đã sẵn sàng mua lại ứng dụng này. Ông cũng nói rằng sẽ tiết lộ danh tính của nhóm người này trong vòng 2 tuần nhưng sau đó không tiết lộ.

Trước đó, ông chủ Nhà Trắng nói rằng ông có thể sẽ để ông Larry Ellison, chủ tịch hãng công nghệ Oracle hoặc ông Elon Musk, CEO hãng xe điện Tesla, mua lại TikTok Mỹ. Theo hãng tin CNBC, hồi tháng 1, một số doanh nghiệp như startup trí tuệ nhân tạo Perplexity và tổ chức Project Liberty của doanh nhân Frank McCourt, đã nộp đơn xin mua lại TikTok.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn với CNBC năm ngoái, ông Trump nói rằng TikTok là một mối đe dọa với an ninh quốc gia Mỹ. Dù vậy, vào tháng trước, Nhà Trắng đã mở tài khoản trên mạng xã hội này.