Tình trạng giao thông ở eo biển Hormuz trước khi Tổng thống Trump tuyên bố phong tỏa

Eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường hàng hải quan trọng nhất thế giới, về cơ bản vẫn ở trong tình trạng đóng cửa trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phong tỏa.

Hôm 7/4, ông Trump bất ngờ đình chiến với Iran trong 2 tuần để đổi lấy việc Iran mở cửa eo biển Hormuz và hai bên tiến hành đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, vào ngày 12/4, sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không mang lại thỏa thuận nào, ông Trump đã tuyên bố rằng hải quân của Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz.

Sau đó, Bộ Chỉ huy quân sự Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng của nước này sẽ phong tỏa tất cả hoạt động hàng hải ra vào các hải cảng của Iran từ 10h sáng ngày 13/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ. Cơ quan này cũng cho biết sẽ không cản trở các tàu ra vào các cảng không phải của Iran.

“Việc phong tỏa sẽ áp dụng một phần, đối với tàu bè của tất cả các quốc gia ra hoặc vào các cảng và các khu vực bờ biển của Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran ở bờ Vịnh Arab va Vịnh Oman”, hãng tin CNBC dẫn tuyên bố của CENTCOM.

Theo hãng tin Bloomberg, trước khi phía Mỹ đưa ra các tuyên bố trên, số lượng tàu bè đi qua được eo biển Hormuz vẫn ở mức độ nhỏ giọt, phản ánh tình trạng mong manh của thỏa thuận ngừng bắn. Việc Iran tiếp tục kiểm soát Hormuz và thu phí tàu bè đi qua eo biển này được cho là một trong những nguyên nhân khiến hai bên chưa thể đi đến một thỏa thuận hòa bình.

Vào buổi sáng ngày 12/4 theo giờ địa phương, sau khi hai tàu chở dầu siêu lớn khác vào được Vịnh Ba Tư, tàu chở dầu siêu lớn Agios Fanourios I trong lúc đang trên đường đến Iraq đã đột ngột chuyển hướng ngay trước khi đi vào hành lang giữa các đảo Larak và Qeshm của Iran - theo dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg tổng hợp.

Lúc đầu, hai tàu chở dầu của Pakistan là Khairpur và Shalamar cũng quay đầu theo tàu Agios Fanourios I. Nhưng sau đó, tàu Khairpur lại đổi hướng lần thứ hai và tiếp tục hành trình qua Hormuz. Tàu Shalamar cũng có vẻ đã làm theo và tiếp tục hành trình đi vào eo Hormuz - theo dữ liệu từ công ty tình báo Kpler.

Trước đó cùng ngày, tàu chở dầu siêu lớn Mombasa B đã vào được Vịnh Ba Tư - theo dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg tổng hợp. Từ sáng ngày 11/4, có 7 tàu khác, bao gồm tàu chở dầu siêu lớn Hilda I của Iran, đã đi vào khu vực này. Cùng với đó, có 11 tàu khác được quan sát thấy ra khỏi eo biển trong cùng khoảng thời gian. Hầu hết trong số này có liên quan đến Iran hoặc Trung Quốc.

Bloomberg cũng lưu ý rằng việc thu thập dữ liệu về các tàu chở dầu gặp khó khăn do nhiều tàu tắt định vị để tránh bị theo dõi.

Theo những gì quan sát được, các tàu đi vào eo biển Hormuz trong thời gian từ ngày 11 đến ngày 12/4 bị giới hạn đi trong trong một làn hẹp ở phía Bắc giữa các đảo Larak và Qeshm của Iran.

Cùng với đó, một số tàu đã đi ra khỏi eo biển Hormuz theo tuyến đường được Tehran cho phép là một hành lang chật hẹp gần bờ biển qua phía Nam đảo Larak.

Lưu lượng tàu ra khỏi Hormuz đã có lúc tăng mạnh trong ngày, khi ba tàu chở dầu siêu lớn và một tàu chở khí hóa lỏng LPG của Ấn Độ đi ra được khỏi eo biển này, nhưng lưu lượng giao thông qua Hormuz đã giảm dần trong ngày 12/4. Các tàu ra khỏi eo biển bao gồm ba tàu có liên quan đến Iran, gồm hai tàu container và một tàu chở hàng khô rời, cùng với một tàu chở sản phẩm dầu liên quan đến Trung Quốc.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 12/4, ông Trump cũng cảnh báo rằng hải quân Mỹ sẽ ngăn chặn bất kỳ tàu nào đã trả phí cho Iran và rằng "không tàu nào trả phí bất hợp pháp sẽ có được lối đi an toàn trên biển cả”.

Tình trạng tắc nghẽn ở eo biển Hormuz - nơi 1/5 lượng dầu được tiêu thụ trên toàn cầu được vận chuyển qua trước chiến tranh - đang gây ra một cú sốc nguồn cung dầu, đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng.

Sáng nay (13/4), giá dầu thô Brent và WTI đều đồng loạt vượt qua mốc 100 USD/thùng, sau khi giảm dưới mốc này trong tuần trước.