Thủ tướng yêu cầu chủ động ứng phó thiên tai cực đoan trong năm 2026

Chỉ thị 23 được ban hành trong bối cảnh những năm gần đây thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường và khó dự báo, gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và hạ tầng kinh tế - xã hội...

Theo Chỉ thị, trong các năm 2024 và 2025, nhiều địa phương liên tiếp xảy ra bão lớn, mưa lũ vượt mức lịch sử, ngập lụt nghiêm trọng, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Dù công tác phòng, chống thiên tai luôn được cả hệ thống chính trị quan tâm, song khả năng chống chịu của hạ tầng còn hạn chế; năng lực dự báo, cảnh báo sớm chưa đáp ứng yêu cầu; một số địa phương vẫn còn bị động, lúng túng khi ứng phó với các tình huống thiên tai phức tạp.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt và thực hiện nghiêm Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư; đồng thời triển khai quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các giải pháp phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai với tinh thần “bảo vệ tính mạng Nhân dân là trên hết, trước hết”.

Chỉ thị yêu cầu địa phương rà soát, đánh giá mức độ an toàn của hệ thống đê điều, hồ đập, công trình giao thông, điện lực, viễn thông; kịp thời sửa chữa, gia cố các công trình xung yếu trước mùa mưa bão năm 2026. Các địa phương cũng phải củng cố lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, tăng cường trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn theo phương châm “bốn tại chỗ”.

Một nội dung được nhấn mạnh là công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng và chủ động sơ tán dân khỏi khu vực nguy hiểm. Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm việc di dời dân khỏi vùng có nguy cơ sạt lở, lũ quét, ngập sâu; đồng thời chủ động bố trí tái định cư cho các hộ dân sinh sống ở khu vực mất an toàn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo thiên tai, đặc biệt là mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất và vận hành an toàn hồ đập, liên hồ chứa. Bộ cũng phải phối hợp với các địa phương rà soát, nâng cấp các công trình đê điều, hồ chứa bị hư hỏng trong các đợt thiên tai trước đó.

Bộ Quốc phòng được giao duy trì lực lượng ứng trực cứu hộ, cứu nạn; triển khai hệ thống tổng đài 112 phục vụ tiếp nhận thông tin và hỗ trợ ứng phó thiên tai. Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và xử lý nghiêm các vi phạm về đê điều, lấn chiếm lòng sông, bãi sông.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng được yêu cầu rà soát các công trình giao thông gây cản trở thoát lũ, có giải pháp hạn chế sạt lở và bảo đảm giao thông thông suốt trong mùa mưa bão. Bộ Công Thương phải chỉ đạo các chủ hồ thủy điện thực hiện nghiêm quy trình vận hành hồ chứa, bảo đảm an toàn hệ thống điện và dự trữ hàng hóa thiết yếu cho các khu vực thường xuyên bị chia cắt.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong phòng, chống thiên tai. Bộ Khoa học và Công nghệ được giao tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số trong dự báo, cảnh báo và tìm kiếm cứu nạn; bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, nhất là ở khu vực miền núi, vùng có nguy cơ bị cô lập.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tăng cường giáo dục kỹ năng phòng, chống thiên tai trong trường học, đồng thời rà soát phương án bảo đảm an toàn trường học kết hợp làm nơi sơ tán dân khi cần thiết.

Để bảo đảm nguồn lực, Bộ Tài chính được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương ưu tiên bố trí ngân sách cho các dự án di dời dân cư khỏi vùng nguy hiểm, sửa chữa đê điều, hồ đập và đầu tư các công trình phòng, chống thiên tai quy mô lớn trong giai đoạn 2026 - 2030.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai nghiêm túc Chỉ thị, chủ động phòng ngừa, ứng phó hiệu quả với thiên tai nhằm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản trong thời gian tới.