Các quốc gia cần cân nhắc các biện pháp quyết liệt để cắt giảm nhu cầu tiêu thụ dầu, trong bối cảnh thế giới đối mặt một cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột vũ trang Nga-Ukraine, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo mới đây...

Vào hôm thứ Sáu vừa rồi, IEA đưa ra một kế hoạch khẩn cấp gồm 10 điểm, bao gồm giảm hạn chế tốc độ trên đường cao tốc ít nhất 6 dặm (khoảng 10 km)/giờ; làm việc tại nhà tới 3 ngày mỗi tuần; và thậm chí là những ngày Chủ nhận “không ô tô” tại các thành phố lớn.

Đây là những đề xuất mà IEA đưa ra cho các nền kinh tế phát triển như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), nhằm mục đích bù đắp cho sự sụt giảm sản lượng dầu của Nga có thể lên tới gần 1/3 do lệnh trừng phạt mà phương Tây áp lên Nga liên quan đến cuộc chiến của nước này ở Ukraine.

Các biện pháp khác trong kế hoạch khẩn cấp này bao gồm tăng cường chia sẻ xe, sử dụng tàu cao tốc và tàu đêm thay vì máy bay, tránh đi lại bằng máy bay khi có thể, và ưu tiên đi bộ, xe đạp và các phương tiện giao thông công cộng.

Nếu được thực hiện đầy đủ, các biện pháp này sẽ giúp cắt giảm nhu cầu tiêu thụ dầu của thế giới tới 2,7 triệu thùng/ngày trong vòng 4 tháng – tương đương với lượng tiêu thụ của tất cả ô tô ở Trung Quốc – theo IEA. Tác dụng của kế hoạch sẽ càng lớn hơn nếu tất cả các nền kinh tế mới nổi như Ấn Độ và Trung Quốc cũng áp dụng một phần hoặc toàn bộ.

Tuy nhiên, các biện pháp khẩn cấp mà IEA khuyến nghị có thể gây gián đoạn hoặc giảm tốc tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu vốn dĩ phụ thuộc nhiều vào năng lượng hoá thạch, nhất là lĩnh vực giao thông. IEA thì cho rằng thà chấp nhận sự đánh đổi này còn hơn rơi vào một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ.

“Do xung đột vũ trang giữa Nga và Ukraine, thế giới có thể phải đối mặt với cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây, với những ảnh hưởng lớn đối với nền kinh tế và xã hội”, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nói trong một tuyên bố.

Những đề xuất mà IEA đưa ra phản ánh một sự công nhận rằng thế giới có ít lựa chọn thực tế để nhanh chóng thay thế nguồn cung dầu từ Nga – nước sản xuất dầu nhiều thứ nhì thế giới trong năm 2021.

OPEC đã phát tín hiệu sẽ không vội tăng sản lượng khai thác dầu, trong khi việc IEA xả dự trữ dầu mới đây không có nhiều tác dụng trong việc giải toả mối lo căng thẳng nguồn cung.

“Mỹ và các quốc gia thành viên khác của IEA giờ đây nhận thấy rằng nguy cơ mất mát nguồn cung dầu từ Nga sẽ dẫn tới một cú sốc nguồn cung lớn hơn những gì mà việc xả dự trữ dầu chiến lược hay việc OPEC đẩy nhanh tiến độ tăng sản lượng có thể bù đắp”, Chủ tịch Bob McNally của công ty tư vấn thị trường năng lượng Rapidan Energy nhận định.

Cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine đã đẩy giá dầu tăng vọt thời gian gần đây, khiến giá xăng ở nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, đạt mức cao kỷ lục. Dù có “giảm nhiệt” trong tuần trước, giá dầu thế giới hiện vẫn đang ở mức trên 100 USD/thùng.