TS. Trần Việt Hùng: Đại học phải là nôi tạo dựng thế hệ nhân tài công nghệ vươn tầm thế giới

Đại diện cho hơn 300.000 cựu sinh viên tại Lễ kỷ niệm 70 năm Đại học Bách khoa Hà Nội, TS. Trần Việt Hùng, Nhà sáng lập Got It, Inc., đã chia sẻ những góc nhìn tầm vóc về vai trò của đầu tư cho đại học và tầm quan trọng của chiến lược phát triển nhân lực công nghệ. Theo ông, để khoa học công nghệ trở thành động lực bứt phá quốc gia, các đại học Việt Nam phải là nơi đào tạo ra cả một thế hệ kỹ sư đủ sức cạnh tranh toàn cầu trong các lĩnh vực cốt lõi như AI, bán dẫn và robot.

Nhớ lại bước ngoặt quan trọng khi nhận lá thư giới thiệu từ thầy giáo Nguyễn Thúc Hải và nhận học bổng, TS.Hùng chia sẻ: “Một người thầy đã tin tưởng. Và một cánh cửa đã mở ra".

Tôi biết ơn thầy không chỉ vì lá thư giới thiệu, mà còn vì niềm tin thầy đã dành cho một sinh viên bình thường như tôi. Khi nói về cơ hội cho người trẻ, tôi luôn nghĩ đến ý nghĩa của sự tin tưởng ấy”. 

TS. Trần Việt Hùng

Từ một đồ án môn học trong thời gian làm nghiên cứu sinh tại Mỹ, TS.Trần Việt Hùng đã phát triển thành sản phẩm thương mại và thành lập Got It tại Thung lũng Silicon (Silicon Valley). 

Với sự tham gia trực tiếp của rất nhiều kỹ sư Bách khoa tại Việt Nam, startup này sau đó đã thu hút hơn 50 triệu USD từ các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu thế giới và đưa ứng dụng giáo dục vươn lên vị trí thứ hai trên App Store tại Mỹ. Hiện nay, nền tảng AI của công ty công nghệ này đang hỗ trợ công tác giảng dạy toán học cho hàng chục ngàn giáo sư và giảng viên tại các trường đại học, cao đẳng cộng đồng trên khắp Hoa Kỳ.

BÀI TOÁN NHÂN TÀI CÔNG NGHỆ VÀ ĐỘNG LỰC TỪ ĐẠI HỌC

Từ thực tiễn 15 năm điều hành và phát triển doanh nghiệp công nghệ tại Silicon Valley, ông Hùng nhận định số lượng nhà sáng lập xuất thân từ các trường đại học Việt Nam vẫn còn rất khiêm tốn so với lực lượng đông đảo đến từ Trung Quốc hay Ấn Độ, những người sau này quay trở lại đóng góp mạnh mẽ cho hệ sinh thái công nghệ quê nhà. Nhà sáng lập Got It nhấn mạnh: "Tài năng ở Bách khoa chưa bao giờ thiếu. Điều chúng ta cần làm tốt hơn nữa là mở những cánh cửa đủ rộng để tài năng ấy phát huy ở tầm thế giới”, TS. Hùng khẳng định. 

Theo TS. Trần Việt Hùng, Việt Nam đã xác định chiến lược lấy khoa học và công nghệ làm động lực tăng trưởng cốt lõi cho nền kinh tế, dựa trên trí tuệ thay vì đất đai, may mắn hay nhân công giá rẻ.

Đứng trước thử thách đó, ông cho rằng đất nước không thể chỉ trông chờ vào một vài cá nhân xuất sắc mà cần xây dựng cả một thế hệ hàng trăm ngàn kỹ sư, nhà khoa học và doanh nhân công nghệ đủ sức cạnh tranh quốc tế trong các lĩnh vực AI, bán dẫn và robot. Trong hành trình này, môi trường đại học đóng vai trò là nôi tạo dựng lực lượng nhân tài quy mô lớn đó.

Từ thực tiễn làm việc tại Thung lũng Silicon và quan sát vai trò kết nối giữa nghiên cứu - doanh nghiệp của các đại học hàng đầu như Stanford, Berkeley, hay các mô hình thành công tại châu Á như NUS, NTU (Singapore) và Thanh Hoa (Trung Quốc), TS. Trần Việt Hùng đặt ra bài toán về vị thế của đại học Việt Nam, đặc biệt là Đại học Bách khoa Hà Nội.

"Chúng ta không nên chờ đất nước giàu lên mới đầu tư cho đại học. Đại học lớn phải là một động lực giúp đất nước trở nên giàu mạnh." 

TS. Trần Việt Hùng

Ông cho rằng mô hình "Bách khoa Toàn cầu" không chỉ là nơi đào tạo những nhân sự có thể làm việc trên toàn thế giới, mà còn phải là điểm đến hấp dẫn các tài năng quốc tế, giúp sinh viên Việt Nam tiếp cận và giải quyết những bài toán tầm vóc toàn cầu ngay tại trong nước.

BA GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM PHÁT TRIỂN ĐẠI HỌC TINH HOA 

Đánh giá về nguồn lực thực hiện khát vọng trên, ông nhấn mạnh vai trò gạch nối quan trọng của cộng đồng cựu sinh viên.

Theo cựu sinh viên Đại học Bách Khoa này, sự trở về của các thế hệ đi trước không nên chỉ dừng lại ở một ngày hội ngộ mà cần là sự đồng hành lâu dài thông qua việc tư vấn, tài trợ, tham gia giảng dạy hoặc đưa các bài toán thực tế từ doanh nghiệp vào giảng đường. Bản thân ông Hùng cũng khẳng định cam kết sẵn sàng mở rộng mạng lưới đối tác, đồng nghiệp và doanh nghiệp quốc tế để kết nối thêm nhiều cơ hội thực tập, nghiên cứu cho sinh viên.

TS. Trần Việt Hùng cũng đề nghị đặt Đại học Bách khoa Hà Nội vào nhóm ưu tiên đầu tư trọng điểm của quốc gia, với mục tiêu trở thành đại học tinh hoa có sức cạnh tranh toàn cầu ngay trong 10 năm tới. Ông cho rằng chiến lược này cần tập trung vào ba giải pháp then chốt.

Trước hết là quyền tự chủ đại học thực chất đi cùng trách nhiệm giải trình, nhằm giúp nhà trường chủ động thu hút, trọng dụng người giỏi và giải phóng áp lực cho đội ngũ giảng viên tập trung vào chuyên môn. 

Thứ hai là việc phân bổ nguồn lực dài hạn cho các nghiên cứu chất lượng cao, đi cùng sự kiên trì đối với những công trình chuyên sâu không thể cho kết quả ngay lập tức. 

Thứ ba là xây dựng các kết nối thực chất với các đại học, phòng thí nghiệm và tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, được đo lường cụ thể bằng các cơ hội học tập, nghiên cứu và làm việc dành cho sinh viên, giảng viên.

Phác họa bức tranh Đại học Bách khoa Hà Nội trong một thập kỷ tới, TS.Hùng hình dung về một môi trường mà ở đó mỗi năm có hàng nghìn kỹ sư tự tin cạnh tranh tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới ngay sau khi tốt nghiệp, hoặc xây dựng các doanh nghiệp công nghệ cạnh tranh quốc tế ngay tại Việt Nam.

Khi đó, Bách khoa sẽ trở thành điểm đến thu hút sinh viên quốc tế từ Jakarta, Bangalore, Seoul hay Boston đến học tập, đồng thời là lựa chọn của các nhà khoa học giỏi nhờ điều kiện làm việc tốt và những bài toán nghiên cứu xứng tầm.

“Với mỗi sinh viên, sự thay đổi ấy phải rất cụ thể: được học với những người giỏi, được tham gia một nhóm nghiên cứu mạnh, được thử sức với bài toán thực tế, và được tiếp cận những cơ hội không bị giới hạn bởi nơi mình sinh ra. 

TS. Trần Việt Hùng

Theo Nhà sáng lập Got It, Inc., những phát minh tích tụ từ hợp tác quốc tế sẽ tạo bước bứt phá công nghệ cho Việt Nam. “Hãy tưởng tượng những robot hình người do Bách khoa chế tạo có thể giúp đất nước khai phá các tiềm năng từng bị giới hạn bởi sức người. Đó chính là vị thế chúng ta cần hướng tới”, ông chia sẻ.

Đề cập thêm về vai trò của mạng lưới chuyên gia toàn cầu, TS. Trần Việt Hùng đánh giá đội ngũ nhà khoa học và kỹ sư người Việt tại nước ngoài là nguồn lực tri thức lớn cần được kết nối mạnh mẽ.

"Không nhất thiết ai cũng phải chuyển nơi sinh sống mới có thể đóng góp. Điều quan trọng là tạo ra những công việc cụ thể, đối tác tin cậy và một cơ chế hợp tác thực sự hiệu quả," ông Hùng nhấn mạnh.

Theo ông Hùng, các chuyên gia quốc tế có thể đồng hành bằng nhiều hình thức linh hoạt như hợp tác nghiên cứu, giảng dạy, hướng dẫn sinh viên hay mở ra các cơ hội kết nối với tập đoàn công nghệ lớn. Trong mô hình này, một "Bách khoa Toàn cầu" sẽ đóng vai trò cầu nối đưa nguồn lực tri thức quốc tế về với thế hệ nhân tài trẻ trong nước, qua đó đóng góp thiết thực cho khát vọng phát triển Việt Nam đến năm 2045.

Khép lại bài chia sẻ, ông Hùng gửi lời nhắn nhủ tới thế hệ trẻ, hãy dám đặt những câu hỏi lớn, theo đuổi những bài toán khó, và mang trí tuệ của mình đóng góp cho đất nước, cho thế giới.