Hành trình của robot hình người Trung Quốc: Từ vấp ngã đến nhào lộn đẳng cấp chỉ trong một năm

Robot hình người Trung Quốc đang trở thành tâm điểm chú ý sau màn trình diễn nổi bật tại chương trình Gala mừng Xuân thường niên của nước này hồi đầu tuần trước, với nhiều video từ sự kiện được lan truyền rộng rãi trên mạng, theo CNBC.

Chương trình gala, được xem là chương trình truyền hình có lượng người xem lớn nhất thế giới, đã giới thiệu loạt robot đến từ nhiều startup khác nhau, biểu diễn đủ loại tiết mục, từ động tác kung fu, vũ đạo dàn dựng cho đến nhào lộn, thể dục dụng cụ phức tạp.

MÀN LỘI NGƯỢC DÒNG CHỈ TRONG MỘT NĂM

Màn trình diễn tương phản rõ rệt với Gala năm 2025, khi một số phiên bản robot kém phát triển hơn chỉ xoay khăn tay trong điệu múa dân gian, cho thấy sự thiếu ổn định.

Vào thời điểm đó, hầu hết màn trình diễn robot hình người trước công chúng thường vấp phải sự hoài nghi, chẳng hạn như cuộc thi marathon robot hồi tháng 4 gây chú ý trên truyền thông vì robot liên tục vấp ngã, va chạm hoặc gặp sự cố.

Nhưng chỉ trong một năm, mọi thứ đã thay đổi đáng kể. Người xem sự kiện năm nay bày tỏ đủ loại cảm xúc, từ ngưỡng mộ trước tiến bộ công nghệ vượt bậc cho đến lo ngại về tác động đối với lực lượng lao động và cuộc đua công nghệ Mỹ – Trung.

Một số nhà phân tích nói với CNBC rằng dù robot hình người vẫn còn nhiều điều phải chứng minh, nhưng bước tiến đạt được trong năm qua là đủ để thu hút sự chú ý toàn cầu.

“Chắc chắn mọi người nên nghiêm túc nhìn nhận các robot này”, ông Reyk Knuhtsen, chuyên gia phân tích tại SemiAnalysis, chia sẻ với CNBC. “Sau màn trình diễn tại gala mùa xuân lần này, có thể thấy robot đã trở nên gọn gàng hơn, chuyển động mượt mà hơn và năng lực cũng rõ ràng hơn”.

“Khi chúng ta chứng kiến robot thúc đẩy giới hạn thể chất, có thể thấy chúng đạt tới hành động ngang tầm con người, và cuối cùng là màn trình diễn ở cấp độ siêu nhân”, vị chuyên gia nói thêm.

TRUNG QUỐC ĐANG DẪN TRƯỚC SỚM

Theo dữ liệu từ Barclays, Trung Quốc đã sớm vươn lên dẫn đầu trong lĩnh vực sản xuất và triển khai robot hình người.

Nhóm phân tích từ Barclays ước tính trong khoảng 15.000 robot hình người được lắp đặt trên toàn cầu vào năm 2025, Trung Quốc chiếm hơn 85%, trong khi Hoa Kỳ chỉ chiếm khoảng 13%.

“Lợi thế nền tảng của Trung Quốc là chuỗi giá trị robot gần như tích hợp theo chiều dọc hoàn chỉnh: từ đất hiếm, nam châm hiệu suất cao cho tới linh kiện vật lý và pin”, ông Zornitsa Todorova, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tại Barclays, bày tỏ với CNBC.

Hầu hết công ty robot hình người hàng đầu Trung Quốc như Unitree đều kỳ vọng duy trì lợi thế này trong năm nay. Unitree, đơn vị xuất hiện nổi bật tại Gala mừng Xuân, dự kiến sẽ xuất xưởng từ 10.000 đến 20.000 robot trong năm 2026, theo lời CEO trả lời truyền thông địa phương ngay trước khi chương trình kết thúc.

“Sự khéo léo vượt trội thể hiện trong các tiết mục như nhào lộn trên không hay thao tác với vũ khí của robot cho thấy tiềm năng tác động kinh tế rất lớn trong nhóm công việc đòi hỏi thể lực cao, cần sử dụng công cụ tinh vi và chuyển động chính xác”, ông Lian Jye Su, nhà phân tích trưởng tại Omdia, nhấn mạnh.

Theo ông Todorova, lợi thế sản xuất của Trung Quốc, kết hợp với sự hỗ trợ từ chính phủ, đã giúp nhà sản xuất robot nội địa đưa sản phẩm ra thị trường với mức giá thấp hơn đáng kể so với đối thủ.

Chẳng hạn, Unitree đang niêm yết mức giá khởi điểm 13.500 USD cho robot hình người G1 của hãng.

Trong khi đó, Tesla – một trong những đơn vị dẫn đầu mảng robot hình người tại Hoa Kỳ – được dự báo sẽ duy trì mức giá cao hơn trong thời gian tới. CEO Elon Musk cho biết trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh tháng 1/2025 rằng chi phí sản xuất robot Optimus có thể giảm xuống dưới 20.000 USD nếu sản lượng hàng năm đạt 1 triệu đơn vị, dù giá bán cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhu cầu thị trường.

Nhà phân tích kỳ vọng các nhà sản xuất robot hình người Hoa Kỳ cũng tăng sản lượng trong năm nay, nhưng cho rằng sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức.

“Một số thị trường khác sẽ tăng tốc, nhưng nhiều khả năng vẫn tụt lại phía sau do chuỗi cung ứng và quy mô sản xuất đã được thiết lập vững chắc tại Trung Quốc”, ông Lian Jye Su nhận định, đồng thời cho rằng Trung Quốc nhiều khả năng sẽ giữ vị thế dẫn đầu ít nhất trong vài năm tới.

VẪN CÒN NHỮNG ĐIỂM CẦN THẬN TRỌNG

Dù Gala mừng Xuân cho thấy bước tiến công nghệ vượt bậc, nhà phân tích cảnh báo rằng robot hình người vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật, đòi hỏi cả nâng cấp AI lẫn cải tiến cơ khí.

“Robot vẫn cần chứng minh độ tin cậy trong các môi trường phi cấu trúc, lấy con người làm trung tâm, đối với những nhiệm vụ tinh tế như chăm sóc y tế hay hỗ trợ trong gia đình”, chuyên gia Su cho biết.

Trong các lĩnh vực này, tiến bộ về AI nền tảng và kỹ thuật cơ khí chi tiết sẽ quan trọng hơn nhiều so với số lượng sản xuất hay xuất xưởng đơn thuần.

“Cuộc đua mô hình AI vẫn chưa ngã ngũ, và đó sẽ là yếu tố mang tính quyết định cuối cùng, bởi robot chỉ hữu ích chừng nào mô hình AI bên trong còn hiệu quả”, ông Knuhtsen nhận định.

Nhà phân tích cũng cho rằng dù các công ty robot Trung Quốc gây ấn tượng với những màn kung fu bắt mắt, nhưng trong năm nay, tiến bộ về khả năng suy luận, thời gian thực hiện nhiệm vụ dài hơn và khả năng kết nối nhiều nhiệm vụ liên tiếp để hoàn thành các công việc khác nhau mới là điều thực sự quan trọng.