Các nước Bắc Âu chia sẻ kinh nghiệm phân cấp và quản trị số với Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh cải cách thể chế và chuyển đổi số, Tọa đàm Bắc Âu thường niên lần thứ 9 đã trở thành diễn đàn quan trọng để trao đổi kinh nghiệm quản trị hiện đại giữa Việt Nam và các quốc gia Bắc Âu. Sự kiện do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Đại sứ quán các nước Bắc Âu tại Hà Nội (Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển) đồng tổ chức, tập trung vào chủ đề “Thực hiện phân cấp thành công trong kỷ nguyên số”.

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai một trong những chương trình cải cách sâu rộng nhất trong nhiều thập kỷ, với trọng tâm là tinh gọn bộ máy, mở rộng phân cấp và thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực công. Đây cũng là dịp để các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia trong và ngoài nước cùng chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận các mô hình quản trị hiệu quả, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm.

KINH NGHIỆM QUẢN TRỊ SỐ CỦA BẮC ÂU

Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nhấn mạnh tọa đàm không chỉ cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả quản trị tại Việt Nam, mà còn góp phần tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và các quốc gia Bắc Âu.

Các đại sứ Bắc Âu cho rằng, trong kỷ nguyên số, phân cấp không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao thẩm quyền mà còn gắn liền với nâng cao trách nhiệm giải trình, củng cố niềm tin công chúng và cải thiện chất lượng dịch vụ công. Theo kinh nghiệm Bắc Âu, số hóa chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai song hành với khung thể chế rõ ràng, kỷ luật tài khóa và thiết kế dịch vụ bao trùm, dễ tiếp cận cho mọi nhóm dân cư.

Thực tiễn từ các quốc gia Bắc Âu cho thấy mô hình quản trị hiệu quả dựa trên sự kết hợp giữa nhà nước phúc lợi toàn diện, hệ thống dịch vụ công số tiên tiến và mức độ minh bạch cao. Tại Na Uy, chính quyền địa phương giữ vai trò trung tâm trong cung cấp dịch vụ y tế, xã hội và việc làm, trong khi chính phủ trung ương đảm bảo khung pháp lý và hạ tầng số thống nhất. Cách tiếp cận này giúp phân cấp vận hành hiệu quả mà vẫn duy trì tính công bằng.

Trong khi đó, Đan Mạch nổi bật với mức độ số hóa khu vực công hàng đầu thế giới, với các dịch vụ được thiết kế lấy người dân làm trung tâm. Hệ thống chính quyền địa phương tại đây có quyền tự chủ cao, được hỗ trợ bởi nền tảng tài chính vững chắc và sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền trung ương, cùng sự tham gia tích cực của khu vực doanh nghiệp trong phát triển các giải pháp số.

Kinh nghiệm từ Thụy Điển cho thấy phân cấp, khi đi kèm minh bạch số, không làm suy giảm năng lực giám sát mà ngược lại còn nâng cao hiệu quả quản lý. Việc trao quyền cho địa phương quản lý ngân sách và dịch vụ, cùng với các công cụ số, đã thúc đẩy đổi mới từ cơ sở và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Ở Phần Lan, đầu tư dài hạn vào giáo dục và kỹ năng số được xem là nền tảng then chốt cho chuyển đổi số. Với tỷ lệ người dân sở hữu kỹ năng số cơ bản lên tới 82%, cao hơn nhiều so với mức trung bình của Liên minh châu Âu, quốc gia này đã tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các dịch vụ công trực tuyến và thúc đẩy sự tham gia của người dân vào quản trị.

Các đại biểu cũng thống nhất rằng, dù công nghệ đóng vai trò quan trọng, yếu tố cốt lõi vẫn là niềm tin công chúng và sự rõ ràng của thể chế. Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện công nghệ mà còn là quá trình tái cấu trúc quản trị, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện, dựa trên dữ liệu và hướng tới bao trùm xã hội.

TIỀM NĂNG HỢP TÁC GIỮA VIỆT NAM VÀ BẮC ÂU

Tọa đàm lần này cũng cho thấy tiềm năng lớn trong việc thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và các nước Bắc Âu trong lĩnh vực quản trị số và đổi mới khu vực công. Nhiều cơ hội hợp tác cụ thể đã được xác định, từ chia sẻ kinh nghiệm chính sách đến kết nối doanh nghiệp công nghệ và phát triển các giải pháp số phục vụ quản trị.

Theo các chuyên gia, những bài học từ Bắc Âu có thể trở thành nguồn tham khảo quan trọng với Việt Nam trong quá trình hiện đại hóa quản trị, đặc biệt trong bối cảnh các nghị quyết lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hoàn thiện thể chế đang được triển khai mạnh mẽ.

Với nền tảng thể chế vững chắc, mức độ số hóa cao và niềm tin xã hội lớn, các quốc gia Bắc Âu hiện vẫn nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới về chính phủ điện tử, quản trị công và phát triển con người. Những kinh nghiệm này được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ Việt Nam xây dựng một nền hành chính hiện đại, hiệu quả và thích ứng tốt với những thách thức của kỷ nguyên số.