Aspire 2B, siêu máy tính AI quốc gia mới của Singapore, sở hữu năng lực tính toán vượt hơn 120.000 máy tính xách tay AI cao cấp cộng lại. Hệ thống được kỳ vọng sẽ thúc đẩy các nghiên cứu về khí hậu, dự báo thời tiết, y tế và trí tuệ nhân tạo đa ngôn ngữ…

Ngày 8/6, Singapore chính thức đưa vào vận hành siêu máy tính nghiên cứu quốc gia thế hệ mới mang tên Aspire 2B tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (NTU).

Theo Chính phủ Singapore, đây là một trong những cấu phần quan trọng của hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) quốc gia được Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Singapore (NRF) cam kết đầu tư từ năm 2024 với tổng ngân sách 270 triệu đô la Singapore.

Phát biểu tại lễ ra mắt, Bộ trưởng Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Singapore Josephine Teo cho biết Aspire 2B sẽ đóng vai trò như một nền tảng giúp cộng đồng nghiên cứu trong nước tăng tốc các khám phá khoa học và ứng dụng công nghệ mới.

“Chúng tôi xem AI là một công cụ nhân bội năng lực cho cộng đồng nghiên cứu, giúp tái thiết kế quy trình làm việc và đẩy nhanh các đột phá khoa học cũng như ứng dụng thực tiễn”, bà Teo nói.

NĂNG LỰC TÍNH TOÁN LỚN HƠN 120.000 MÁY TÍNH XÁCH TAY AI CAO CẤP

Aspire 2B được xây dựng với hơn 1.500 bộ xử lý đồ họa Nvidia H200 - dòng GPU tiên tiến đang được sử dụng rộng rãi trong đào tạo các mô hình AI quy mô lớn.

Hệ thống cũng có sức mạnh xử lý gấp bốn lần tổng năng lực của hai siêu máy tính tiền nhiệm Aspire 2A và Aspire 2A+, được đưa vào hoạt động từ năm 2024 và đã hỗ trợ hơn 1.500 dự án nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực.

Theo bà Teo, Aspire 2B sẽ cho phép các nhà nghiên cứu Singapore huấn luyện những mô hình AI trước đây quá lớn để có thể triển khai trong nước.

“Những mô hình từng vượt quá khả năng xử lý hiện nay có thể được đào tạo ngay tại Singapore để đáp ứng các nhu cầu đặc thù của chúng tôi. Các khối lượng công việc từng phải chuyển ra nước ngoài giờ đây có thể tận dụng hạ tầng nghiên cứu quốc gia”, bà cho biết.

Hiện có hơn 9.000 nhà nghiên cứu thuộc các trường đại học, viện nghiên cứu và cơ quan nhà nước tại Singapore có thể khai thác năng lực của hệ thống mới.

TĂNG TỐC NGHIÊN CỨU KHÍ HẬU, DỰ BÁO THỜI TIẾT VÀ PHÁT TRIỂN AI ĐA NGÔN NGỮ

Một trong những ứng dụng quan trọng nhất của Aspire 2B là hỗ trợ các nghiên cứu về khí hậu và môi trường.

Theo Bộ trưởng Josephine Teo, hệ thống sẽ phục vụ các mô hình khí hậu tiên tiến kết hợp giữa AI và các mô phỏng vật lý truyền thống, đồng thời hỗ trợ phát triển các mô hình dự báo thời tiết có độ phân giải cao hơn hiện nay. “Điều này có thể giúp chúng ta dự báo sớm hơn các hiện tượng mưa lớn cực đoan và nước biển dâng, từ đó chủ động quy hoạch phát triển đô thị cũng như xây dựng các hệ thống phòng vệ ven biển”, bà nói.

Trước đó, Aspire 2A đã được sử dụng trong Nghiên cứu Quốc gia lần thứ ba về Biến đổi Khí hậu của Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore, góp phần xây dựng các chiến lược bảo vệ bờ biển, tăng cường khả năng chống chịu khí hậu và bảo đảm an ninh lương thực khu vực.

Bên cạnh khí hậu, Aspire 2B còn được kỳ vọng thúc đẩy sự phát triển của các mô hình AI đa ngôn ngữ phù hợp với đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ của khu vực Đông Nam Á.

Một trong những dự án nổi bật hiện nay là Meralion - mô hình AI đa ngôn ngữ do Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*Star) phát triển.

Meralion có khả năng hiểu nhiều ngôn ngữ và phương ngữ trong khu vực như tiếng Phúc Kiến (Hokkien), tiếng Quan Thoại, tiếng Tamil và tiếng Mã Lai. Hệ thống còn có thể nhận diện các giọng địa phương, phương ngữ và cách diễn đạt thông dụng trong giao tiếp hằng ngày.

Hiện Meralion đang hỗ trợ tổ chức dịch vụ xã hội Lion Befrienders tự động hóa các cuộc gọi thăm hỏi định kỳ dành cho người cao tuổi.

Các nhà nghiên cứu cho biết sẽ tiếp tục phát triển các mô hình đa phương thức thế hệ mới trên nền tảng Aspire 2B, với khả năng xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh và âm thanh; hỗ trợ nhiều ngôn ngữ còn ít được phục vụ; giao tiếp tự nhiên hơn và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp một cách độc lập.

HƯỚNG TỚI HỆ SINH THÁI AI VÀ ĐIỆN TOÁN LƯỢNG TỬ THẾ HỆ MỚI

Trong lĩnh vực y tế, Aspire 2B sẽ đóng vai trò là hạ tầng tính toán cốt lõi cho chương trình Singapore Medical Foundation AI Model - sáng kiến quốc gia được khởi động năm 2025 nhằm phát triển các mô hình AI phục vụ chăm sóc sức khỏe.

Theo NSCC, hệ thống mới sẽ cho phép huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn hơn trên nguồn dữ liệu bệnh án và dữ liệu lâm sàng đa dạng hơn, bao gồm văn bản, hình ảnh và âm thanh.

Về dài hạn, điều này có thể giúp các bệnh viện phát hiện sớm hơn các nguy cơ sức khỏe của bệnh nhân, đồng thời cung cấp các giải pháp chăm sóc dự phòng mang tính cá nhân hóa cao hơn.

Ngoài lĩnh vực nghiên cứu, sức mạnh tính toán của các siêu máy tính quốc gia cũng đang hỗ trợ hoạt động sản xuất công nghiệp.

NSCC cho biết công ty kỹ thuật hàng hải Mencast đã sử dụng Aspire 2A để rút ngắn đáng kể chu kỳ phát triển chân vịt tàu biển. Thay vì mất nhiều tháng như trước, doanh nghiệp có thể tạo ra hơn 10.000 phương án thiết kế chỉ trong vài ngày.

Song song với đầu tư phần cứng, một phần ngân sách 270 triệu đô la Singapore của NRF đã được sử dụng để đào tạo 1.000 chuyên gia có khả năng vận hành và khai thác các hệ thống siêu máy tính.

Theo Tổng giám đốc NSCC Terence Hung, trung tâm sẽ tiếp tục mở rộng nguồn nhân lực thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu, hỗ trợ kỹ thuật, hội thảo thực hành và các hoạt động tư vấn dành cho nhà nghiên cứu cũng như sinh viên.

Trong bước phát triển tiếp theo, Aspire 2B sẽ được kết nối với máy tính lượng tử Helios, dự kiến được triển khai tại Singapore vào cuối năm 2026 theo thỏa thuận hợp tác giữa công ty Quantinuum của Mỹ và Văn phòng Lượng tử Quốc gia Singapore.

Sự kết hợp giữa siêu máy tính AI và điện toán lượng tử được kỳ vọng sẽ giúp các nhà khoa học giải quyết những bài toán phức tạp mà từng hệ thống riêng lẻ khó xử lý hiệu quả.

Theo Bộ trưởng Josephine Teo, các công nghệ AI thế hệ tiếp theo như AI Agent hay Physical AI sẽ đòi hỏi năng lực tính toán lớn hơn đáng kể so với hiện nay, và Singapore cần chuẩn bị sẵn hạ tầng để đáp ứng nhu cầu đó.

“Tuy nhiên, thước đo thành công không chỉ nằm ở quy mô phần cứng. Điều quan trọng là chúng ta sử dụng hạ tầng đó hiệu quả như thế nào để phục vụ cộng đồng nghiên cứu. Con người và kỹ năng vẫn là yếu tố thiết yếu để biến năng lực tính toán thành các mô hình khí hậu đáng tin cậy, các loại thuốc mới hay những công cụ hữu ích hơn cho nền kinh tế”, bà nhấn mạnh.

Việc đưa Aspire 2B vào vận hành đánh dấu bước phát triển mới trong nỗ lực xây dựng hạ tầng AI quốc gia của Singapore. Bên cạnh việc đầu tư vào phần cứng, nước này cũng đang tập trung đào tạo nhân lực và phát triển hệ sinh thái nghiên cứu nhằm chuyển hóa năng lực tính toán thành các ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực khí hậu, y tế và công nghiệp.