Siết kiểm tra, giám sát hệ thống quan trắc môi trường, xử lý nghiêm vi phạm

Trước đó, đầu tháng 4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, đề nghị tăng cường rà soát, kiểm tra và giám sát các hệ thống quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải và khí thải trên địa bàn.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, một số phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh tình trạng can thiệp, làm sai lệch số liệu tại các hệ thống quan trắc tự động của một số doanh nghiệp.

Trước thực trạng này, để kịp thời chấn chỉnh và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, Bộ đề nghị UBND các địa phương chỉ đạo các Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan khẩn trương triển khai nhiều biện pháp.

Trên cơ sở văn bản đề nghị của Nông nghiệp và Môi trường, vừa qua, nhiều tỉnh thành như Bắc Ninh, Lạng Sơn, Hải Phòng, Cao Bằng… đã có văn bản yêu cầu các sở, ngành liên quan rà soát kiểm tra, giám sát các hệ thống quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải, khí thải trên địa bàn.

Cụ thể, tại Bắc Ninh, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, Công an tỉnh và các đơn vị liên quan khẩn trương thực hiện kiểm tra hệ thống quan trắc bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định. Đánh giá độ chính xác của hệ thống quan trắc tự động, liên tục; ghi nhận đầy đủ sai số và xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, các đơn vị tổ chức kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) của hệ thống quan trắc. Căn cứ nguồn lực, lựa chọn một số cơ sở có quy mô lớn, nguy cơ ô nhiễm cao để thực hiện quan trắc đối chứng; phối hợp với các tổ chức đủ năng lực để đánh giá độc lập.

Trường hợp kết quả sai lệch vượt ngưỡng cho phép, phải tạm dừng công nhận dữ liệu, yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống theo quy định; mọi thay đổi liên quan đến hệ số cài đặt phải báo cáo cơ quan quản lý để theo dõi.

Các đơn vị phải kiểm tra nhật ký vận hành, nhật ký thiết bị nhằm phát hiện các thay đổi bất thường; làm rõ việc điều chỉnh hệ số kỹ thuật sau kiểm định, hiệu chuẩn với hành vi cố tình can thiệp làm sai lệch dữ liệu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường trực tiếp quản lý tài khoản quản trị cao nhất theo đúng quy định. Việc quản trị và bảo mật hệ thống nhận, truyền và quản lý dữ liệu phải được kiểm soát chặt chẽ. Cùng đó, tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh hệ thống quan trắc như kiểm tra niêm phong các cổng kết nối;

Rà soát hệ thống camera tại hệ thống quan trắc của cơ sở, bảo đảm có 1 camera phía bên trong nhà trạm để quan sát bộ điều khiển của thiết bị phục vụ mục tiêu an ninh cho nhà trạm theo đúng quy định. Dữ liệu camera phải được lưu tối thiểu 3 tháng và truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường để phục vụ đối chiếu khi cần thiết.

UBND tỉnh cũng yêu cầu các đơn vị chức năng kiểm tra thực địa các đường ống thải, ống dẫn mẫu; kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm như: Pha loãng mẫu, can thiệp dòng thải, lắp đặt hệ thống bypass hoặc đường ống không đúng quy định.

Trong trường hợp cần thiết, đối với một số cơ sở, có thể phối hợp với các đơn vị có chức năng kiểm định, hiệu chuẩn để kiểm tra các đầu đo cảm biến và thiết bị phân tích; đảm bảo không để xảy ra can thiệp kỹ thuật, ngăn chặn việc bơm khí trơ hoặc chất khác vào buồng phân tích để làm sai lệch kết quả đo.

Các trạm quan trắc tự động phải được vận hành liên tục, truyền dữ liệu 24/24 giờ về Sở Nông nghiệp và Môi trường; kịp thời sửa chữa khi xảy ra sự cố, đảm bảo hoạt động ổn định, phát huy hiệu quả đầu tư.

Công an tỉnh được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường công tác kiểm tra, trinh sát địa bàn, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm trong quản lý, vận hành hệ thống quan trắc tự động trên địa bàn.