Việc siết điều kiện cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài nhằm ngăn chặn tình trạng những doanh nghiệp có vi phạm nghiêm trọng, bị xử lý thu hồi giấy phép nhưng “lách luật” để tiếp tục hoạt động...

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Việc sửa đổi Luật xuất phát từ quá trình thực hiện sau 5 năm đã phát sinh một số hạn chế, khó khăn chưa phù hợp với thực tiễn.

LOẠI BỎ NHỮNG DOANH NGHIỆP XẤU RA KHỎI HỆ THỐNG

Theo quy định hiện hành, Luật chỉ điều chỉnh chi nhánh, chưa bao quát đến đơn vị là địa điểm kinh doanh, đây có thể là “kẽ hở” để các đối tượng lợi dụng tổ chức tuyển chọn lao động trá hình.

Do đó, tại dự thảo Luật, Bộ Nội vụ đề xuất mở rộng phạm vi điều chỉnh từ chi nhánh sang cả địa điểm kinh doanh được giao nhiệm vụ hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Bổ sung trách nhiệm báo cáo và cập nhật thông tin về chi nhánh, địa điểm kinh doanh trên Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, hình thành cơ sở thông tin công khai, minh bạch để người lao động tra cứu trực tuyến.

Bên cạnh đó, việc nâng cao trách nhiệm, chất lượng của doanh nghiệp dịch vụ và loại bỏ những doanh nghiệp xấu ra khỏi hệ thống là rất cần thiết. Hiện tại, điều kiện cấp giấy phép tại quy định của Luật còn chưa ngăn chặn được tình trạng những doanh nghiệp có vi phạm nghiêm trọng bị xử lý thu hồi giấy phép “lách luật” để tiếp tục hoạt động.

Theo Bộ Nội vụ, thực tiễn thời gian qua cho thấy, có trường hợp chủ sở hữu, thành viên, cổ đông, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy phép do vi phạm pháp luật vẫn tiếp tục thành lập doanh nghiệp mới, hoặc đứng tên trong doanh nghiệp khác, thậm chí còn giữ nguyên tên cũ và bộ máy cũ xin được cấp giấy phép mới, ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh và quyền lợi người lao động.

Do đó, tại dự thảo Luật đã đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định về điều kiện cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Theo đó, ngoài các điều kiện như quy định hiện hành, doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng khi không thuộc trường hợp đã bị thu hồi giấy phép trong thời hạn 5 năm, kể từ ngày có quyết định thu hồi giấy phép tính đến thời điểm đề nghị cấp.

Người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, thành viên, cổ đông của doanh nghiệp tại thời điểm đề nghị cấp giấy phép không phải là người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, thành viên, cổ đông của doanh nghiệp tại thời điểm bị thu hồi giấy phép trong thời hạn 5 năm, kể từ ngày doanh nghiệp đó có quyết định thu hồi giấy phép tính đến thời điểm đề nghị cấp giấy phép.

Bên cạnh đó, bổ sung quy định doanh nghiệp có đủ số lượng nhân viên nghiệp vụ đáp ứng điều kiện theo quy định của Chính phủ, để thực hiện các nội dung quy định nhằm tạo cơ sở pháp lý quy định rõ điều kiện trình độ, bằng cấp đối với nhân viên nghiệp vụ của doanh nghiệp.

RÚT NGẮN THỜI GIAN CẤP GIẤY PHÉP

Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Bộ Nội vụ cho biết quy trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trong Luật hiện nay vẫn còn thực hiện theo phương thức truyền thống, chưa đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính.

Chẳng hạn, thời hạn cấp giấy phép hoạt động dịch vụ còn dài. Một số thủ tục hành chính không cần thiết như đăng ký chuẩn bị nguồn lao động, báo cáo chấp thuận của doanh nghiệp trúng thầu/đầu tư ra nước ngoài; điều kiện ký quỹ với doanh nghiệp đưa lao động đi đào tạo nâng cao tay nghề; yêu cầu chứng thực bản dịch tiếng Việt đối với các hợp đồng, tài liệu bằng ngoại ngữ... gây tốn kém thời gian và chi phí cho doanh nghiệp và người lao động.

Vì vậy, tại dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung một số quy định theo hướng, trong hồ sơ cấp giấy phép, ngoài các giấy tờ theo quy định hiện hành, doanh nghiệp chỉ phải nộp bản sao giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không khai thác được đầy đủ, chính xác thông tin trên cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Thời gian cấp giấy phép cũng dự kiến được rút ngắn từ 20 ngày làm việc xuống 15 ngày.

Đồng thời, bãi bỏ thủ tục chấp thuận chuẩn bị nguồn lao động; doanh nghiệp dịch vụ được chủ động chuẩn bị nguồn lao động theo nhu cầu thị trường tiếp nhận và khả năng ký kết hợp đồng cung ứng lao động.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi theo hướng làm rõ tiền dịch vụ là khoản tiền doanh nghiệp dịch vụ được thu từ người lao động để thực hiện các hoạt động dịch vụ. Bên nước ngoài tiếp nhận lao động có thể trả thay cho người lao động một phần hoặc toàn bộ tiền dịch vụ. Làm rõ trường hợp bên nước ngoài đã trả tiền dịch vụ thay cho người lao động, thì doanh nghiệp dịch vụ chỉ được thu từ người lao động số tiền còn thiếu so với mức tiền dịch vụ đã thỏa thuận.