Cần đánh giá rủi ro trong trường hợp Quốc hội không thông qua nghiên cứu khả thi dự án này

Đây là dự án quan trọng quốc gia, có quy mô giải phóng mặt bằng lớn, trong khi công tác giải phóng mặt bằng là vấn đề phức tạp, ảnh hưởng lớn tới việc thực hiện dự án, đề nghị Quốc hội có sự đồng thuận, tập trung vốn cho dự án...

Trước thềm phiên thảo luận chiều 8/6 của Quốc hội về việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án thành phần để triển khai dự án sân bay Long Thành, Bộ Giao thông Vận tải đã gửi đến các vị đại biểu báo cáo giải trình nhiều vấn đề đại biểu còn băn khoăn. Đồng thời cũng cho biết khả năng sẽ xin bổ sung vốn cho dự án.

Không có rủi ro?

Một trong những vấn đề được đại biểu đặt ra là cần đánh giá rủi ro trong trường hợp Quốc hội không thông qua nghiên cứu khả thi dự án này, sau khi thực hiện thu hồi giải phóng mặt bằng.

Bộ Giao thông Vận tải giải trình, tại báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án đã được Quốc hội khoá 13 thông qua trong Nghị quyết 94 đã khẳng định sự cần thiết, tính khả thi và hiệu quả kinh tế xã hội của dự án sân bay Long Thành.

Việc Chính phủ đề nghị tách công tác giải phóng mặt bằng chỉ là một bước để thực hiện nghị quyết 94. Tại các bước tiếp theo, Quốc hội sẽ tiếp tục thông qua nội dung dự án đầu tư bao gồm dự án thành phần thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và tất cả các giai đoạn dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đồng thời theo định kỳ, Quốc hội sẽ tiếp tục giám sát tình hình triển khai dự án.

Bên cạnh đó, sân bay Long Thành nằm ở vị trí thuận lợi cho việc đầu tư, xây dựng phát triển các công trình trọng điểm quan trọng như cảng hàng không, khu công nghiệp, khu đô thị vệ tinh.

Tại tờ trình, Chính phủ cũng nêu rõ sự cần thiết của việc tách nội dung thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư thành dự án thành phần, nhất là tránh việc tăng chi phí giải phóng mặt bằng do giá đất khu vực dự án liên tục tăng.

Đồng thời, với phần diện tích đất giải phóng mặt bằng, trong quá trình chờ xây dựng sân bay, Chính phủ sẽ chỉ đạo UBND tỉnh Đồng Nai thực hiện các giải pháp để sử dụng và khai thác có hiệu quả đất khu vực dự án.

Toàn bộ phần giải trình của Bộ, hai chữ rủi ro không lần nào được nhắc đến.

Thiếu vốn thì xin bổ sung

Thảo luận tại tổ, đại biểu đề nghị làm rõ lý do việc tăng kinh phí giải phóng mặt bằng từ 18 ngàn tỷ lên 23 ngàn tỷ đồng.

Báo cáo giải trình cho biết, dự án chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chưa có thông báo thu hồi đất nên kinh phí mới ở mức khái toán. Và tăng bởi biến động giá đất từ 2015 - 2017 tăng 1.843 tỷ.

Áp dụng theo khung chính sách và một số cơ chế đặc thù trong công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tăng 2.032 tỷ.

Các chi phí khác như kinh phí tổ chức thực hiện và dự phòng... được tính theo tỷ lệ tăng 470 tỷ đồng.

Với băn khoăn kinh phí giải phóng mặt bằng có tiếp tục phát sinh nữa hay không, Bộ Giao thông Vận tải cũng khẳng định tổng mức khái toán trên 23 ngàn tỷ đồng là cơ bản phù hợp với điều kiện tình hình thực tế và dự phòng cho các phát sinh.

Vốn trung hạn mới bố trí 5.000 tỷ đồng, vậy phương án huy động và sử dụng nguồn vốn còn thiếu như thế nào cũng là vấn đề đại biểu yêu cầu làm rõ.

Vốn giải phóng mặt bằng chủ yếu sử dụng ngân sách Nhà nước, Bộ khẳng định.

Thông tin từ báo cáo là một phần vốn này cũng có thể hoàn trả dần cho ngân sách Nhà nước từ việc cho thuê quyền sử dụng đất để xây dựng các công trình thương mại và dịch vụ với ước tính khoảng 1.000 tỷ đồng. Thu tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư và khai thác kinh doanh quỹ đất tái định cư ước tính khoảng 4.000 tỷ. Còn nguồn thu từ việc cho thuê đất với các khu vực chưa triển khai xây dựng các hạng mục công trình của dự án ước khoảng 500 tỷ.

Cơ quan giải trình cũng nhấn mạnh thông tin, "đặc biệt, sau khi phương án giải phóng mặt bằng được UBND tỉnh Đồng Nai xây dựng cụ thể, sẽ xác định được tổng kinh phí chính thức làm căn cứ để Thủ tướng tiếp tục báo cáo Quốc hội việc xem xét, cân đối, bổ sung và bố trí vốn cho dự án".