Trải qua những năm “chật vật” tìm vốn, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam được các quỹ đầu tư đánh giá ngày càng trưởng thành. Các doanh nghiệp “kỷ luật” hơn, thực tế hơn và tăng trưởng dựa trên những mô hình kinh doanh hiệu quả...

Dòng vốn đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam đã giảm sút đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt là từ đỉnh cao năm 2021. Báo cáo từ Quỹ VinVentures cho thấy số lượng thương vụ đầu tư mạo hiểm đã giảm mạnh, từ 75 thương vụ năm 2024 xuống còn khoảng 41 giao dịch trong năm 2025, với tổng vốn đầu tư đạt khoảng 215 triệu USD, thấp hơn 30% so với năm trước đó. Tuy nhiên, sự suy giảm này không chỉ là vấn đề của riêng Việt Nam mà là xu hướng chung của toàn khu vực.

Trong bối cảnh khó khăn này, các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam đã trở nên "kỷ luật" hơn, tập trung vào các mô hình kinh doanh hiệu quả và bền vững. Sự thay đổi này được thúc đẩy bởi các chính sách hỗ trợ từ chính phủ, như Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị định số 264/2025/NĐ-CP, nhằm khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân và thúc đẩy nghiên cứu, phát triển. Đặc biệt, việc thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm cấp quốc gia và địa phương đã tạo ra một "trục dẫn vốn" ổn định cho các startup, giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn ngoại.

Sự phục hồi của thị trường đầu tư mạo hiểm đã bắt đầu xuất hiện vào cuối năm 2025, khi các nhà đầu tư dần quay trở lại thị trường. Tuy nhiên, đây không phải là sự trở lại của "thời kỳ vốn hoàng kim" mà là khởi đầu của một chu kỳ mới, thận trọng hơn và hướng tới tính bền vững dài hạn. Các chuyên gia nhận định rằng, với sự hỗ trợ từ chính sách và sự trưởng thành của hệ sinh thái khởi nghiệp, dòng vốn sẽ dần được khơi thông trở lại từ năm 2026.

Một trong những yếu tố quan trọng giúp khởi động lại thị trường đầu tư mạo hiểm là việc hình thành sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho khởi nghiệp sáng tạo. Điều này tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân và quỹ đầu tư giao dịch minh bạch hơn. Cùng với đó, các văn bản pháp lý quan trọng như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đang tạo nên một "đường băng thể chế" giúp khởi nghiệp sáng tạo phát triển theo chiều sâu và chuyên nghiệp hơn.

Trong bối cảnh này, các startup Việt Nam đang dần chuyển hướng từ thị trường nội địa sang thị trường toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Các quỹ đầu tư không chỉ tìm kiếm những nhà sáng lập có khả năng xây dựng doanh nghiệp hàng đầu tại thị trường nội địa mà còn ưu tiên những người có tham vọng vươn ra toàn cầu. Điều này cho thấy sự thay đổi trong chiến lược của các nhà sáng lập Việt Nam, từ việc tập trung vào thị trường nội địa sang việc mở rộng ra thị trường quốc tế.

Tóm lại, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới. Sự hỗ trợ từ chính sách và sự trưởng thành của các doanh nghiệp khởi nghiệp đang tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, để tận dụng được những cơ hội này, các startup cần phải linh hoạt và sẵn sàng thích nghi với những thay đổi của thị trường... 

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8 Xuân Bính Ngọ phát hành ngày 16/02 - 01/3/2026. Kính mời quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html