Rủi ro pha loãng từ 48,2 tỷ cổ phiếu phát hành mới trong năm 2026

Hoạt động huy động vốn cổ phần đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh trở lại trong năm 2026. Theo thống kê mới nhất của Fiintrade, tính đến ngày 25/5/2026, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đạt khoảng 289,5 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng +86,5% so với năm 2025 và gấp 2,5 lần so với trung bình 5 năm gần đây.

Đây cũng là mức cao nhất kể từ giai đoạn bùng nổ năm 2021, cho thấy thị trường chứng khoán đang dần quay lại vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp sau nhiều năm hoạt động huy động vốn nghiêng nhiều hơn về tín dụng ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp.

Diễn biến này cho thấy áp lực huy động vốn cổ phần cũng như áp lực hấp thụ cổ phiếu mới có thể gia tăng đáng kể trong nửa cuối năm 2026 khi khoảng 70% kế hoạch phát hành hiện vẫn chưa được triển khai.

Giá trị IPO dự kiến trong năm 2026 đạt khoảng 22,4 nghìn tỷ đồng, thấp hơn 42% so với mức 38,6 nghìn tỷ đồng của năm 2025 và vẫn chưa xuất hiện các thương vụ quy mô lớn như kỳ vọng của thị trường.

Tuy nhiên, cấu trúc IPO đang cho thấy sự thay đổi đáng chú ý khi động lực chính không còn đến từ quá trình cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước như các chu kỳ trước, mà nghiêng nhiều hơn về khu vực tư nhân, đặc biệt là các thương vụ spin-off và tái cấu trúc hệ sinh thái doanh nghiệp. 

Các kế hoạch IPO gần đây tập trung ở ngành Chứng khoán như LPBS, KAFI năm 2026 hay trước đó năm 2025 là VPS, VPBankS và TCBS. Ngoài ra, Điện Máy Xanh là một trong số ít thương vụ đáng chú ý thuộc lĩnh vực tiêu dùng được chuẩn bị IPO năm nay, trong khi nhiều cái tên từng được kỳ vọng như Golden Gate, Highlands Coffee, The CrownX hay Long Châu vẫn chưa xuất hiện.

Điều này cho thấy thị trường IPO hiện vẫn khá chọn lọc và chưa thực sự bước vào một chu kỳ bùng nổ mới như giai đoạn 2017 (quy mô IPO đạt 32,5 nghìn tỷ đồng) và 2018 (73,6 nghìn tỷ đồng).

Về cơ cấu, ngành Ngân hàng bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay. Ngành Ngân hàng đang bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay với kế hoạch huy động vốn cổ phần khoảng 128 nghìn tỷ đồng, gấp hơn 7 lần quy mô phát hành năm 2025 và cao hơn khoảng +71,6% so với trung bình 5 năm.

Động thái này phản ánh nhu cầu củng cố vốn cấp 1, mở rộng bảng cân đối và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tốc độ huy động của hệ thống.

Một số kế hoạch phát hành đáng chú ý của ngành Ngân hàng trong năm 2026 bao gồm VCB, BID, VPB, HDB, MBB, NVB, trong đó phần lớn dự kiến được thực hiện thông qua hình thức phát hành riêng lẻ.

Ở nhóm Phi Ngân hàng, các kế hoạch huy động vốn cổ phần tiếp tục tập trung ở ngành Dịch vụ tài chính và Bất động sản. Cụ thể, Dịch vụ tài chính chủ yếu là các công ty chứng khoán như HCM, VND, VFS, VDS dự kiến huy động khoảng 48,2 nghìn tỷ đồng trong năm 2026 qua phát hành riêng lẻ và quyền mua cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nhằm mở rộng quy mô vốn cho hoạt động margin và tự doanh.

Với Bất động sản, quy mô phát hành vốn cổ phần dự kiến gần 37,3 nghìn tỷ đồng, tăng +68% so với cùng kỳ, trong đó đáng chú ý là NVL, FDC, VRG.

Theo FiinTrade, rủi ro pha loãng sẽ là một trong những yếu tố cần theo dõi sát trên thị trường chứng khoán trong năm 2026 khi khối lượng cổ phiếu phát hành mới bao gồm phát hành vốn cổ phần và chia tách dự kiến đạt khoảng 48,2 tỷ cổ phiếu, tăng +26% so với cùng kỳ và tương đương khoảng 17,1% tổng số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm cuối năm 2025, chạm mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Trong đó, phát hành chia tách, cổ tức bằng cổ phiếu và cổ phiếu thưởng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với khoảng 28,8 tỷ cổ phiếu, tương đương với năm 2025 (28,2 tỷ cổ phiếu). Ngược lại, khối lượng phát hành vốn cổ phần dự kiến hơn 19,4 tỷ cổ phiếu, tăng +91,6% so với cùng kỳ. 

"Trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa phục hồi mạnh, khối ngoại tiếp tục bán ròng và tăng trưởng lợi nhuận có dấu hiệu phân hóa hơn giữa các nhóm ngành, lượng nguồn cung cổ phiếu lớn sắp được đưa ra thị trường có thể làm gia tăng rủi ro pha loãng cũng như áp lực lên mặt bằng định giá", FiinTrade nhấn mạnh.