Nhiều chuyên gia cho rằng nhịn ăn khoa học là phương pháp giúp cơ thể nghỉ ngơi và chỉ tập trung cho việc thanh lọc chất độc tích tụ trong cơ thể. Vậy nhịn ăn đúng cách có những lợi ích gì. Và có những quan điểm nào chưa đúng về nhịn ăn chữa bệnh?

Nguồn gốc phương pháp nhịn ăn

Từ cổ xưa, người ta đã biết đến phương pháp nhịn ăn để chữa bệnh. Ở Phương Tây, các nhà hiền triết thường nhịn ăn để phòng chống bệnh tật và nâng cao tinh thần. Các nhà triết học Hy Lạp vĩ đại như Socrates, Plato, Pytago… thường nhịn đói trước khi viết các tác phẩm về triết học hoặc trước khi phải trải qua những kỳ kiểm tra đặc biệt vì họ biết rằng nhịn đói sẽ kích thích khả năng trí tuệ. Còn ở Phương Đông, y học cổ truyền đã bàn luận và sử dụng phương pháp nhịn ăn với những tên gọi là "đoạn thực", "đoạn cốc", "tịch cốc" để phòng chống bệnh tật, bảo vệ và nâng cao sức khỏe dưới hình thức đơn độc hoặc phối hợp với các biện pháp không dùng thuốc khác như châm cứu, xoa bóp, tập luyện khí công dưỡng sinh, yoga, thiền…

Lợi ích của việc nhịn ăn

Theo các chuyên gia, nhịn ăn đúng cách có những lợi ích dưới đây: - Giúp cho toàn bộ các cơ quan, tạng phủ trong cơ thể được nghỉ ngơi và phục hồi sức khỏe để làm việc có hiệu quả hơn, đặc biệt là hệ tiêu hóa và tim mạch. - Làm tăng khả năng bài tiết chất độc tích tụ trong cơ thể thông qua việc làm tan các chất độc bám ở tất cả các cơ quan và các mô, nhờ đó mà thực hiện hữu hiệu quá trình thanh lọc cơ thể một cách tự nhiên. - Giúp tái lập sự hoạt động bình thường và cân bằng của các tổ chức, cơ quan, làm trẻ hóa toàn bộ cơ thể, giúp làm chậm quá trình lão hóa và kéo dài tuổi thọ. - Giúp duy trì được năng lượng và hướng nó vào các hoạt động của tinh thần và trí tuệ cao siêu như thiền định, làm đầu óc nhẹ nhàng, sáng sủa, cảm giác sắc bén, tăng khả năng ghi nhớ và tập trung. - Góp phần đốt cháy và loại bỏ những chất liệu vô ích, chất béo dư thừa, làm giảm thể trọng ở những người thừa cân và béo phì. - Giúp phục hồi độ rộng bình thường của dạ dày, làm mất thói quen phàm ăn bất bình thường, giảm trạng thái thèm rượu và thuốc lá. - Việc nhịn ăn định kỳ giúp làn da trở nêm trẻ trung và trong sạch, tăng cường sức đề kháng chống lại mọi sự nhiễm trùng, giúp cơ thể phòng chống nhiều loại bệnh tật. - Như một loại "thuốc an thần của tạo hóa" nhờ tác động thư giãn hệ thần kinh và làm tâm hồn trở nên thanh thản, giúp phòng chống mất ngủ. - Giúp cho toàn bộ cơ thể, đặc biệt là hệ tiêu hóa được nghỉ ngơi và làm sạch. Nhịn ăn đúng cách và thường xuyên làm cho ta cảm thấy tăng cường sức khỏe, khí lực, trí lực, năng lượng và sự minh mẫn.

Lưu ý khi thực hành nhịn ăn

Hiện nay, vẫn tồn tại những quan niệm chưa đúng về nhịn ăn. Nhiều người cho rằng, nhịn ăn chữa bệnh là phương pháp phản khoa học. Những người nhịn ăn thường xuyên, đặc biệt là nhịn ăn quá dài sẽ khiến cơ thể suy mòn, nguồn năng lượng sẽ cạn kiệt, các chất dinh dưỡng sẽ thiếu hụt, ảnh hưởng không tốt tới hàng loạt các chức phận bên trong cơ thể đặc biệt là não. Từ đó, họ cho rằng chỉ nên ăn kiêng chứ không nên nhịn ăn.

Trong khi đó, quan niệm thứ hai coi nhịn ăn là phương thuốc chữa bệnh tự nhiên và vạn năng, thậm chí có thể chữa được cả bệnh ung thư. Họ cho rằng bệnh tật là do sự tích lũy chất độc trong cơ thể do ăn uống quá nhiều cả về lượng và chất.

Cả hai quan niệm trên đều chưa đúng mà cần có những nghiên cứu cả trên thực nghiệm lẫn lâm sàng để làm sáng tỏ vấn đề này. Trên thực tế, hiện nay, không ít người vẫn thực hành nhịn ăn để phòng chống bệnh tật theo nhiều cách khác nhau. Ví như, nhịn ăn ngắn ngày khoảng 1 tuần, nhịn ăn dài ngày có khi kéo dài 30-40 ngày, nhịn ăn vào ngày mồng 1 và 15 âm lịch, nhịn ăn kết hợp với thực hành thiền…Không thể phủ nhận là đã có những trường hơp dùng cách nhịn ăn chữa khỏi một số bệnh, nhưng cũng đã xuất hiện nhưng tai biến không đáng có khi thực hành liệu pháp này.

Khi thực thực hành nhịn ăn chữa bệnh bạn cần lưu ý những điều sau:

- Cần được khám xét, đánh giá và chẩn đoán chính xác tình trạng sức khỏe và bệnh tật, nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc các chuyên gia về dinh dưỡng xem có cần nhịn ăn hay không, nếu có cần và có thể nhịn ăn hay không. - Không áp dụng nhịn ăn ở những người suy kiệt, suy dinh dưỡng, thiếu máu, ung thư tiến triển, lao, AIDS, người mắc bệnh tiểu đường típ I (nhóm phụ thuộc insulin), bệnh gan, tim, thận nặng, hạ đường huyết, những trường hợp măc bệnh cấp tính… Không được áp dụng cho trẻ em, phụ nữ có thai và cho con bú. - Nên thực hành nhịn ăn một cách tăng dần, tránh đột ngột bất ngờ. Lúc đầu có thể chỉ ăn hoa quả và uống sữa, sau đó chỉ cần hoa quả và nước uống, sau đó chỉ nước và cuối cùng là không dùng gì cả. - Chú ý lắng nghe cơ thể mình, nếu thấy bất cứ một dấu hiệu nặng nề nào thì phải ngừng nhịn ăn và tiến hành khám bệnh ở các cơ sở y tế có đủ tư cách pháp nhân. - Khi ngừng nhịn ăn chú ý ăn lại từ từ theo nguyên tắc từ ít đến nhiều, từ lỏng đế đặc, từ dễ tiêu đến khó tiêu trong một thời gian nhất định theo hướng dẫn của các thầy thuốc và chuyên gia dinh dưỡng. - Nên thực hiện theo nguyên tắc "tam nhân chế nghi" của y học cổ truyền là: nhân nhân chế nghi (tùy người mà dùng), nhân địa chế nghi (tùy nơi mà dùng) và nhân thời chế nghi (tùy lúc mà dùng).

Những thay đổi cơ thể khi bạn nhịn ăn

Tim: Máu chuyển đến hệ tiêu hóa ít đi, thay vào đó, nó được gửi tới các cơ quan khác. Khi không nạp năng lượng, lượng cholesterol đọng trong mạch máu sẽ bị loại bỏ. Phổi: Nhịn ăn giúp thanh lọc những độc tố trong quá trình hô hấp ra khỏi phổi. Dạ dày: Dạ dày và ruột có thể tự làm sạch và loại bỏ chất cặn bã giúp tiêu hóa hiệu quả hơn. Gan: Gan và mỡ sẽ dự trữ glycogen như một nguồn năng lượng thứ cấp để nuôi sống cơ thể. Thận: Thận tăng bài tiết muối và nước dẫn đến tăng đào thải, giảm huyết áp.